Mentionsy Mentionsy
TOK FM Select
TOK FM Select

“Ta wygrana jest przeciwko rządowi, nie Trzaskowskiemu”

02.06.2025 ·26 min 31 s

W tym odcinku wspólnego Poranka Radia TOK FM i „Gazety Wyborczej” wraz z prof. Ewą Marciniak, dyrektorką Centrum Badania Opinii Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego, oraz prof. Sławomirem Sowińskim z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, omawiamy przyczyny niewielkiej, lecz znaczącej wygranej Karola Nawrockiego nad Rafałem Trzaskowskim w drugiej turze wyborów prezydenckich. Przyglądamy się dynamice frekwencji, zachowaniom młodych wyborców oraz ich antysystemowemu nastawieniu, które w połączeniu z negatywną oceną rządu i rządów Donalda Tuska wpłynęły na ostateczny wynik. Analizujemy także wpływ kampanii wyborczych i strategiczne błędy kandydatów, a także zastanawiamy się nad przyszłością polskiej sceny politycznej, rolą koalicji rządzącej oraz wyzwaniami, które czekają premiera i prezydenta w najbliższych latach.

I my to oczywiście mamy na to swoje określenie, tam wybieramy mniejsze zło i tak dalej, choć nie sądzę, że w tym przypadku akurat to miało takie stuprocentowe zastosowanie. Byliśmy przeciw ośmiu latom Rządów Prawa i Sprawiedliwości. Stąd taka mobilizacja, o której pani redaktor mówiła i możliwość stworzenia rządu, w skrócie anty-PiS. Teraz te niecałe dwa lata wystarczyły na to, aby być przeciwko rządowi Donalda Tuska, co jest w dużej mierze, w cudzysłowie, zasługą politycznych narracji. Bo jeśli jest tak, że na przykład mamy oczywisty spadek inflacji, to i tak to nie przeszkadza tejże właśnie politycznej narracji, aby mówić, że jest inflacja, ludzie tracą pieniądze, portfele pustoszeją i tak dalej.

Musiała stworzyć bardzo trudną koalicję i było jej bardzo trudno, że tak powiem, zaproponować pozytywną agendę. Ale premier Tusk ewidentnie wybrał w 2013 roku emocje, a nie aspiracje, tak? Postanowił utrzymać taką gorączkę polityczną pod hasłem musimy odsunąć PiS. No i widać wyborcy, że tak powiem, się w tym nie odnaleźli. I sprawa ostatnia. Kluczowa była pierwsza tura. W pierwszej turze zobaczyliśmy, że aż 40% wyborców ma już dość duopolu, prawda? I oni w drugiej turze uznali, że nawet tak daleko idący eksperyment, jakim jest wybór Karla Nawrockiego, Młodzi wyborcy, tak, bardziej wychodził poza dłopol polityczny niż wybór Rafała Trzaskowskiego, który jednak jest politykiem Platformy, prawda, który im się kojarzył z Donaldem Tuskiem. Więc to są takie powody strategiczne, a do tego dochodzą jeszcze, że tak powiem, różnego rodzaju taktyczne błędy, które widzieliśmy, nie ma sensu ich tu powtarzać.

Także zwolenników Sławomira Mencena, że oni nie zachwycają się Nawrockim, ale uważają, że lepiej będzie, jeżeli prezydent będzie z innego obozu, a rząd z innego, żeby nie było takiej pełni władzy. I też zastanawiam się, że jednak na tym, że jest wielką zagadką, jak ci sami ludzie będą głosować w momencie, kiedy być może, no właśnie... Będzie coś takiego, że będzie rządzić PiS i Konfederacja i będzie prezydent z PiS-u, pani profesor. No tak. I starszej grupie nie przeszkadzało, że był, jest jeszcze prezydent z Prawa i Sprawiedliwości i przez osiem lat Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę. No miało pełnię władzy, szczególnie w pierwszej kadencji.

Być może w tą stronę będzie Karol Nawrocki mierzał. Gdyby tak było, no to wtedy... Rzeczywiście możemy być świadkami czegoś zaskakującego. Natomiast jeżeli będzie realizował plan Wiesława Kaczyńskiego, to będzie, że tak powiem, dotychczasowa polaryzacja, wojna, tylko że jeszcze na sterydach. I to jest bardzo ciekawe, bo chcę Państwu zwrócić na taki mały element może, nie fundamentalny, ale kompletnie inne podejście do tych kwestii w przypadku Prawa i Sprawiedliwości, w przypadku Koalicji Obywatelskiej. Bo PiS, jak się zbliżały wybory, to po prostu dawał pieniądze. A Koalicja Obywatelska, Koalicja 15 października zarządziła owszem renty wdowie.

I kiedy są wypłacane? 1 lipca tego roku. Czyli po wyborach. PiS zawsze by zrobił tak, żeby pieniądze trafiły do ludzi. No mówię o takim pragmatycznym często chwycie polityków, żeby pieniądze trafiały do ludzi, to znaczy szły do ludzi po prostu przed wyborami, tuż przed wyborami, żeby oni odczuli, że właśnie coś się dobrego dzieje. To taka tylko sugestia, bo to się powtarza notorycznie, bo przypominam sobie słynne Kosiniakowe, czyli rozszerzenie urlopu rodzicielskiego. Który rzeczywiście zaplanował, realizował Kosiniak, a weszło w życie od 1 stycznia 2016 roku. Czyli ludzie mieli poczucie, że tak naprawdę dał im to PiS. Czy z innych takich, no wydaje się dzisiaj niezrozumiałych błędów, na przykład po co Rafał Trzaskowski rok temu rozpętał tę awaturę o krzyże w Warszawie, prawda?

To jest kluczowa sprawa. Teraz czy Konfederacja wyjdzie z tych wyborów, których ewidentnie też pokazała pewne podziały w jakimś sensie na Nowo Zjednoczona? Czy Krzysztof Bosak i Sławomir Męcen znajdą jakąś nową synergię między sobą? Ta część bardziej narodowa i ta część bardziej wolorynkowa. I to jest pierwsza bardzo ważna sprawa. No i druga, ja też jestem przekonany, że to powieści o takiej łatwej, naturalnej koalicji między PiS-em i Konfederacją są moim zdaniem przedwczesne, dlatego że to są jednak partie różnych pokoleń, a podział pokoleniowy, ja uważam, że jest dzisiaj być może jednym z najistotniejszych podziałów w polskim społeczeństwie. Męcen może mówić, ja wygrałem właśnie dlatego, że się odciąłem jednak od PiSu w dużej mierze.

Tak, więc w tym sensie spodziewam się, że Jarosław Kaczyński, kiedy poczuje wiatr w żaglach, to niekoniecznie będzie chciał się dzielić władzą z Konfederacją, nawet jeżeli oni popali go w wyborach prezydenckich. Chciałam tylko jeszcze Państwa zapytać o jedną rzecz. No bo przedstawiono bardzo dużo poważnych zarzutów wobec Karola Nawrockiego. One dotyczą jego przyszłości i od razu deklaruję, że uważam, że one są prawdziwe. Wiem, kto to mówił, wiem, co się działo. Moja wiedza jest taka, że zarzuty są prawdziwe. Chociaż wiem, że wielu wyborców PiSu uznało, że nie są prawdziwe. No i tutaj powtarza się taka fraza, że to był efekt Trumpa w którymś momencie, to znaczy ludzie mieli takie poczucie, oho władza chce kogoś zniszczyć, no to my zrobimy na odwrót. Czy rzeczywiście tutaj ten element odegrał rolę? Ja od razu stanę po stronie mediów i powiem tak, media musiały wyborcom przedstawić te informacje, które miały, po to, żeby nikt potem nie mówił, że wybierano prezydenta nie wiedząc jaką ma przeszłość, więc ja od razu mediów w tej sprawie będę bronić.

Pokazano wszystkie 7 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.