Mentionsy Mentionsy
Stand-up na wakacjach
Stand-up na wakacjach

Misja specjalna: Aleksander II

13.06.2023 ·12 min 30 s · 10 rozdziałów · 1 sponsor
8:04 · Proces i kara Berezowskiego 1

Tym razem zawiodła punktualność. Na miejscu zamachu stawili się wszyscy spiskowcy oprócz jednego, który zaspał, bo nie miał zegarka. Następny, siódmy zamach przygotowano starannie. Zabicie cara za punkt honoru postawiła sobie Narodna Jawola, czyli po polsku Wola Ludu, organizacja rewolucyjna skupiająca w studentów, intelektualistów i robotników. Należeli do niej brat Lenina, Aleksander Ulianow i brat Józefa Piłsudskiego, Bronisław oraz Ignacy Chryniewiecki. Kryniewiecki był Polakiem, ale studia w Petersburgu uczyniły z niego Rosjanina i rewolucjonistę. Nie tylko zapisał się do narodnej woli, ale odgrywał w niej ważną rolę. Redagował Gazetę Robotniczą. Kiedy na przełomie lutego i marca 1881 roku zapadła decyzja zorganizowania zamachu na cara, zgłosił się jako jeden z czterech ludzi, którzy mieli rzucić bombę w kierunku Aleksandra.

8:38 · Zamachy na Aleksandra II 3

Aleksander II musi umrzeć. Dni jego są policzone. Umrze, a wraz z nim umrzemy my, jego wrogowie, jego zabójcy. Historia dowodzi, że wspaniałe drzewo wolności domaga się ofiar. Kryniewiecki miał rzucać bombę jako drugi. Tym pierwszym wybrano Mikołaja Rysakowa. Gdyby im się nie udało, był jeszcze trzeci zamachowiec. Czwarty zrezygnował. Około godziny drugiej po południu, 13 marca 1881 roku, cała trójka czekała w wyznaczonych miejscach na karetę cara. Było zimno. Na ulicach Petersburga leżał śnieg. Toteż ruch był niewielki. Jakiś chłopak niósł kosz, dwóch ludzi dźwigało kanapę. Car widział ich wszystkich, kiedy kareta wyjechała na drogę wzdłuż kanału Jekaterińskiego.

Był pewien, że jest już bezpieczny. Nie zauważył stojącego nieopodal młodego człowieka. Ignacy Hryniewiecki był na miejscu zamachu, zanim jeszcze Rysakow rzucił bombę. Widział więc moment eksplozji, tumult spłoszonych koni, kozaków goniących Rysakowa, a w końcu i cara, który wracał właśnie do uszkodzonej karety. Wtedy postanowił zaatakować. Rzucił bombę prosto pod nogi Aleksandra II. Znów wybuch, znów biała kula dymu, krzyk i zamieszanie, a chwilę potem dzwoniąca w uszach cisza, z za której powoli do świadomości przebijał się jęk rannych. Car leżał oparty na łokciu. Wokół było około 20 ciał zabitych i rannych. Aleksandra II przewiedziono do Pałacu Zimowego.

Zmarł o godzinie 15.35 w dniu 13 marca 1881 roku. Ignacy Chryniewiecki zmarł tego samego dnia. I tego też dnia zginęła nadzieja na budowę liberalnej Rosji. Jak pisał Edward Radziński w biografii cara. Po wstąpieniu na tron nowy car, Aleksander III, nie zawiódł nadziei partii Wsteczników. Z wielką reformą, wiodącą do konstytucji, skończono raz na zawsze. Misja specjalna w RMF FM. Na tropie największych tajemnic historii.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.