Studio wschodnie – o bezpieczeństwie polskich granic

Dzień dobry, witam Państwa w kolejnym podcaście Radia Lublin Studio wschodnie. Przed mikrofonem Tomasz Nieśpiał, a naszym gościem jest dziś pani profesor Anna Moraczewska z Katedry Administracji Publicznej w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji UMCS. Dzień dobry. Dzień dobry Państwu, dzień dobry Panu. Z którą dziś porozmawiamy o tym właściwie co jest przedmiotem debat już od i tygodni i miesięcy i właściwie kilku ostatnich na pewno lat. Czyli o tym, czy granice Polski są bezpieczne i czy instrumenty, które służą do zapewnienia tego bezpieczeństwa są skuteczne i pozwalają nam wszystkim czuć się w Polsce i w Europie i w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego bezpiecznie.

Pani profesor, zaczynając naszą rozmowę, chciałem zapytać o to, czy mając wroga u bram, Czyli Rosję, Polska graniczy z obwodem królewieckim na północy, ale mając też wojnę za wschodnią granicą w Ukrainie, ale też państwo nieprzyjazne, jakim bez wątpienia jest będąca w sojuszu z Rosją Białoruś. Możemy i powinniśmy się czuć bezpiecznie. Czy ten czas na naszych oczach już mija, minął? No tak, rzeczywiście tutaj z perspektywy teorii zarządzania ryzykiem możemy analizować tzw. poziom narażenia i odporności państwa czy systemu na zagrożenia.

No i faktycznie ta bliskość wroga, jak to pan nazwał, a na pewno takowa jest, możemy uznać, że zwiększa narażenie Polski, ale tym samym państw tutaj całej flanki wschodniej. Na różnego rodzaju działania, które obserwujemy na bieżąco, ale także na prawdopodobieństwo być może jakiegoś konfliktu, nad którym cały czas się zastanawiamy, czy będzie, czy nie będzie, kiedy będzie. Nikt go nie chce, ale wszyscy szykują się, tak jakby prędzej czy później miał nastąpić.

Myślę, że tak. Myślę, że przyjęto podobną właśnie taktykę, tak jak powiedziałam, że jeżeli pozwolimy Rosji uczestniczyć w jakiejś części naszych struktur. Mamy partnerstwo dla pokoju w ramach NATO, do którego Rosja była zaproszona, czyli też to nie było na zasadzie wykluczenia Rosji. Włączania ją do różnych struktur, do rozmów, więc wydaje mi się, że była to właśnie taka strategia czy taktyka w krótkich okresach czasu, która miała zaskutkować tym samym efektem, co wobec innych państw tutaj byłego bloku wschodniego. które po prostu zaadoptują model rozwoju zachodniego i będziemy mieli permanentny pokój oparty na demokracji i liberalizmie.

To nie były pociski w tym momencie, które mogłyby zniszczyć obiekty, Tutaj w obszarze właśnie Europy Wschodniej czy Polski Wschodniej. Tak zwane wabiki. Tak, ale pokazujące zasięg Rosji, działania Rosji. Nie chcę powiedzieć, że może Rosja tutaj mamy was jak na widelcu, bo być może, że to też miało na celu. Ale też to zagrożenie z perspektywy właśnie regionu wschodniego, no zdecydowanie to poczucie zagrożenia jest większe. Od dłuższego czasu mamy do czynienia tutaj czy właśnie z presją migracyjną, czy z budową samej infrastruktury na granicy, czy właśnie z tym naruszeniem granicy przez te obiekty latające.

Ale też pamiętamy wcześniej jakieś fragmenty rakiety, która wylądowała tutaj w lasach na wschodzie. Więc też gdzieś z tyłu głowy jest odczuwalne zagrożenie i pytanie, czy system bezpieczeństwa jest rzeczywiście wydajny. Te wydarzenia dostarczają argumentów wobec takiej tezy, która mówi, że jednak z tym bezpieczeństwem jest nie najlepiej. Oczywiście są elementy tej architektury bezpieczeństwa, które pozwalają nam czuć się bezpiecznie. Tak, no więc właśnie, tak jak wspomniałam wcześniej, że nasza gospodarka, no nie jest tak jak rosyjska gospodarka przekształcona właśnie w ten tryb wojenny, co oblicza się właśnie tym, ile na przykład jest produkowanych rakiet, ile jest produkowanych czołgów w ciągu danego okresu.

Polska przygotowuje się do tego. Dodatkowo trzeba pamiętać o tym, że ten program jest spójny z działaniami podejmowanymi przez Litwę, Łotwę i Estonię, też na swoich granicach zewnętrznych, ale także Finlandię. Więc tutaj też tworzy nam się jakby cała taka linia na wschodzie, gdzie państwo oczywiście to jest program państwowy, narodowy, ale w przypadku Tarczy Wschód dostał on finansowe wsparcie ze strony Unii Europejskiej. Państwa Bałtyckie przyłączyły się również tutaj jakby do tworzenia tego systemu, który ma być spójny, bo jak wiemy, no też mamy ten przesmyk suwalski, który często jest wspominany o tym, że jest takim... Ten najsłabszy punkt.

Tak, tym słabym punktem. Chociaż ja mam wrażenie, że trochę może Za dużo się na temat jego mówi, a ponieważ Rosja lubi zaskakiwać, to być może... Przeceniamy znaczenie tego miejsca? Trudno mi powiedzieć, czy przeceniamy, to znaczy to jest coś, co uważam, oczywiście dobrze jest znać swoje słabe strony. Bo bardzo często agresorzy wykorzystują słabe strony swojego przeciwnika. Ale nie wiem, czy jakieś specjalne działania są robione w tym przesmyku suwalskim. Tutaj ta tarcza wschód dotyczy raczej całej granicy wschodniej, również tego odcinka północnego z Rosją. Wspomniał Pan o bagnach.

Bo to wyzwań, jak rozumiem, jest znacznie, znacznie więcej niż tylko budowa tego systemu obrony. Tu możemy wrócić do tego, o czym mówiliśmy, że to dotyczy granicy lądowej. Jeżeli chodzi o pociski, które mogłyby się przedostać przez naszą granicę, to ta tarcza wschód nie jest tą tarczą antyrakietową, którą możemy sobie wyobrazić na przykład w Izraelu. Żelazna kopuła. Tak, żelazna kopuła, która nas właśnie przed tym uchroni. Ale na pewno jest to działanie konieczne i uważam, że pokazujące. Polska tutaj uważam, że jest naprawdę pionierem z punktu widzenia tej flanki wschodniej. Współpracuje, tak jak wcześniej mówiłam, z państwami bałtyckimi i z Finlandią.

To ma mieć takie działanie też prewencyjne, czyli pokazujące, ok, nie stoimy z rozłożonymi rękami i lamentujemy, tylko podejmujemy rzeczywiste działania. A tych działań i wyzwań związanych z bezpieczeństwem Polski i polskich granic, natowskich granic oczywiście jest bez wątpienia dużo. No i musimy się chyba przyzwyczaić do tego, że będzie ich coraz więcej. Bardzo dziękuję za dzisiejszą rozmowę. Profesor Anna Moraczewska z Katedry Administracji Publicznej w Instytucie Nauk o Polityce i Administracji UMCS. Była gościem Studia Wschodniego. Jeszcze raz bardzo dziękuję pani profesor. Dziękuję serdecznie państwu i dziękuję panu panie redaktorze. Na koniec przypominam, że wszystkie nasze rozmowy dostępne są na stronie internetowej Radia Lublin w zakładce podcasty.

I to już wszystko na dzisiaj. Dziękuję za uwagę i do usłyszenia w kolejnym odcinku podcastu Studio wschodnie.