Mentionsy Mentionsy
TOK FM Select
TOK FM Select

Azjatycki Trump stanie przed MTK

14.03.2025 ·14 min 56 s

Rodrigo Duterte został aresztowany i przetransportowany do Hagi. Ile trwają procesy prowadzone przez MTK? Jakie sprawy obecnie się toczą? O tym porozmawialiśmy z prof. Patrycją Grzebyk z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego.

Czyli mówię o Władimirze Putinie, o Benjaminie Netanyahu. Dzisiaj to jest nie do pomyślenia, żeby oni zostali aresztowani, przetransportowani do Hagi. No Putin jest dyktatorem, prawdopodobnie nie straci władzy do śmierci. Rewolucji raczej chyba nie będzie w Rosji. Może inaczej trochę będzie w kwestii Netanyahu, ale też kto wie. Dobrze zrozumiem, że Międzynarodowy Trybunał Karny oczywiście powiadamia wszystkie państwa o tym, że wydał nakaz aresztowania, współpracuje z Interpolem, więc też możliwe jest takie przydzielenie tej tak zwanej czerwonej noty dla osoby, która jest ścigana przez Międzynarodowy Trybunał Karny, żeby wzmocnić znaczenie tego, że dana osoba powinna być ujęta. Natomiast wszystko oczywiście zależy od współpracy z konkretnym państwem, gdzie znajduje się dana osoba.

osób, które aktualnie pełnią najwyższe funkcje państwowe, no mamy taką sytuację paradoksalną, że z jednej strony chcielibyśmy, żeby Putin został wydany, ale musiałby być wydany przez swoje własne państwo, w którym to on tak naprawdę podejmuje te najważniejsze decyzje. Więc tak naprawdę zwracamy się do Władimira Putina, żeby to Władimir Putin wydał sam siebie. I ta sytuacja no nie jest w stanie zagrać i dlatego te wydawanie nakazów aresztowania na urzędujące osoby no z jednej strony jest wyczekiwane, żeby dać taki jasny sygnał, że nie akceptujemy pewnych zachowań, ale z drugiej strony musimy sobie zdawać sprawę, że jest to niewykonalne, dopóki reżim się nie zmieni. Ale ma pani też rację, że w przypadku pana Rodrigo Duterte ci dyktatorzy obecni, czy osoby po prostu pełniące najwyższe funkcje państwowe, muszą sobie zdawać sprawę,

osoby bez ich wiedzy i bez uzgodnienia, jakie te działania będą przeprowadzane. To też charakterystyczne, że jak Państwo sobie spojrzą, to mamy 120, obecnie 5 państw, stron statutu MTK, jeśli się nie mylę, a jednocześnie nie mamy tak dużo tych umów uszczegółowiających współpracę, czy na przykład uszczegółowiających współpracę w zakresie wykonywania wyroków. Dużym osiągnięciem było, że w ostatnim czasie taką umowę podpisała Polska, ale takich umów wcale nie ma zbyt dużo. Czy to się dałoby jakoś inaczej rozwiązać? Ale co? No, żeby można było skutecznie postawić przed Trybunałem, chociażby już tego Putina i Netanyahu, których wymieniłam.

Nie da się tego inaczej zorganizować, no bo wie pani, to jest też nawet sytuacja taka, w której mieliśmy te przypadki, czy rzeczywiście gdyby pojawił się u nas premier Izraela, czy nawet prezydent Rosji, to czy ten nakaz aresztowania powinniśmy wykonać i czy jest to rzeczywiście w praktyce wykonalne. Jednocześnie ten obowiązek wykonania nakazu istnieje, ale też nie możemy ignorować tej sytuacji geopolitycznej. Takie właśnie różnego rodzaju wątpliwości pojawiły się w przypadku Mongolii, którą odwiedził Władimir Putin i Mongolia, która tego nakazu aresztowania będąc stroną statutem TK nie wykonała. I tutaj też z jednej strony można Mongolię potępiać, ale z drugiej strony jednak trzeba sobie zdawać sprawę sytuacji danego państwa, które funkcjonuje w takiej, a nie innej rzeczywistości. I że na przykład aresztowanie prezydenta innego państwa mogło być odczytane jako wypowiedzenie wojny.

Międzynarodowy Trybunał Karny działa dokładnie tak, jak mu państwa pozwolą, na ile mu państwa pozwolą. I tutaj zaczęliśmy od podkreślania tego obowiązku współpracy z państwami. I jeszcze raz podkreślę, Trybunał zawsze będzie tak silny, jak silny będzie jego współpraca z państwami. Jeżeli Trybunał sobie z czymś nie radzi, na przykład z wykonaniem nakazów aresztowania, z egzekucją tych nakazów aresztowania, to ta wina leży tak naprawdę po stronie państw albo sytuacji, tak jak w przypadku Władimira Putina czy Beniaminu Taniahu, że zostały wydane nakazy aresztowania na przywódców państw, które nie są stroną statutu MTK i nie czują się zobligowane do tego, aby z tym Trybunałem współpracować. Dlatego ta sytuacja filipińska jest tak ciekawa, bo tutaj mamy do czynienia ze współpracą ze strony państwa, które nie jest stroną statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.