Mentionsy Mentionsy
Współrzędne Świata
Współrzędne Świata

Irańczyk w Polsce o protestach po śmierci Mashy Amini

20.10.2022 ·34 min 3 s · 14 rozdziałów

Wystarczy, że Zachód przestanie wspierać islamską republikę i ona się skończy - mówi w podcaście „Współrzędne Świata” Michał Mohammadreza Rezazadeh.

0:00 · Wprowadzenie i opis sytuacji Mashy Amini 1

Miała zakrytą głowę, tylko że ta chusta na jej głowie była zbyt podsunięta i za dużo jej włosów było widać, jak dla islamskich standardów, więc islamska policja moralności pozwoliła sobie podejść do niej, powiedzieć, że nie podobasz nam się, więc powinnaś bardziej się zakryć tym hijabem, tą chustą, bo hijab tak naprawdę to jest zakrycie tylko tak dosłownie. No i ona odmówiła i pobili ją i wprowadzili bardzo brutalnie do radiowozu policji i bardzo brutalnie ją potraktowali generalnie i potem po zabraniu jej do komisariatu policji po dwóch godzinach ona weszła do śpiączki, tak bardzo ją pobili. Dwa dni też w śpiączce była i potem zmarła. Jej śmierć spowodowała

1:42 · Podział protestów na Iranie 1

Te protesty, owszem, tylko nie są z powodu tego, że kobiety w Iranie muszą nosić chustę na głowie i że mężczyźni nie mogą chodzić w krótkich spodniach albo są inne ograniczenia po prostu woglądowe. Nie tylko o to chodzi. Tak jak wspominałeś, Iran, Islamska Republika Iranu, W wielu, bardzo wielu kwestiach doznał porażki i ta porażka nie jest właśnie tylko w gospodarce, tylko chodzi o całe społeczeństwo, które jest zepsute przez 43 lata rządu Islamskiej Republiki. Iran teraz, trzy duże jeżora w Iranie są wyschnięte, dlatego że im się nie opłacało po prostu utrzymywać. Albo tak jak mówisz, ogromna inflacja, której ja w 2020 roku dwa razy byłem w Iranie odwiedzić rodziców.

3:19 · Ekonomiczne czynniki spowodujące protesty 3

Również to, o czym mówisz, kwestia gospodarki wodnej i tak dalej. W sensie, jak to odbiło się na irańskim społeczeństwie, że doprowadziło aż do takiego wrzenia? Islamska Republika tylko prowadzi biznes, prowadzi interesy z tymi rządami, z którymi mu się opłaca. Z tymi, z którymi mu się nie opłaca, udaje, że nie ma i owszem, tak, Stany Zjednoczone nałożyły ogromne, ogromne sankcje na Iran. Iranczycy nawet nie mogą mieć kart kredytowych międzynarodowych, bankowych, nie kredytowych. Nie mogą mieć wizy albo masterkarta, dlatego że po prostu Iran jest odcięty od całego świata. Irańczycy nie mają internetu międzynarodowego. Irańczycy mają Interanet. To jest internet, który... Facebook tam nie działa, YouTube tam nie działa. Wszystko co jest tam międzynarodowe po prostu Irańczycy nie mają do tego dostępu.

Więc to jest ogromna bańka, którą Islamska Republika zaczęła budować od 1979 roku i do tej pory Wszelkie prawa zastrzeżone. Ale jeśli już każdy, nawet świecki obywatel, musi być objęty wszystkimi zasadami religijnymi, które panstwo mu narzuca, to już jest wtedy, kiedy granice człowieka po prostu są przekroczone. I Islamska Republika pozwala sobie na to jak najbardziej.

Pozwala sobie podejść do mnie, obywatela Iranu, na przykład trzymam się za ręce z moją mamą i chodzę po ulicach, podejść do nas i zapytać, kim dla siebie jesteśmy. W tym momencie chciałbym zapytać, mógłbyś powiedzieć coś troszeczkę więcej na temat tej policji strzegącej moralnego porządku? To są ludzie, którzy chcą ciągnąć obywateli Iranu na siłę do obiecanego nieba, które jest jakby tam w ich myślach. Ja tam mówię, nie mam problemu z żadną religią, tylko że Jeśli ta religia miała być narzucona na kogoś, to już jest moment, kiedy każdy świecki obywatel może poczuć się zagrożony, dlatego że tak, moja mama nie wierzy, natomiast musi nakładać hijab, nakładać chustę na głowie, żeby policja ją nie zareżytowała. To jest policja generalnie Basij, to jest Gwardia Rewolucyjna Iranu, która została wymyślona w 1980 roku po rewolucji islamskiej, żeby właśnie, to jest ogromna organizacja w Iranie, która ma bardzo dużo, bardzo dużo pieniędzy,

8:49 · Stan kobiety w Iranie 1

Nie mówimy o tym teraz, że Polska, Hiszpania, Niemcy, Belgia. To są, jakby ja mówię teraz o kobietach na świecie generalnie. Kobiety w Iranie, w islamskim zpaństwie są liczone jako połowo wartościowe od mężczyzn, czyli wartość kobiety jest o połowę wartości mężczyzny. I to jest prawdopodobnie zasada każdej religii abrahamowej, bo W religiach abrahamowych kobieta powstała od żebra mężczyzny, tak? Ale jak to przejmuje się na sprawie społecznej? Na zasadzie praca, dostęp do edukacji czy w ogóle jakby szacunek w społeczeństwie? Ten szacunek, o którym mówimy, że jest w stosunku do kobiet większy po prostu w Europie niż w porównaniu do tego szacunku w Iranie.

12:16 · Etniczne i językowe grupy w Iranie 3

Ta rewolucja jest kobietą w Iranie, ta rewolucja jest dla kobiet w Iranie, dlatego, że kobiety w Iranie od wielu, wielu lat są torturowane, są dyskryminowane, dlatego, że przed rewolucją też, podczas dynastii Pahlaviego, to też Irańki nie mogły być sobą, dlatego, że wtedy hijab był zakazany zresztą. Fakt, że od VII wieku naszej ery Arabowie napadli na Iran, na Persję wtedy i przenieśli Islam do tego kraju. Jakoś ta religia stała się religią dominującą w tym kraju, w związku z czym dużo Irańczyków jest muzułmanami, jakby wyznania islamskiego. Ci Irańczycy wtedy podczas dynastii Pahlaviego nie mogli trzymać tego hijabu, którego bardzo chcieli.

Ci ludzie w Iranie po prostu Przez wiele lat są dyskryminowani z powodu swojej etniczności też, więc teraz w miastach kurdijskich Iranu, owszem teraz trzy miasta są przejęte przez Kurdów, jak najbardziej całym sercem ich popieram, bo jeśli jest jakaś nadzieja, to jest ta nadzieja właśnie w Kurdach Iranskich, w ogóle całego świata Kurdowie, bardzo mam dużo szacunku dla nich, dlatego że oni walczą tak naprawdę, nie poddają się, oni nie boją się Kiedyby nie było Kurdów, podczas wojny iracko-irackiej, po rewolucji islamskiej, po prostu Iranu by nie było. Teraz w Iranie mówilibyśmy po arabsku. A żeby słuchacze, drodzy słuchacze, wiedzieli, w Iranie mówi się po persku. Perski jest językiem rządowym w Iranie, który mówi się, ale wiemy, że Islam jest tam religią dominującą,

Dużo ludzi muszą się nauczyć arabskiego też podczas swojej szkoły. Chociaż ja miałem też przez sześć lat arabski, ale nie nauczyłem się tego, bo jeśli masz się, jeśli wychowuje się wśród otwartych rodziców, po prostu wiesz, że to jest, wiesz, tak samo jak rosyjski może dla Polski, po prostu to jest językiem, którego bardzo często się nie lubi. Jasne, mamy do czynienia po prostu z bardzo rozwarstwionym etnicznie i językowo i oczywiście też wyznaniowo społeczeństwem, które zapewne inaczej rozpatruje na przykład to, co się w tym momencie dzieje, tak? Spodziewam się tego również, co widziałem na mapach pokazujących miejsca protestów. One mają w dużej mierze miejsce również w zachodnim Iranie, gdzie jest dużo Kurdów. Tak, jest dużo Kurdów i Kurdowie, mówię, że przejęli na razie trzy miasta. I ja trzymam kciuki za to, żeby coraz więcej tych miast były przejęte, dlatego że Islamska Republika w tym momencie robi oblężenia dużym miastom, uniwersytetom i tym najlepszym uniwersytetom i bardzo dużo ludzi umiera na co dzień na ulicach Iranu.

15:05 · Blokada internetu i informacji 3

Od następnego dnia policja zaczęła normalnie strzelać kulami do ludzi. W moim mieście ludzie są bardzo, jak to powiedzieć, bardzo cieszą się bardzo z życia, bardzo cieszą się życiem i chcą żyć. No wiesz, życie jest słodkie, jakby ludzie chcą żyć, chcą przeżyć zawsze. I oni po prostu powstrzymali po kilku dniach te wszystkie te protesty. Natomiast Kurdowie nie boją się takich rzeczy. Oni walczą do ostatniej kropli krwi dla swojego honoru. I widzą, że być może jest to jakaś szansa na zmianę. Absolutnie. Powiedz mi, jak twoim zdaniem może wyglądać Iran bez rządów Islamskiej Republiki? Czy są jakiekolwiek siły wewnętrzne, bądź też na emigracji, które byłyby w stanie, spodziewam się, że nie w perspektywie tygodnia, ale w perspektywie miesięcy, sprowadzić jakąś transformację ustrojową, wprowadzić coś nowego?

Jak mogłoby to wyglądać? Najgorszą alternatywą Islamskiej Republiki w tym momencie mogła być Mujahedin-e-Khalq. Nie wiem, jak to powiedzieć po polsku. Mujahedin-e-Khalq to są ludzie, którzy... To jest komunistyczna, islamsko-komunistyczna partia Iranu, która chciała przejść bardzo po dynastii Pahlavi, bo po królestwie... Przejąć władzę po prostu. Współpraca w Polsce o protestach po śmierci Mashy Amini. żeby w ogóle powstać na nogach. I od tamtego czasu właśnie oni współpracują. Im się opłaca też, dlatego że Iran, ta ogromna potęga Bliskiego Wschodu, jak najbardziej jest pod wpływem tych dwóch potężnych krajów Europę.

Więc mogą współpracować i utrzymywać Teraz w tym momencie nie jest problemem, nie jest to, że oni są karmione przez jakieś tam wewnętrzne środki Iranu, absolutnie tak nie jest, bo jeśli my na Zachodzie przestaniemy karmić tej islamskiej republiki, ona się skończy, ona bardzo szybko się skończy, bo... Tak, tylko co może pojawić się jakby w jej miejsce? W jej miejsce są więźniowie polityczni, którzy są teraz w więzieniu Evin w Teheranie. To są naukowcy, cudowni pisarze irańscy, którzy po prostu siedzą za to, że mają zachodnią ideologię. Czy to są ludzie, którzy mają liberalne poglądy? To są ludzie, którzy mają poglądy prawicowe, centrowe? Teraz nie mówimy w ogóle, bo wiesz, w Iranie już dawno bycie tak lewicowym czy prawicowym już nie ma znaczenia, bo w Iranie nie istnieje coś takiego jak opozycja.

18:45 · Rola Zachodu w sytuacji Iranu 3

Więc teraz jest jedna przeciwko Islamskiej Republice i wszyscy ci ludzie, którzy siedzą w tym więzieniu są przeciwko Islamskiej Republice. Oni chcą, żeby Iran był republiką Iranu, a nie islamską republiką Iranu. Żeby każdy mógł tam wobec, według swoich zasad żyć, a nie według zasad religii, której może po prostu świecki obywatel nie wierzyć. Zgadzasz się z tym, że kolejne protesty sprawiają, że Irańczycy są bardziej zaktywizowani? Czy to ich podłamuje? Czy to ich właśnie wynosi, to co obserwujemy w ostatnich tygodniach, że po raz kolejny próbują wyjść naprzeciw reżimowi? Trzymam mocno kciuki za tych Irańczyków, którzy tam protestują i wierzę w to, że jeśli się nie poddadzą, to dojdzie do skutku i zaowocuje w coś bardzo pięknego.

O politykach, które na przykład odwołam się do Emmanuela Macrona. Prezydent Francji z prezydentem Iranu polecieli do Nowego Jorku. Tam w ONZ podali sobie rękę. Prezydent Iranu powiedział prosto w oczy wszystkich tam w ONZ i kłamał, że jeśli irańskie kobiety, i to było Dokładnie w tym samym czasie, kiedy te protesty się działy z powodu kobiet właśnie w Iranie. Kłamał wszystkim w oczy i powiedział, że jeśli kobiety mają hijab w Iranie, to jest z ich powodu, bo my je chronimy hijabem. Hijab ma chronić kobietę, bo mężczyźni są zwierzętami, które nie mają kontroli nad sobą, Kobiety muszą same się ukryć, zakryć, żeby po prostu mężczyźni nie napadli na nich. Więc ja osobiście nie mogłem być tym mężczyzną, którego Islamska Republika ode mnie oczekiwała, żebym był.

Jeśli on wie o tym i ma pewność o tym, że tyle ludzi na co dzień na ulicach Iranu są mordowani z powodu swojej ideologii, z powodu swojej wiary tak naprawdę, z powodu wiary w człowieczeństwie, z powodu tego, że wierzą w to, że ja jako kobieta nie muszę zakrywać swoich włosów, dlatego że jeśli mężczyzna ma tak brudne oczy, to on musi zamykać te oczy. I jeszcze uderzę do jego oczu, żeby on nie patrzył w ogóle na moje włosy, jeśli to ma go prowokować. Więc jeśli Joe Biden daje wizę prezydentowi Iranu i uznaje Islamską Republikę za tak odpowiedni kraj, żeby w ogóle być w stosunkach międzynarodowych z nimi, to znaczy, że współpracuje. Pracują. Ja już nie wiem, co mam powiedzieć na ten temat. Z tego, co wiem, oficjali Stanów Zjednoczonych nie utrzymują relacji dyplomatycznych z Iranem, ale zapewne nie reagują w sposób gwałtowny, biorąc pod uwagę ostatnie tygodnie.

23:21 · Zakłócenia w sąsiednich krajach 2

Więc dokąd my zamierzamy już? Jeśli talibowie już są panstwem, oficjalnym panstwem w Afganistanie, to nie wiem w ogóle co mamy jeszcze do dyskutowania, dlatego że no Islamska Republika jest karmiona teraz przez Zachód. Islamska Republika, ci ludzie, którzy tam rządzą, wszyscy mają podwójne paszporty. Paszporty albo amerykańskie, albo kanadyjskie, albo brytyjskie, albo francuskie, dlatego że po prostu mają gdzie uciekać. Powiedz mi, co mówi twoja rodzina, twoi znajomi, którzy są w Iranie? Jak przekazują te ostatnie wydarzenia z ostatnich tygodni? Boją się. Boją się, że tracą życie. Bo oni wiedzą, oni są bardzo mądrymi ludźmi i wiedzą, że życie jest najwyższą wartością. To jest tak naprawdę wartością, którą Europa też prezentuje, że życie człowieka jest najwyższą wartością.

Irańczycy mają takie urządzenie, to znaczy taką aplikację na telefonach, co się nazywa VPN. VPNem po prostu można włamać do wszystkich możliwych stron i już przekroczyć te granice, które Islamska Republika ustawia na drodze internetowej swoim obywatelom. Więc Irańczycy używają VPNu w dużej mierze, bo wszystko jest tam zablokowane, więc jeśli nie mieliby tego VPNu, nawet nie mogliby teraz się zalogować na swoje konta w Twitterze, na Twitterze, albo na Facebooku, albo na Instagramie. Czy twoim zdaniem, jeśli Islamska Republika będzie zmierzać do swojego końca, będzie próbowała wywołać jakieś konflikty w regionie, wykorzystać swoją siłę, nie wiem, do jakichś prowokacji, sabotażów w sąsiednich krajach, czy raczej jest to tak zepsute już grono ludzi, że praktycznie nie będzie miało nawet możliwości jakiejś odpowiedzi?

27:08 · Grupa opozycyjna na emigracji 3

Również działa bardzo dużo prężnych grup, oczywiście antyrządowych na emigracji. Czy w ogóle oni mają jakikolwiek wpływ? Czy na przykład Jest Irańczycy poza ojczyzną, tak jak Ty tutaj w Polsce. Czy w ogóle ci ludzie, którzy są aktywni w Stanach Zjednoczonych, w innych państwach zachodnich, reprezentujących demokratyczny Iran, czy ten, który był przed rządami IS, czy oni w ogóle mają jakikolwiek posłuch? Czy to jest grupa ludzi, która w ogóle ma jeszcze jakikolwiek wpływ na to, co się dzieje? Mi się wydaje, że obecni liberalni Irańczycy, którzy chcą cokolwiek tam zmienić, raczej nie zwróciliby się do nich o pomoc, do rodziny Pahlavi. Natomiast owszem, to oni rządzili przez wiele lat w Iranie, więc bardzo dużo ludzi, w tym mój dziadek świętej pamięci, miał bardzo dużo szacunku do nich. On w tym momencie, kiedy Islamska Republika się pojawiła w Iranie i ta rewolucja islamska się wybuchła w Iranie, on przestał się modlić.

Wtedy, bo on powiedział, że jeśli oni prezentują Islam, to ja nie jestem już muzułmaninem. On był muzułmaninem, on był praktykującym muzułmaninem wtedy, ale on powiedział, że w czasie Szacha, króla Pahlaviego, on był muzułmaninem, w ogóle szczęśliwym muzułmaninem i bardzo kochał swoją religię, ale powiedział, że jeśli Islamska Republika ma mi mówić, co ja mam robić, jaką religię mam wybrać i wymówić mi, że to jest moja religia, to ja nie chcę być muzułmaninem i zakazał wtedy modlić Modlenia się w domu. Więc jest bardzo dużo ludzi, którzy wciąż ma bardzo dużo szacunku do rodziny Pahlavi. Nabiera owszem też wpływy od nich, to co oni mówią, bo owszem, syn, syn Mohammad Reza Pahlaviego wciąż żyje i w ogóle jest, nie wiem ile ma lat, ale no on też coś tam mówi w mediach społecznościowych I mówi, że wspiera Iran, kobiety w Iranie są bardzo ważne i tak dalej, jak najbardziej jest za rewolucją, ale mi się wydaje, że Irańczycy nie poddaliby się temu, żeby jeszcze raz.

Ryszard Kapuściński, śp. też napisał bardzo dobrą książkę, Shahin Shah się nazywa, o tym dlaczego rządy przed rewolucją islamską też nie byli najlepsi. Mi się wydaje, że można do tego się zwrócić i powiedzieć, że rzeczywiście to nie jest teraz alternatywa raczej, jakby Irańczycy nie liczą to jako alternatywa islamskiej republiki. Żyjemy w czasach, w których bardzo dużo protestów dzieje się bez wyraźnego autorytetu, bez wskazanego lidera. Czy jesteśmy w stanie wskazać jakąś grupę, kogokolwiek, Kto stanowi obecnie autorytet dla Irańczyków, którzy sprzeciwiają się rządom Islamskiej Republiki? Czy może to być jakaś osoba z kultury? Czy jest jakiś influencer? Czy jest jakaś grupa osób, która może cieszyć się publicznym szacunkiem?

30:55 · Kinematografia irańska 1

Moi przyjaciele z studiów w Iranie wysyłają mi zdjęcia, wysyłają mi dokumentację zbrodni Islamskiej Republiki, która tam wyprawia. Mi się wydaje, że w tym momencie trzeba mówić o tym. Nie można milczeć o tym, bo trzeba pamiętać o tym, że Żyjemy w bardzo cywilizowanym miejscu. My w Europie mamy bardzo dużo cywilizacji i bardzo dużo świadomości. My jesteśmy liberalni. Każdy z nas ma możliwość, żeby dojść do wartości życia, którym jest samodzielne myślenie i możemy myśleć. Natomiast w Iranie to myślenie jest zakazane. Irańczycy mają taką sytuację, że nie mogą być świadomi po prostu w wielu sprawach. My, jeśli tutaj mamy jakiś problem, sami rozwiązujemy te problemy. Natomiast Irańczycy, nie mając tej świadomości, sami nie potrafią teraz rozwiązywać te problemy, które... Czyli kto mógłby rozwiązać te problemy?

Pokazano wszystkie 21 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.