Dlaczego Donald Trump ponownie został prezydentem Stanów Zjednoczonych?

Magazyn Filosofa No i zaczynamy kolejną rozmowę w tym sobotnim magazynie i tym razem będziemy rozmawiali o Trumpie. Pomyślałem, żeby nie zaczynać jednak mimo wszystko od tego, o czym przez ostatni tydzień wszyscy wszędzie mówili. No ale myślę, że rzucimy tutaj trochę jakiegoś nowego i oryginalnego światła na tę sprawę. Jest z nami Marta Zdzieborska. Dzień dobry. Dzień dobry. Dziennikarka magazynu Press i publicystka, dziennikarka Tygodnika Powszechnego. Również była korespondentka w Stanach Zjednoczonych. Zacznę konwencjonalnie od tego pytania, które pojawia się w różnych formach, różnych mutacjach, co jest naturalne od momentu zwycięstwa Donalda Trumpa w tych wyborach.

Dlaczego wygrał Donald Trump? Wygrał przede wszystkim ze względu na ogromną frustrację panującą wśród Amerykanów. Frustrację związaną z sytuacją ekonomiczną i nie mówię tutaj o sytuacji w skali makro, ale bardziej o tej skali mikro, o wysokich cenach w sklepach, które są wyższe niż zarządów Donalda Trumpa. O tym, że ludzie nie stać na wzięcie kredytów na dom, czy też nawet żeby kupić samochód. Ludzie są po prostu sfrustrowani tą sytuacją, oczekują naprawy sytuacji gospodarczej, naprawy gospodarki. I dlatego zagłosowali na Donalda Trumpa. Zresztą pamiętajmy o tym, że Joe Biden miał bardzo kiepskie notowania już od długich miesięcy, właściwie od wielu lat.

Jak pani to widzi? Po części tak. Nawet widać to w strategii kampanijnej Trumpa, ludzi z jego otoczenia, strategii grup, które Dlaczego Donald Trump, United States, Tomasz Stawiszyński. Kamalia Harris mówiła, że popiera opłacanie z pieniędzy podatników operacji korekty płci dla więźniów i też imigrantów. I ten wątek mocno wybrzmiał w tych reklamach.

Która też pojawiała się na wiecach, o tym mówił Trump. Więc te sprawy światopoglądowe oczywiście jak najbardziej sprawy migracyjne, bo to niesamowicie mocno wybrzmiało podczas tej kampanii, to było widać. Natomiast koniec końców wydaje się, że jednak te kwestie ekonomiczne były najważniejsze dla Amerykanów, co zresztą też wyszło w exit pollach. Ja mówiłem już tutaj na tej antenie zdaje się raz bądź więcej razy o tym, że od kilku lat bardzo uważnie śledzę taki kanał na YouTubie prowadzony przez Petera Santenello. Nie wiem czy Pani się z tym Dlaczego Donald Trump ponownie został prezydentem Stanów Zjednoczonych?. Names mentioned, Tomasz Stawiszyński.

Niekoniecznie w różnych mediach głównego nurtu się pojawia, a jeśli się pojawia to incydentalnie, no bo raczej sprawy wielkiej polityki zajmują te łamy, a nie jakieś długie, rozległe reportaże gdzieś z Passardzy, etc. No i rzeczywiście widać po pierwsze potężny tam kryzys W tych Stanach w każdym razie, w których on się pojawia i w tych miastach, często to są miasta wydawałoby się bardzo dobrze funkcjonujące, ale mające na przykład połowę dzielnic w stanie absolutnego upadku. No i pojawia się, rozmawia z ludźmi. Też bardzo dokładnie dokumentuje skalę i to co się dzieje z kryzysem opioidowym, który wciąż tam się rozwija.

Przyznam, że oglądając te jego materiały i słuchając co tam ludzie mówią na temat swojej sytuacji, tego co się z państwem dzieje, tego jak Przeżywają np. upadek przemysłu w jakimś mieście, które jeszcze niedawno funkcjonowało całkiem nie najgorzej, a teraz jest właściwie w stanie absolutnego rozkładu, poziomu zależnienia od narkotyków, od opioidów, od różnych innych substancji. No to trudno było nie spodziewać się, że Trump, który bardzo umiejętnie gra na tych nutach i buduje przekaz właśnie dokładnie do takich osób adresowany, no trudno było się nie spodziewać, że on wygra szczerze mówiąc.

Zresztą dzięki temu zwyciężył w 2016 roku, umiejętnie wyczuł nastroje Amerykanów. Z kolei cztery lata temu był, nie ukrywajmy, w defensywie jako prezydent ubiegający się o relekcję po trudnym czasie pandemii, kiedy Zdecydowanie pogorszyła się sytuacja ekonomiczna. Ja pamiętam jeszcze w lutym 2020 roku byłam na wiecu Trumpa w Arizonie. Wtedy jeszcze chwalił się jak niskie jest bezrobocie, co akurat wtedy było prawdą. Natomiast potem sytuacja ekonomiczna poleciała na łeb na szyję. Okromne miliony Amerykanów wylądowało na bezrobociu i dzięki temu Bidenowi wtedy 4 lata temu było łatwiej wygrać. Natomiast teraz przy tej frustracji i cały czas nierozwiązanych problemach, także w czasie oczywiście prezydentury Trumpa w Amerykanie, wśród Amerykanów narasta gniew i Trump tym razem to świetnie

I oczywiście, tak jak Pan wspomina, kryzys opioidowy, też to, że przeciętnego Amerykanina nie interesuje to, czy sprawy np. osób LGBT, czy też chociażby aborcji, co pokazały te wybory, bo Kamala Harris wierzyła w to, że właśnie w ten sposób zagrzeje kobiety do głosowania, do poparcia jej w tych wyborach. Nic podobnego. Nic się nie stało takiego właśnie. Czy nie stało się pod tym kątem, że w niektórych Stanach kobiety miały wybór, mogły zagłosować za inicjatywą ustawodawczą, za tym, by wprowadzić do stanowej konstytucji konstytucyjne prawo do aborcji, by to zagwarantować, niejako trochę ubezpieczając się na sytuację, gdyby kiedyś republikanom przyszło do głowy, by wprowadzić federalny zakaz aborcji.

Z jednej strony zagłosowały za tą inicjatywą. Inna sprawa, czy ona Została przegłosowana czy nie i czy dojdzie do takich ruchów, ale zagłosowały, a z drugiej strony być może przymknęły oko na Trumpa i na niego zagłosowały i takie też sygnały płyną, więc przede wszystkim jednak ta ekonomia się tutaj przewija i to, że partia demokratyczna nie rozumie, że straciła ten kontakt z klasą pracującą i nie czuje jakie są ich największe problemy. Mówi się, zetknąłem się z takimi opiniami kilkukrotnie, to to jeszcze po tej przegranej Trumpa w poprzednich wyborach, że tym ciosem dla niego decydującym w poprzedniej kampanii była pandemia i że gdyby nie pandemia, to prawdopodobnie miałby tę drugą kadencję.

Jak pani ocenia taką tezę? Nie mam wątpliwości. Biorąc pod uwagę jednak to, jak przed wybuchem pandemii było niskie bezrobocie, ludzie ogólnie byli, oczywiście mówię teraz o klasie pracującej, z zadowoleniem przynajmniej bazuje ten rozmowę z wyborcami, którzy Dlaczego Donald Trump, United States, Tomasz Stawiszyński. Ale jednak przeciętny Amerykanin przede wszystkim patrzy na to, ile pieniędzy zostaje mu w kieszeni i to był ten istotny wątek.

Więc ta pandemia pojawiła się po drodze i pytanie, jak rozegrałaby się ta walka o Biały Dom, gdyby do tego nie doszło. Też pandemia sama w sobie stała się takim impulsem dla rozwoju jeszcze większej ilości teorii spiskowych i różnych takich narracji o deep state i machinacjach dziwnych, zakulisowych w amerykańskiej polityce, których oczywiście istnienia nie sposób zanegować i tego, że Jakieś rodzaj tła, które jest istotne w amerykańskiej polityce, a niekoniecznie zawsze widoczne, to tego nikt nie neguje. Natomiast rzeczywiście pandemia stała się takim czasem, który bardzo mocno zintensyfikował tego typu prądy.

Także przejęcie Twittera przez Elona Muska, który uwolnił tę przestrzeń w cudzysłowie i sprawił, że ona się stała takim Maglem, w którym wszystko ze wszystkim zaczęło się mieszać i fakty z niefaktami, pseudofaktami i tak dalej. No i to rzeczywiście też są takie struny, na których przecież Trump nie od dzisiaj umie grać. Oczywiście, nawet spójrzmy na to jaka dezinformacja szerzyła się w social mediach po huraganie Helen i także po Miltonie. Zresztą Trump to sam podkręcał mówiąc, że Nie można ufać federalnej agencji zajmującej się zarządzaniem kryzysowym, bo są to reprezentanci rządu, czyli tego złego rządu, który chce położyć rękę na życie amerykańskich obywateli.

I w ślad za jego rytoryką nakręciła się dezinformacja w sieci i bardzo szkodliwa wręcz do tego stopnia były tego rodzaju informacje, że nie ewakuujcie się z domów, bo pracownicy tej federalnej agencji zarządzania kryzysowego okradną wasze domy, musicie stać na posterunku. I wręcz władze republikańskie stanu Florydy Dementowały te informacje, starały się ostudzić emocje i apelowały do obywateli, że po prostu wzięli głęboki oddech i zaczęli myśleć rozsądnie. Stawiamy średnik. Marta Zdzieborska jest z nami. Rozmawiamy o Donaldzie Trumpie i jego kampanii.

No i za chwilę będziemy znowu rozmawiać, tylko informacje muszą na antenie się pojawić. No i już jesteśmy ponownie na antenie. Wciąż z nami Marta Zdzieborska. Mówimy o zwycięstwie Donalda Trumpa, przyczynach tego zwycięstwa rozmaitych. To może zatrzymajmy się przez chwilę przy Kamali Harris i demokratach. Jakie tam są w tej chwili nastroje, zapewne niewesołe oczywiście i czy myśli pani, że ta przegrana z wszystkimi konsekwencjami też jakie może przynieść, bo no masywne zwycięstwo Trumpa i w sensie takim praktycznym, politycznym i w sensie symbolicznym jest.

Dlaczego Donald Trump ponownie został prezydentem Stanów Zjednoczonych? Zaczyna zastanawiać się nad tym, co powinna zmienić w swojej postawie i w swojej polityce, czy tkwi w takim przekonaniu, że to się nie mogło wydarzyć, to jakiś zły sen. Niedawno słyszałem zresztą na fali toku, że na uniwersytetach amerykańskich, na kampusach funkcjonują punkty pomocy psychologicznej dla osób, które są w kryzysie po skontaktowaniu się

Z wynikami wyborów i po tym co się wydarzyło i wykładowcy i studenci mogą taką darmową pomoc psychologiczną uzyskać. I jak się o tym dowiedziałem to szczerze powiedziawszy pomyślałem sobie, że rzeczywiście mamy kryzys demokracji nie tylko dlatego, że Trump te wybory wygrywa. Ale także dlatego, że przeciwnicy nie są w stanie przyjąć do wiadomości, że przegrał przeciwnik, że przegrał nie ich kandydat i reagują na to kryzysem, zamiast zastanowić się po prostu nad tym, co zrobiliśmy źle, jak to zmienić. No i też taki jest wyrok demokracji, trzeba to zaakceptować. Ludzie w Partii Demokratycznej zastanawiają się już, co zostało tutaj źle zrobione, jaki jest błąd.

Zresztą jest szuka niewinnego. Widać to w mediach amerykańskich cytujących anonimowych rozmówców z kręgów Partii Demokratycznej. Przede wszystkim Chyba po raz pierwszy tak wybrzmiało to mocno, że Partia Demokratyczna popełniła błąd, odkleiła się od klasy pracującej, między innymi także tej kolorowej klasy pracującej. Zresztą takie głosy były już w trakcie kampanii politycznej. Swego czasu rozmawiałam z konsultantem politycznym, który podkreślał, że demokraci cały czas są zatopieni gdzieś tam w zamierzchłych dekadach I myślę, że wystarczy obiecać Latynosom, że

Rozliczanie Trumpa za te wszystkie postępowania prawne wobec niego nie zrobiliby z niego męczennika i on wtedy nie mógłby zbić na tym kapitału. Zresztą pamiętam ten moment zanim dostał pierwsze zarzuty w tej sprawie dotyczącej płatności za milczenie. Dla aktorki porno Stormy Daniels już był trochę odsuwany przez partyjne establishment. Nawet taka wielka konwencja konserwatystów, która miała miejsce wiosną zeszłego roku, nie przyciągnęła wszystkich kluczowych Dlaczego Donald Trump ponownie został prezydentem Stanów Zjednoczonych?

Takie trochę odcieniające się od Donalda Trumpa. Natomiast potem, bach, przyszły pierwsze zarzuty w sprawie nowojorskiej i Trump odżył, zaczął zbierać duże sumy pieniędzy na kampanię, znów zmobilizował swoich zwolenników, więc ten wątek również się pojawia w tej dyskusji dotyczącej kondycji partii demokratycznej, co zrobiła źle. No i oczywiście ten podstawowy fakt, czyli to, że Kamala Harris jest wiceprezydentką u boku Joe Bidena i trudno jej było się odciąć od tego, od jego działań, od tej frustracji związanej z jego rządami, więc ta dyskusja co trzeba poprawić już się zaczęła.

Tu się trudno nie zgodzić. Nie była najlepsza i tam wiele różnych było takich mankamentów tego jej kampanii, przebiegu tej kampanii. Natomiast czy te kwestie w ogóle ktoś tematyzuje i się nad tym zastanawia? Tak, oczywiście pojawia się też wątek związany z jej kampanią i z jej doradcami. To, że była otoczona ludźmi jeszcze z ery Baracka Obamy, z strategami politycznymi, którzy doradzali Obamie w 2008 roku, gdy wygrał. Potem również doradzali mu 4 lata później. Wątek związany z tym, że cały czas ma wokół siebie doradców politycznych już odklejonych od rzeczywistości i od tych zmian zachodzących w amerykańskim elektoracie.

Pojawił się też wątek związany z kobietami, ale z innej perspektywy, czyli zamiast skupiać wokół siebie amerykanki wokół kwestii aborcji, zresztą o czym rozmawialiśmy, Harris powinna skupić się na sprawach ekonomicznych. Także sam fakt Sam moment, w którym Joe Biden zrezygnował z wyścigu. Są tezy, że gdyby zrobił to o wiele wcześniej, gdyby o wiele wcześniej demokraci wystawiliby kogoś innego do walki z Trumpem. Być może mieliby większe szanse na wygraną. Natomiast wątek związany z tym czy gdyby na miejscu Kamali Harris stał mężczyzna to czy wtedy demokraci mieliby większą szansę na wygraną.

Zostawiłabym to jako kwestię otwartą bo wydaje mi się że oczywiście przy niektórych grupach społecznych np. Paradoksalnie mówiąc o Afroamerykanach, o mężczyznach, to mógł być pewien problem. Nawet to widać było w trakcie kampanii, kiedy Barack Obama prowadził wiece mające wesprzeć Kamalę Harris. Odwonosił się do tego wątku podczas wiecu, podczas którego było wielu właśnie młodych mężczyzn i zagrzewał ich do zagłosowania na kobietę, więc ten wątek na pewno też miał po części znaczenie, pytanie jak duże. Też chyba w dużym stopniu kampania Harris skoncentrowana była wokół uderzania w Trumpa i wskazywaniu, przypominaniu i nieustannym podkreślaniu jak strasznie zły

Beznadziejny i groźny jest Trump, no i to chyba ten przekaz negatywny w pewnym momencie zaczął przeważać, to znaczy nie do końca było można się zorientować jaka jest propozycja konstruktywna, natomiast prześcigano się to i Harris i różni ludzie z jej otoczenia, no w takim Dlaczego Donald Trump, United States, Tomasz Stawiszyński. Dlaczego Donald Trump, United States, Tomasz Stawiszyński. Trump to poparcie dodatkowe uzyskał. Ja mam taką hipotezę osobiście, że to mogło być coś takiego.

Tam był taki moment bardzo ciekawy tuż przed końcem kampanii, kiedy Trump wystąpił w podcaście Joe Rogana, bardzo popularnym podcaście, jednym z najpopularniejszych na świecie, a w Stanach to też absolutnie chyba najpopularniejszym w ogóle. I przyjechał do niego do Teksasu do studia, w którym Joe Rogan rozmawia ze wszystkimi swoimi gośćmi. Trzy godziny tam siedział w takiej nieedytowanej rozmowie, która pojawiła się na YouTubie. Widać było, że jest do tej rozmowy bardzo dobrze przygotowany i że go zarówno merytorycznie jak i Jak i aktorsko, psychologicznie przygotował ktoś, jakiś sztab ludzi zapewne zajmujących się wizerunkiem, no bo on był bardzo spokojny, nie gadał takich różnych dziwnych rzeczy jak to ma w zwyczaju, tylko zaprezentował się, czy starał się prezentować jako właśnie człowiek taki bardzo spokojny, dowcipny, z dystansem do siebie i bardzo merytoryczny.

No i Joe Rogan chciał zaprosić Kamalę Harris, ale odpisano mu, że owszem, dajemy ci godzinę, musisz przyjechać do Waszyngtonu, wtedy porozmawiamy i musimy mieć jakąś kontrolę nad kształtem tego, co ostatecznie wypuścisz. No więc on oczywiście natychmiast to opublikował na Twitterze. I powiedział, że w takich warunkach to on dziękuję wobec tego. To też zostało uznane za coś, co Trumpa finalnie wzmocniło, ale właśnie ten Trump z tej rozmowy z Roganem to był ktoś, kto nie pasował do tego wizerunku, który budowała strona Dlaczego Donald Trump, United States, Tomasz Stawiszyński.