Mentionsy Mentionsy
TOK FM Select
TOK FM Select

“Ta wygrana jest przeciwko rządowi, nie Trzaskowskiemu”

02.06.2025 ·26 min 31 s

W tym odcinku wspólnego Poranka Radia TOK FM i „Gazety Wyborczej” wraz z prof. Ewą Marciniak, dyrektorką Centrum Badania Opinii Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, oraz prof. Sławomirem Sowińskim z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, omawiamy przyczyny niewielkiej, lecz znaczącej wygranej Karola Nawrockiego nad Rafałem Trzaskowskim w drugiej turze wyborów prezydenckich. Przyglądamy się dynamice frekwencji, zachowaniom młodych wyborców oraz ich antysystemowemu nastawieniu, które w połączeniu z negatywną oceną rządu i rządów Donalda Tuska wpłynęły na ostateczny wynik. Analizujemy także wpływ kampanii wyborczych i strategiczne błędy kandydatów, a także zastanawiamy się nad przyszłością polskiej sceny politycznej, rolą koalicji rządzącej oraz wyzwaniami, które czekają premiera i prezydenta w najbliższych latach.

Natomiast tak patrząc strategicznie, to myślę, że po pierwsze te wybory jeszcze raz pokazały, że wybory prezydenckie w Polsce są prawoskrętne. Już piąte wybory prezydenckie, które wygrał polityk prawicowy. I teraz fakt, że Platforma Obywatelska postanowiła w tych wyborach i to w takim czasie, kiedy też widzieliśmy, że w ogóle życie polityczne skręta w prawo, Postawić na polityka Wielkomiejskiego, prawda, na polityka koordynującego się z agendą taką bardziej progresywną, licząc, że uda go się jakoś tak upudrować konserwatywnie, no to to był pierwszy, moim zdaniem, błąd. Drugi oczywiście problem Rafała Trzaskowskiego, to jest to, o czym mówiła pani profesor, To były negatywne oceny rządu Donalda Tuska. One do pewnego stopnia musiały być negatywne, bo pamiętajmy, że w 23 roku Platforma przegrała wybory, a nie wygrała.

Musiała stworzyć bardzo trudną koalicję i było jej bardzo trudno, że tak powiem, zaproponować pozytywną agendę. Ale premier Tusk ewidentnie wybrał w 2013 roku emocje, a nie aspiracje, tak? Postanowił utrzymać taką gorączkę polityczną pod hasłem musimy odsunąć PiS. No i widać wyborcy, że tak powiem, się w tym nie odnaleźli. I sprawa ostatnia. Kluczowa była pierwsza tura. W pierwszej turze zobaczyliśmy, że aż 40% wyborców ma już dość duopolu, prawda? I oni w drugiej turze uznali, że nawet tak daleko idący eksperyment, jakim jest wybór Karla Nawrockiego, Młodzi wyborcy, tak, bardziej wychodził poza dłopol polityczny niż wybór Rafała Trzaskowskiego, który jednak jest politykiem Platformy, prawda, który im się kojarzył z Donaldem Tuskiem. Więc to są takie powody strategiczne, a do tego dochodzą jeszcze, że tak powiem, różnego rodzaju taktyczne błędy, które widzieliśmy, nie ma sensu ich tu powtarzać.

Jeżeli będzie odpowiedź pozytywna, to jest wtedy pytanie oczywiście o Platformę i o koalicjantów. Czy oni dalej chcą przez te dwa lata rządzić? Właściwie dzisiaj z taką niedużą tylko szansą na to, żeby móc wygrać w wyborach 27 roku. No i tutaj myślę, że największą pokusę, żeby jednak z tej koalicji wyjść, może mieć paradoksalnie lewica. Dlatego, że lewica po pierwsze relatywnie pokazała dwóch ciekawych polityków w wyborach w pierwszej turze. Po drugie, kiedy cała polityka skręca w prawo, rząd też będzie musiał skręcać w prawo, to lewica będąc w rządzie Donald Tuska, będzie musiała iść na coraz dalsze koncesje polityczne, tracąc trochę taką swoją autentyczność. Więc być może będzie tam taki pomysł. Idźmy w tej chwili razem z Adrianem Zandbergiem w taką lewicową opozycję, prawda? I w tym prawicowym świecie przyglądajmy się, jak politycy prawicy popełniają błędy i przygotowujmy się na przyszłość za 4-5 lat.

Zakładam, że ta może być taka rachuba, nie wiem czy zwycięży, ale wydaje mi się, że to może być... W tej chwili taka największa niewiadoma, jeśli chodzi o trwałość tej koalicji. No a po drugie oczywiście jest kluczowe, co decyduje w tej chwili Karol Nawrocki. Czy będzie chciał realizować plan Jarosława Kaczyńskiego, który moim zdaniem jest bardzo prosty, prawda? Wygrać wybory po to, żeby wysadzić platformę z fotelów rządowych. Czy też Karol Nawrocki postanowi prowadzić jakąś własną grę polityczną, taką trochę w stylu, powiedziałbym, konfederackim, To znaczy, nawet może nie tyle, że budujemy wspólnotę, ale że właśnie już wychodzimy poza te archaiczne, że tak powiem, wrota Duopolu, prawda? I że tworzymy trochę jakby inne imaginarium polityczne, takie, w którym na przykład bardziej się, nie wiem, Konfederacja pojedynkuje z partią razem.

I to jest rzeczywiście niezwykle ważne, o czym pani redaktor mówi. Tak, i tu kluczowe jest, że Jarosław Kaczyński w 2015 roku zbudował taką obietnicę aspiracji, awansu, prawda? Oni ją trochę ocierocili polskim ładem i w tym sensie nie wygrali, znaczy wygrali wybory w 2015 roku, ale stracili władzę. Natomiast Platforma nie chciała, nie mogła, nie potrafiła przejąć tego ducha aspiracji, że ludzie chcą się rozwijać, chcą awansować, prawda? Tylko raczej poszła w emocje, w rozliczenia. No i to przyniosło efekt taki, jaki przyniosło. No dobrze, ale też w tym kontekście, kontynuując tę myśl, trzeba się zastanowić, jak tutaj odnajdą się wyborcy Konfederacji. Bo przecież, jeśli ich zapytać, a takie badania CBOS robił, na przykład badania jakościowe, no to rzeczywiście okazywał się fajny...

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.