Owoce zatrutego drzewa

Sprawa Gergen przeciwko Niemcom. Magnus Gergen jest obywatelem niemieckim. Urodził się w 1975 roku. 27 września 2002 roku porwał 11-letniego syna bankiera z Frankfurtu. Zwabił chłopca do swojego mieszkania we Frankfurcie nad Menem, udając, że siostra dziecka zostawiła tam kurtkę. Następnie udusił chłopca. Gevgen złożył list w miejscu zamieszkania rodziców pokrzywdzonego, stwierdzając, że pokrzywdzony został porwany przez kilka osób. Tylko jeśli porywacze otrzymają milion euro i zdołają opuścić kraj, to rodzice dziecka ponownie zobaczą syna. Następnie mężczyzna pojechał do miejscowości Birkstein, oddalonej godziny jazdy samochodem od Frankfurtu i ukrył zwłoki pokrzywdzonego pod pomostem nieopodal stawu.

30 września 2002 roku, około godziny 1 w nocy, Gevgen odebrał okup na przystanku tramwajowym. Od tego momentu był obserwowany przez policję. Część okupów płacił na swoje konta bankowe, a resztę ukrył w mieszkaniu. Tego popołudnia policja zatrzymała go na lotnisku we Frankfurcie nad Menem. Gevgen został przewieziony do komendy głównej policji. Został poinformowany przez funkcjonariusza śledczego, że jest podejrzany o porwanie pokrzywdzonego oraz został pouczony o przysługujących mu prawach jako oskarżonego. W szczególności o prawie do odmowy składania wyjaśnień, a także zasięgnięcia porady prawnika. Następnie był przesłuchiwany przez funkcjonariusza policji. Podczas czynności zasugerował, że dziecko jest przetrzymywane przez innych porywaczy.

Na jego prośbę pozwolono mu na 30-minutową konsultację z prawnikiem. Po przerwie oświadczył, że to dwaj mężczyźni porwali chłopca i ukryli go w chatce nad jeziorem. Wczesnym rankiem 1 października 2002 roku jeden z policjantów, działając na polecenie zastępcy szefa policji we Frankfurcie, powiedział podejrzanemu, że zostanie pobity, jeżeli nie ujawni miejsca pobytu dziecka. Według Gevgena funkcjonariusz groził ponadto zamknięciem go w celi z dwoma czarnoskórymi mężczyznami, którzy mieliby go wykorzystać seksualnie. Funkcjonariusz także nim potrząsnął w taki sposób, że jego głowa uderzyła w ścianę. W obawie, że groźby zostaną spełnione, mężczyzna po około 10 minutach przesłuchania ujawnił dokładne miejsce pobytu dziecka.

Policja znalazła na miejscu zwłoki pokrzywdzonego. Ciało małoletniego znalezione pod mostem przy stawie w pobliżu miejscowości Bersztań. Odkrycie zwłok nagrano na taśmie wideo. Gergen twierdził, że po zatrzymaniu przez półtora dnia był zmuszony chodzić bez butów, w szczególności po wiejskiej drodze prowadzącej do miejsca, gdzie ukrył zwłoki, aby go upokorzyć. Doprowadziło to do powstania obrażeń stóp, co udokumentowano w badaniu lekarskim, które przeszedł w więzieniu w dniu 2 października 2002 roku. Policja wykryła ślady opon pozostawione przez samochód podejrzanego nad stawem w pobliżu Berstein. Przesłuchiwany przez funkcjonariusza policji, Gergen w drodze powrotnej z Bernstein na komisariat przyznał się do porwania oraz zabicia pokrzywdzonego.

Sąd opowiedział się za wykluczeniem dowodu bezpośrednio nielegalnego, czyli wyjaśnień oskarżonego, jako sprzecznego z rzetelnym procesem karnym, Z drugiej zaś uznał, że biorąc pod uwagę stopień naruszenia prawa przez oskarżonego oraz interes wymiaru sprawiedliwości, nie ma racjonalnych podstaw do pozbawienia znaczenia i mocy dowodowej dowodów pośrednio nielegalnych. Gewgen został uznany za winnego zarzucanych mu czynów i skazany przez Sąd Pierwszej Instancji na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Wyrok ten został utrzymany przez Sąd Odwoławczy. Sądy krajowe uznały, że stopień zawinienia oskarżonego był szczególnie rażący. Skazany skorzystał także z środka odwoławczego do Federalnego Trybunału Sprawiedliwości, gdzie zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych na dowodach pośrednio nielegalnych.

Jego skarga została jednak oddalona. Magnus Gevgen wniósł skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka opierając ją na artykule 3 konwencji. Ponadto podniósł zarzut naruszenia prawa do rzetelnego procesu poprzez włączenie do materiałów dowodów o charakterze pośrednim. Trybunał uznał, że wykorzystanie wyjaśnień oskarżonego uzyskanych w drodze groźby bezprawnej Użycia przymusu świadczył z całą pewnością o nierzetelności procesu karnego. I to bez względu na to, czy dowód w ten sposób uzyskany miał zasadnicze znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności oskarżonego, czy też jedynie charakter marginalny. Ponadto uznano, że dowody pośrednio nielegalne mogły stać się podstawą do wydania wyroku skazującego z uwagi na ich brak znaczenia w postępowaniu.