Mentionsy Mentionsy
Szafa Melomana
Szafa Melomana

#133 André Rieu – król walca i kiczu

12.07.2024 ·1 godz 21 min · 8 rozdziałów · 1 sponsor

Ponad 45 milionów sprzedanych płyt, 500 platyn, koncerty na 5 kontynentach, własna orkiestra i ogromny majątek, w tym stradivarius. Skala sukcesu André Rieu jest ogromna. Niektóre media okrzyknęły go „rewolucjonistą muzyki klasycznej”, który do tej „trudnej” sztuki potrafi przyciągnąć dziesiątki tysięcy nowych odbiorców. Pogląd ten jest całkowicie fałszywy. Rieu nie jest żadnym rewolucjonistą, nie przyciąga także nowej publiczności do sal koncertowych. Prawdopodobnie jest wręcz odwrotnie. Z jednym jednak trzeba się zgodzić: jest szalenie popularny. To mówi wiele zarówno o nim, jego pomyśle na muzyczny biznes, jak i o publiczności. Nazywany jest „królem walca”, choć to nie pierwszy artysta, który ten tytuł otrzymał. Udamy się zatem w tym odcinku w podróż do XIX-wiecznego Wiednia, aby odnaleźć źródła sukcesu Rieu i prześledzić karierę jego poprzedników – dynastii Straussów.Podcast powstał dzięki Mecenasom Szafy Melomana. Jeśli chcesz stać się jednym z nich i wspierać pierwszy polski podcast o muzyce klasycznej, odwiedź mój profil w serwisie Patronite.pl.Muzyka w odcinku:1. J. Strauss, „Weib, Wein und Gesang”, wyk. Marek Weber i jego orkiestra (1927).2. J. Strauss, „Waltz Medley”, US Air Force Band aranż. Charles Granofsky.3. Fragmenty występów André Rieu i Johann Strauss Orchestra w Bukareszcie i Wiedniu.4. J. Strauss, „Tritsch-Tratsch Polka”, wyk. Akkordeonorchester Hof, aranż. Christoph Waghubinger.

59:55 · Koncert Johannego Strausa 4

Publiczność krzyczała z zachwytu. Fantastyczny ryk. O teatralnej karierze Straussa opowiem innym razem. Warto jednak odnotować, że podczas plebiscytu przeprowadzonego w 1890 roku okazało się, że najpopularniejszymi ludźmi w Europie są, kolejno, królowa Wiktoria, Bismarck i Johann Strauss. Był popularniejszy i lepiej rozpoznawalny na świecie niż Brahms. Miał stabilną pozycję i uzyskał coś, czego nie udało się zdobyć innym – poparcie tzw. trójgłowej hydry muzycznej – publiczności, krytyków i ludzi jego własnej profesji. Nikomu nie robił przykrości, nikogo nie krytykował. Zachowywał się skromnie i nie pozwalał do siebie mówić mistrzu.

Wexler pisze, pozostał mistrzem wszechczasów w praktykowaniu zbiorowej hipnozy, ale używał tego daru do uszczęśliwiania ludzi i rozbrajania krytyków. Wiedeń lekceważył Hugo Wolfa, ośmieszał Wagnera, fałszywie pojmował Mahlera i Brucknera, ale całkowicie akceptował Straussa. Istotnie, nie jest łatwo pośród czołowych kompozytorów tamtego okresu znaleźć krytyczne opinie o Straussie. Pozytywnie mówili o nim Brahms, a nawet Wagner, któremu zresztą zawdzięczał wprowadzenie publiczności w jego muzykę. W czasie, gdy uważano, że wystawić się jej w austriackiej stolicy nie da, Strauss ze swoją orkiestrą grał fragmenty Tristana i Isoldy, oswajając publiczność z wagnerowskim dramatem muzycznym.

Rieu ma podobną sławę co Strauss. Wiedeńskie gazety rozpisywały się na temat gigantycznego majątku króla walca. O ile w przypadku syna była to prawda, o tyle ojciec mierzył się z różnymi kłopotami, częściowo wynikającymi z rozwodów, częściowo ze złych inwestycji. Rieu również potrafi o ten wizerunek zadbać. Mieszka w zamku z XVI wieku w Maastricht, w którym podobno żył jeden z muszkieterów, d'Artagnan. Chętnie oprowadza po nim dziennikarzy, pokazuje przestronne, biedermayerowsko-kiczowato urządzone wnętrza. No i oczywiście Stradivarius w dłoni. Czuć pieniądz, prawda? No ma być czuć. O to właśnie chodzi. Na czym polega kłopot w takim razie? Przecież Straussa chwalili najwięksi. Nie mieli z nim problemu Brahms, Wagner, Mottl, Berlioz, Nikisz, Rubinstein.

Kołyszemy się w rytm muzyki, nucimy, śpiewamy, klaszczemy, podskakujemy i tańczymy. Każdy wieczór jest wielkim przeżyciem, bo dla muzyka nie ma nic wspanialszego. To ustawienie się w kontrze do tradycji koncertowej jest wyjątkowo szkodliwe. Ani Strauss ojciec, ani Strauss syn nie domagali się, by bujać się na symfoniach Mahlera. Do nich potrzeba uroczystej atmosfery i wszyscy to wiedzieli. Do słuchania Bacha czy Brahmsa tak samo. Owszem, można podczas bachowskiego festiwalu w Świdnicy na kocyku, na trawie, z lampką wina w ręku posłuchać jak najbardziej klasycznej muzyki, ale jest taki repertuar, którego nie da się tak pokazać.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.