#67 O Arturze Rodzińskim

Twórcą i współtwórcą potęgi największych, najważniejszych amerykańskich orkiestr symfonicznych. Mówimy o postaci, która nie ustępowała w swoich czasach sławą Toscaniniemu, Mengelbergowi, Klempererowi czy Furtwänglerowi. Jestem ciekaw kto dzisiaj zapytany o to kim był Artur Rodziński będzie znał odpowiedź na to pytanie. Czy będzie w stanie wskazać choćby jedno nagranie. Mam nadzieję, że po naszym odcinku już tak, ale zanim zaczniemy naszą rozmowę, posłuchajmy jak Artur Rodziński w 1948 r. dyrygował skercem z muzyki baletowej do snu nocy letniej Felix Mendelssohna.

To był czas wojny. Orkiestra, tak jak sam już powiedziałeś, poziom orkiestr był wówczas inny niż dziś jest oczywiście. Natomiast tam jeszcze dodatkowym problemem był fakt, że część muzyków trafiła na front. Tak. Zwyczajnie. I z tego co wiem, dla Rodzińskiego bardzo ważny był skład zespołu. I od tego się w Nowym Jorku zaczęło. Zaczęło się od awantury. On ledwo przyszedł i od razu chciał zwolnić 15 muzyków. Poszedł przeciek do prasy. No tak. Zresztą ta sprawa była z Toscaninim debatą dyskutowana. Tak, tak, tak. On z Toscaninim to konsultował i Toscaninim mu doradzał, żeby tak wymieniał po kolei tutaj dwóch, tutaj trzech, tu jednego.

Dlatego, że Bernsteina by nie było bez Rodzińskiego. Mamy z jednej strony Bernsteina, który został wybrany przez Rodzińskiego właśnie na stanowisko jego asystenta i w zasadzie od tego się Od tego się kariera Bernsteina zaczęła i on właśnie to Rodzińskiemu pamiętał do końca swojego życia. Natomiast wspomnieliśmy też o Toscaninim wcześniej. Tak, tak, ale pogadajmy chwilę o Bernsteinie, a potem powiemy jeszcze o Toscaninim. Jeszcze zrobimy wtedy krok w tył. Z Bernsteinem była interesująca historia, bo Bernsteina by nie było, gdyby nie Rodziński, bo to on właśnie tak samo jak Stokowski Rodzińskiemu wcześniej podał rękę.

Pieniądze. O wpływy, o pieniądze, oni po prostu potrafili sobie podkładać niezłe świnie. Natomiast ten Toscanini, który też tak... O właśnie, Toscanini, to jest interesujące, bo oni byli przyjaciółmi, prawda? Tak, oni się przez pewien czas przyjaźnili. Toscanini zresztą zaprosił Rodzińskiego właśnie do Salzburga i do Wiednia. Zresztą właśnie dzięki Toscaniniemu Rodziński po raz pierwszy dyrygował Wiedeńczykami, natomiast potem go poprosił o utworzenie NBC Symphony Orchestra, natomiast Ta ich relacja się w pewnym momencie w taki bardzo nieprzyjemny sposób zakończyła, ponieważ po jednym z koncertów Rodziński razem z żoną podeszli do Toskainiego, żeby się z nim przywitać, a Toskaini po prostu się odwrócił plecami.

Z drugiej strony w Ameryce on był uznawany właśnie za dyrygenta polskiego, więc on też jakby nie był ich. Rodziński jest trochę taką postacią nieczyją niestety. Obywatel świata, patron z drugiej perspektywy. Ale to zdecydowanie, ponieważ tutaj się rodził, a cała jego kariera i tak dalej, no to jesteśmy mu winni pamięć. Ale też, no właśnie i teraz Może nawet nie za to skąd pochodził i gdzie się urodził, tylko za to co on dokonał w sensie interpretacyjnym i nagraniowym, dlatego że No, tak od tego zaczęliśmy naszą rozmowę i może właśnie na tym wątku ją będziemy kończyli. Last but not least. To nie jest nazwisko, które wielu melomanom zapadło w pamięć, tak jak nazwisko Toscaniniego właśnie i nie wiem właśnie, czy choćby Bruno Waltera, czy Mengelberga, czy Klemperera, Ford Wenglera i tak dalej.