#133 André Rieu – król walca i kiczu
Ponad 45 milionów sprzedanych płyt, 500 platyn, koncerty na 5 kontynentach, własna orkiestra i ogromny majątek, w tym stradivarius. Skala sukcesu André Rieu jest ogromna. Niektóre media okrzyknęły go „rewolucjonistą muzyki klasycznej”, który do tej „trudnej” sztuki potrafi przyciągnąć dziesiątki tysięcy nowych odbiorców. Pogląd ten jest całkowicie fałszywy. Rieu nie jest żadnym rewolucjonistą, nie przyciąga także nowej publiczności do sal koncertowych. Prawdopodobnie jest wręcz odwrotnie. Z jednym jednak trzeba się zgodzić: jest szalenie popularny. To mówi wiele zarówno o nim, jego pomyśle na muzyczny biznes, jak i o publiczności. Nazywany jest „królem walca”, choć to nie pierwszy artysta, który ten tytuł otrzymał. Udamy się zatem w tym odcinku w podróż do XIX-wiecznego Wiednia, aby odnaleźć źródła sukcesu Rieu i prześledzić karierę jego poprzedników – dynastii Straussów.Podcast powstał dzięki Mecenasom Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie Patronite.pl.Muzyka w odcinku:1. J. Strauss, „Weib, Wein und Gesang”, wyk. Marek Weber i jego orkiestra (1927).2. J. Strauss, „Waltz Medley”, US Air Force Band aranż. Charles Granofsky.3. Fragmenty występów André Rieu i Johann Strauss Orchestra w Bukareszcie i Wiedniu.4. J. Strauss, „Tritsch-Tratsch Polka”, wyk. Akkordeonorchester Hof, aranż. Christoph Waghubinger.
Wielkie dzięki i do zobaczenia! Ponad 45 milionów sprzedanych płyt, koncerty na pięciu kontynentach i ogromny majątek, w tym własny Stradivarius. Skala sukcesu André Rieu jest ogromna. Niektóre media nazwały go rewolucjonistą muzyki klasycznej, który do tej trudnej sztuki potrafi przyciągnąć dziesiątki tysięcy nowych słuchaczy. Pogląd ten jest całkowicie fałszywy.
Rieu nie jest żadnym rewolucjonistą. Nie robi niczego nowego. Nie przyciąga także nowej publiczności do sal koncertowych. Prawdopodobnie jest wręcz odwrotnie. Z jednym jednak trzeba się zgodzić. Odniósł sukces. A to wiele mówi zarówno o nim, jak i o publiczności. Nazywany jest królem walca, więc w tym odcinku wybierzemy się do XIX-wiecznego Wiednia. Tam bowiem bije źródło popularności tego holenderskiego skrzypka i dyrygenta oraz tańca, który stał się jego wizytówką. Oto 133 odcinek Szafy Melomana, pierwszego polskiego podcastu o muzyce klasycznej. Przy mikrofonie Mateusz Ciupka.
Wielu z nich wie, że André Rieu jest królem świata. Wielu z nich wie, że André Rieu jest królem świata. Wielu z nich wie, że André Rieu jest królem świata. Wielu z nich wie, że André Rieu jest królem świata. Niedawno opublikowałem na Instagramie Szafy filmik, na którym André Rieu opowiada, że ilekroć gra w Polsce, dodaje do swojego programu Niech Żyje Bal, jeden z największych przebojów Marylii Rodowicz, do tekstu Agnieszki Osieckiej. Publiczność wtedy reaguje entuzjastycznie, tańczy, śpiewa, powstaje z krzeseł oczywiście. Nie należy sądzić i zakładać, że Rieu robi to z jakiejś wielkiej sympatii do polskiej publiczności. Dorzucanie kawałka lokalnego, adresowanego specjalnie do odbiorców w danym kraju, jest stałym patentem koncertów orkiestry Johanna Straussa, czyli jednego z największych tego rodzaju prywatnych zespołów, zespołu należącego do
André Rieu, wehikułu sławy i popularności tego artysty. Dodałem do tego filmiku komentarz uczta duchowa, czyli jedno z moich absolutnie ulubionych sformułowań, które często pojawiają się w komentarzach pod postami promującymi nie najwyższych lotów, galowe koncerty typu 10 tenorów. Większość stałych słuchaczy Szafy wie doskonale, że do kolekcji tego typu tekstów, których używam raczej ironicznie, należy również łyk kultury tudzież ukulturalnienie, a w ekstremalnych przypadkach odhamienie. Jakiemu rzekomo oddają się właśnie bywalcy takich wydarzeń. Co ciekawe, po tej wrzutce odezwało się do mnie kilku muzyków.
I to muzyków, którzy na co dzień realizują całkowicie odmienne niż Rieu artystyczne przedsięwzięcia. Ambitne, alternatywne, wysokiej klasy. Wyciągają z zapomnienia mniej znanych kompozytorów, tworzą ciekawe festiwale, grają dobrą i ambitną muzykę. Wszyscy pisali w duchu adwokatu z diaboli, że z Rieu łatwo się śmiać, a jeszcze łatwiej z jego publiczności, ale coś jest przecież na rzeczy. W tych wiadomościach czytałem o tym, że żarty się kończą, gdy uświadomimy sobie, że to jeden z nielicznych, o ile nie jedyny skrzypek na świecie, którego było stać na to, by za własne pieniądze kupić sobie Stradivariusa. Dla tych, którzy nie wiedzą, większość skrzypków grających na tych sławnych instrumentach ma je wypożyczone czy użyczone przez różne bogate organizacje, stowarzyszenia, banki, fundusze inwestycyjne itd.
Dlatego gdy np. Janusz Wawrowski, jedyny Polak grający na skrzypcach mistrza z Cremony, gdzieś się pojawia, to towarzyszą mu ochroniarze, którzy pilnują tego wielomilionowego skarbu. W innej wiadomości przeczytałem z kolei, że Rieu wypełnia pewną lukę, jaką na przykład w Polsce stanowi oferta kulturalna dla seniorów, szczególnie nieatrakcyjna dla nich w mniejszych ośrodkach. Zdaniem mojego rozmówcy artyści nierzadko skupiają się albo na nowoczesnym lub świadomym odbiorcy, albo wręcz na odbiorcy krytycznym, znającym temat, na fachowcu, na krytyku. A umyka im odbiorca starszy lub chcący czerpać z muzyki przyjemność.
No i tu wkracza właśnie Rieu. No to ja jeszcze sam dołączę do tego głosu Adwokatów Diabła, do tego chóru Adwokatów Diabła. I dodam, że w rozmaitych wywiadach Rieu opowiadał, że jego doświadczenie grania w orkiestrze tuż po studiach było takie, że nikt się w tych zespołach nie cieszył muzyką, nawet nikt o niej specjalnie nie chciał rozmawiać, bo tematami rozmów były zazwyczaj zmęczenie i za niskie wynagrodzenia. To zaś przekładało się na, oględnie mówiąc, niewesołą atmosferę, zarówno na próbach, jak i na koncertach. Na koncertach, które zresztą przypominały raczej odbębnianie roboty niż pełne radości spotkanie z pięknem sztuki. Sam Rieu mówi, że chciał to zmienić, więc zamarzył o własnej orkiestrze.
Do dzisiaj zresztą jej nie mają, bo gmach przy Zwierzynieckiej wynajmowany jest od Curii w Krakowie. Rozumiem też, że był jakiś chaos, że pensje nie rekompensowały tych niedogodności. Pewnie było jeszcze wiele innych powodów, o których nie wiemy. Ale artyści wzięli za zakładników swojej krzywdy publiczność, która wcale nie musi o takich sprawach wiedzieć. A jednak to ona zapłaciła za to wszystko słuchając nieudanego Beethovena. Rieu za to stworzył orkiestrę, która jest scowicie wynagradzana, w trasę koncertową zabiera trzech kucharzy, aby każdy jadł to co lubi, śpi w dobrych hotelach, ma wszystko czego potrzebuje.
Jest więc o czym rozmawiać. Poza tym, cóż, skoro zrobiłem odcinek o Andrzeju Boczelnim, to o Rieu również trzeba. No i choć wiem, że jesteście przyzwyczajeni w szafie do tematów raczej z wysokiego C, to dzisiaj musimy razem stawić czoła zjawisku o większej sile oddziaływania i wpływie na odbiorców niż jakakolwiek filharmonia czy dyrygent chodzący po tej ziemi. To, co mogę wam już teraz obiecać, to że nie zajmiemy się Rieu stereotypowo, nie będziemy w każdym razie nie za dużo śmieszkować z niego, bo to jest chyba trochę za proste. Postaram się wyjaśnić, z czego tak naprawdę wziął się ten fenomen i jaki ma on realnie wpływ na świat klasyki.
Rumunia. Po raz pierwszy do tego kraju zawitał ze swoją orkiestrą André Rieu. Długo publiczność musiała tam na niego czekać, bo orkiestra istnieje od końca lat 80. Efekt? W ciągu 15 godzin, nieco ponad pół dnia, na koncerty Rieu sprzedało się 33 tysiące biletów. Do chwili przylotu artystów w czerwcu łącznie poszło ich 65 tysięcy. Nigdy w historii żaden przyjazd Rieu do jakiegokolwiek kraju nie wywołał aż takiej ekscytacji. Rieu musiał zarezerwować w kalendarzu aż 7 dat, bo tak wielkie było zainteresowanie. W kraju liczącym zaledwie połowę mieszkańców Polski, nieco ponad 19 milionów dusz jego właśnie.
Występami. Wszystkie koncerty zostały umiejscowione na największym placu rumuńskiej stolicy, czyli Placu Konstytucji, tuż przed siedzibą parlamentu, w miejscu gdzie odbywają się obchody Narodowego Dnia Rumunii, ale także koncerty największych gwiazd. Tam grał Elton John, Sting, Leonard Cohen, inni. Nikt z nich nie zgromadził tak wielkiej publiczności jak André Rieu. Podczas tego siedmiokoncertowego maratonu, odbywającego się w ciągu raptem 10 dni, słuchało go na żywo aż 85 tysięcy osób. Jedynymi artystami, którzy uzyskali zbliżony do tego wynik w tym miejscu byli Bon Jovi, Robbie Williams i ACDC.
Jeśli nie z płyty, czy z jakichś serwisów streamingowych, z osobnych, Jego wydawnictw to z filmów. To jego słuchamy w pieśni cockeya z dawno temu w Ameryce Sergio Leone. To jego gra jest utrwalona na ścieżce dźwiękowej do pikniku pod wiszącą skałą. To z muzyką Enia Morricone. To z Amphira także słyszymy w utworze Samotny pasterz Jamesa Lasta w filmie Quentina Tarantino Kill Bill. Wspólny występ Rieu i Zamfira został oczywiście sfilmowany i zamieszczony na obserwowanym przez 5,5 miliona użytkowników kanale YouTube André Rieu, gdzie jest najchętniej i najczęściej oglądanym klipem z liczbą blisko 181 milionów wyświetleń.
Jeśli te liczby do was jeszcze nie przemówiły, to pozwólcie, że dorzucę kilka innych. Rieu sprzedał w całej swojej karierze 45 milionów płyt. To wciąż daleko do czołówki, w której są takie gwiazdy jak Beatlesi, Elton John, czy Elvis Presley, czy Michael Jackson. Ale to już jest porównywalnie z The Police, z Bobem Marleyem, czy z Bryanem Adamsem. I jest to prawie dwa razy więcej niż Aretha Franklin czy Kiss. Te albumy ponad 500 razy dostały platynę. Rieu grał na wszystkich kontynentach świata, łącznie dając ponad 1000 koncertów. Jeśli chodzi o zarobki, to w samej Holandii, skąd Rieu pochodzi, wyprzedzają go podobno tylko DJ Armin i Tiesto.
Według BBC w 2021 roku był najlepiej zarabiającym skrzypkiem na świecie. Jakie są źródła tej ogromnej sławy? Z czego się wzięła ta popularność? Mierzy się ją nie listą wielkich sal koncertowych, prestiżowych współprac albo Albumów nagranych dla czołowych wytwórni świata, ale w milionach sprzedanych płyt, topach, billboardu i tak dalej. Innymi słowy miarę gwiazd muzyki pop, rock czy innych gatunków tak zwanych rozrywkowych. By na to pytanie odpowiedzieć musimy sięgnąć do źródeł, czyli skonfrontować się z co najmniej jednym koncertem Rieu. Domyślam się, że wielu z was tak naprawdę tego nigdy nie zrobiło i w ogóle mnie to nie dziwi.
Ale cóż, od tego macie mnie. Zrobiłem to za was. Od razu muszę rozczarować tych, którzy spodziewali się, że w ramach przygotowań obejrzę co najmniej kilka takich koncertów. Owszem, taki był plan na początku, ale powiem szczerze, że wysiadłem już niestety po pierwszym. Przyznaję, że Rieu na żywo nigdy nie słyszałem, musiałem się więc posiłkować nagraniem. Ale z tym najczęściej nie ma najmniejszego problemu, bo szereg koncertów Rieu w całości jest dostępny zupełnie za darmo i bez ograniczeń na jego tak bardzo popularnym kanale YouTube. W zasadzie musiałem dokonać jakiegoś wyboru pomiędzy tymi koncertami, no i idąc może po najbardziej stereotypowej nitce wybrałem Koncert z Wiednia sprzed bodaj już prawie dekady.
Nawiązanie do Pavarottiego, Carrerasa i Domingo jest aż na zbyt oczywiste. Są też oczywiście soprany Dagmar Koller, Carmen Monarcha, Carla Maffioletti, Mirusia Loewersee oraz Susan Ehrens, a na końcu jeszcze wykonawca tradycyjnych wiedeńskich pieśni, taki biesiadny wokalista Karl Moik. Jeśli nazwiska tych tenorów czy sopranów niewiele wam mówią, to pocieszam mnie też nie. To w większości są artyści znani z szeroko rozumianego crossoveru. Wielu z nich, o ile nie wszyscy, swoją rozpoznawalność zawdzięczają właśnie Rieu i koncertom z orkiestrą Johanna Straussa. To przypadek Carmen Monarchy i Carli Mafioletti, koleżanek z Brazylii, które tuż po ukończeniu nauki śpiewu w ojczyźnie, wyjechały do Maastricht, wzięły udział w przesłuchaniach i zostały przez Rieu zatrudnione.
Monarcha miała jeszcze próbę wybicia się na niezależność, bo wygrała taki Największy wokalny konkurs w Brazylii imienia Bidu Sayo, jednej z najsłynniejszych brazylijskich sopranistek, no ale zaproszenia od Rieu spływały regularnie, pieniądze były dobre, więc pojawiała się na jego płytach, koncertach, no i tak jest do dziś i tak zostało. Ale do rzeczy. Koncert odbywał się na wolnym powietrzu. Kilka tysięcy ludzi na widowni. Przed nimi podium, ekrany czy też telebimy. No i zaczyna się oczywiście od muzyki. A ponieważ jesteśmy w Wiedniu, to na początek musi być waltz. Oczywiście Wiener Bürger Karla Michaela Zierera, kompozytora mniej więcej równemu pokoleniowo Straussowi synowi. Zresztą tworzącemu w XIX-wiecznym Wiedniu konkurencję dla Straussa.
Ale do tego jeszcze wrócimy. Takie subtelności nie mają tu większego znaczenia, bo tuż po ostatnich akordach do publiczności odwraca się dyrygent i jednocześnie skrzypek André Rieu. Oczywiście ma za tło swoją orkiestrę przebraną w stylizowane na XIX-wieczne balowe suknie panie, wyfrakowanych panów. Nie jest to oczywiście kostium historyczny, raczej rodzaj wariacji dość kiczowatej na jego temat, utrzymanej w tonacji lyra-rouge. Jest bardzo, bardzo słodko. Sam Rieu ma na sobie coś zbliżonego. Ubiór przypominający frak granatowy z wykrchmaloną koszulą, halsztukiem, kamizelką, złota dewiska prowadząca prawdopodobnie do równie złotego zegarka, lakierki, lampasy w dłoniach nieodłączny Stradivarius.
Widownię zresztą oddziela od sceny szpaler panów w Liberiach dzierżących pochodnie. Rieu wita publiczność po niemiecku, natychmiastowo przenosząc nas do przeszłości. Nazywa bowiem Wiedeń bijącym sercem muzycznym świata i zapraszam na spotkanie z tą wspaniałą wiedeńską sztuką. Witam na tym pięknym miejscu Michaela, przed najlepszą kulisą, o której można się w ogóle pomyśleć, dla koncertu w księżniczym Hofburgie, w środku miasta, w którym śpiewa muzyczne serce świata. Witam w Wieniu!
Następnie przedstawia publiczności kompozytora, bez którego on sam by się obejść nie mógł, króla muzyki Johanna Straussa. Nie wiemy czy ojca czy syna, ale to mniejsza oto. Ekrany zamontowane w tle od razu ukazują znany z pocztówek pomnik kompozytora dłuta Edmunda Hellnera znajdujący się w jednym z wiedeńskich parków. Taki charakterystyczny pomnik, w którym Strauss syn pokazany jest ze skrzypcami. Pomnik jest cały pozłacany. Istotnie to podobieństwo, czy raczej upodobnienie Rieu do swojego mistrza jest tutaj widoczne. Na tym pomniku Strauss właśnie dzierży skrzypce w podobnej Rieu pozie, jak Strauss na tym pomniku zazwyczaj się na scenie pojawia.
Ta pierwsza zapowiedź z marszu przynosi dziaderski żart. Oto bowiem za moment wysłuchamy Polki opowiadającej o czymś, co, jak mówi Rieu, robią wszystkie kobiety na świecie. Oczywiście poza tym i w Wiedniu. Chodzi o tricz-tracz Polkę, czyli Polkę o plotkowaniu. Wszyscy się z tego żartu śmieją, dobrze bawią, muzyka zaczyna płynąć, a na ekranach widnieją projekcje różnych scenek ulicznych, zupełnie współczesnych, takie stokowe klipy kobiet rozmawiających przez telefon lub ze sobą na żywo w kawiarniach. Ten żart musiał być jeszcze bardziej dosłowny niż po prostu sama zapowiedź Rieu. Dodatkowo ten plotkarski obrazek wzmacniają scenki pań z chóru, które operetkowo ze sobą właśnie plotkują, pokazując palcami koleżanki.
Jeśli mowa o operetce, oczywiście tuż po plotkarskiej Polsce Rieu wskazuje, że w zamku za nimi urzędował cesarz rządzący całym światem i urządzający wspaniałe bale. Chyba nie powiedziałem jeszcze, że oczywiście ten plac, na którym odbywa się w Wiedniu ten koncert, Plac przed zamkiem Hofburg. Zatem tam właśnie w Hofburgu urzędował cesarz, jak mówi Rieu, rządzący całym światem, urządzający wspaniałe bale. A jeden z najpiękniejszych muzycznych bali znamy skąd? Oczywiście z operetki Johanna Straussa, Zemsta nietoperza. Leci zatem kadryl z tego arcydzieła, a na scenę wkraczają tancerze baletowi, oczywiście ubrani zgodnie z tą całą stylistyką, wykonujący owego kadryla.
Bal to wszakże nie tylko tancerze, ale i znakomici soliści bawiący towarzystwo. I oto jest moment, kiedy na estradę wchodzą platynowi tenorzy, wykonujący jakiś przedziwny medley stylizowanych czardaszy. Jest to oczywiście wszystko bardzo w duchu Zemsty Nietoperza, bo podobnie tę scenę balu się rozgrywa w rozmaitych inscenizacjach. Co ciekawe Platynowi tenorzy nie są tak dobrzy jak ich pierwowzór, ale za to wyglądają podobnie. Nawet stojący na miejscu Pavarottiego, czyli ze skrajnej prawej strony Thomas Gruel, Ma zbliżoną do Luciano tuszę. Oczywiście przepraszam, bo nie chodzi tutaj o wytykanie komuś wagi, tylko chodzi o tę nieprzypadkową aranżację rozmieszczenia panów. Po tenorach przychodzi czas na walca, który Rieu oznajmia jako jedno z najważniejszych wydarzeń jego powstania.
Jedno z najważniejszych wydarzeń w historii muzyki, a wręcz świata. Słusznie wskazuje, że początkowo był to taniec uważany za nieprzyzwoity z uwagi na bliskość partnerów. No ale jest to wszystko podane w magmie rozmaitych uogólnień, no bo to jednak nie Strauss walca wynalazł i wcale nie było tak, że musiał specjalnie pojechać do Londynu, by poprosić królową Wiktorię, aby go nie zakazywała. No i co do tego, czy ona sama była walcem tak zachwycona, że tańczyła go do czwartej rano, też mam pewne wątpliwości, no ale mniejsza o szczegóły. Przecież nie o to chodzi w tej całej zabawie, by było naukowo czy zgodnie z faktami, tylko o to by ludzie się po prostu właśnie dobrze bawili. Wielcy światowej sławy artyści, wielkie wzruszenia, wielkie emocje, niezapomniane przeżycia artystyczne. Rieu sypie żartami, bezpośrednio komunikuje się z publicznością, zadaje tej publiczności pytania, oczekuje odpowiedzi.
Wielcy światowej sławy artyści. Wielkie wzruszenia, wielkie emocje, niezapomniane przeżycia artystyczne. Można powiedzieć, że ten koncert Rieu z przed prawie dekady to rodzaj takiego metra, wsewr tego typu właśnie wydarzeń. André Rieu w rozmaitych wywiadach przedstawia siebie jako wskrzesiciela tradycji walców lub jako kontynuatora dzieła Johanna Straussa. Sam Rieu bywa określany tym samym tytułem, który przynależał Straussowi historycznie, czyli właśnie tytułem króla walca. Skąd się to wszystko wzięło? Te koncerty, ta legenda, ta tytulatura. Aby zrozumieć zawrotną popularność Rieu musimy Udać się na wyprawę do Wiednia sprzed 200 lat.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podziękowania do mecenasów Szafy Melomana i wprowadzenie do tematu.
Link do mojego profilu w serwisie patronite.pl znajdziesz w opisie tego odcinka.
Analiza sukcesu André Rieu i jego wpływu na muzykę klasyczną.
Opis popularności walca w koncertach Rieu i jego strategii artystycznej.
Opis koncertu André Rieu w Wiedniu, jego struktura i elementy.
Podsumowanie koncertu i jego znaczenie dla muzyki klasycznej.
Opisane są początki popularności walców w Wiedniu, a następnie przedstawiono historię Johann Straussa Ojca, jego orkiestry i sukcesy w muzyce tanecznej.
Rozkłady koncertów i wpływ Johannego Strausa na muzykę taneczno-walcową.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
„Link do mojego profilu w serwisie patronite.pl znajdziesz w opisie tego odcinka."
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Ponad 45 milionów sprzedanych płyt, 500 platyn, koncerty na 5 kontynentach, własna orkiestra i ogromny majątek, w tym stradivarius. Skala sukcesu André Rieu jest ogromna. Niektóre media okrzyknęły go „rewolucjonistą muzyki klasycznej”, który do tej „trudnej” sztuki potrafi przyciągnąć dziesiątki tysięcy nowych odbiorców. Pogląd ten jest całkowicie fałszywy. Rieu nie jest żadnym rewolucjonistą, nie przyciąga także nowej publiczności do sal koncertowych. Prawdopodobnie jest wręcz odwrotnie. Z jednym jednak trzeba się zgodzić: jest szalenie popularny. To mówi wiele zarówno o nim, jego pomyśle na muzyczny biznes, jak i o publiczności. Nazywany jest „królem walca”, choć to nie pierwszy artysta, który ten tytuł otrzymał. Udamy się zatem w tym odcinku w podróż do XIX-wiecznego Wiednia, aby odnaleźć źródła sukcesu Rieu i prześledzić karierę jego poprzedników – dynastii Straussów.
Podcast powstał dzięki Mecenasom Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie Patronite.pl.
Muzyka w odcinku:
1. J. Strauss, „Weib, Wein und Gesang”, wyk. Marek Weber i jego orkiestra (1927).
2. J. Strauss, „Waltz Medley”, US Air Force Band aranż. Charles Granofsky.
3. Fragmenty występów André Rieu i Johann Strauss Orchestra w Bukareszcie i Wiedniu.
4. J. Strauss, „Tritsch-Tratsch Polka”, wyk. Akkordeonorchester Hof, aranż. Christoph Waghubinger.