Mentionsy Mentionsy
Stand-up na wakacjach
Stand-up na wakacjach

Misja specjalna: Aleksander II

13.06.2023 ·12 min 30 s · 10 rozdziałów · 1 sponsor
0:28 · Zamach na Aleksandra II 2

Jesteś Polakiem? Zapytał car, bo jak sądził, któż inny mógłby do niego strzelać dwa lata po zdławieniu Powstania Styczniowego i włączeniu kadłubowej Polski do Rosji. Nie, Rosjaninem. To dlaczego do mnie strzelałeś? Zwodziłeś naród tnymi obietnicami. Tak miał odpowiedzieć Karakozow. Ale istnieje jeszcze druga wersja tej historii, z której dowiadujemy się, że Karakozow krzyknął do prowadzącego go policmajstra. Chłopcy, ja strzelałem za was! Co znaczyło za was i o jakie obietnice miał pretensje Karakozow, trudno powiedzieć. Aleksander II Romanów był najbardziej liberalnym carem, jakiego miała Rosja. Karakozowa odprowadzono do celi, gdzie czekał na proces. A tymczasem cały Petersburg wybiegł na ulicę.

Był wielki ruch i niewyobrażalne wzburzenie. Tak pisał w pamiętniku syn cara, również Aleksander. Najczęściej powtarzano dwa nazwiska. Karakozow i Komisarow. Pierwszego lżono, na cześć drugiego wznoszono okrzyki. Przerażony samym faktem zamachu na nietykalnego cara znany pisarz Fiodor Dostojewski wpadł do mieszkania pewnego poety, krzycząc od progu. Strzelali do cara! Poeta wykazał więcej zimnej krwi. Spytał pisarza, czy car nie żyje. To wyjaśniła prasa, która zajęła się tematem zamachu na cara następnego dnia. Człowiek stojąc obok złoczyńcy w chwili, gdy ten strzelał, odtrącił jego rękę. Sam Bóg nim kierował. Ten prosty Rosjanin nazwiskiem Kamisarow pochodził z Kostromy. Za uratowanie cara Kamisarow otrzymał tytuł szlachecki.

2:19 · Karakozow i Kamisarow 1

A Karakozow, były student moskiewskiego uniwersytetu, za próbę zabójstwa doczekał się kary śmierci. Powieszono go we wrześniu 1866 roku. Natomiast Rosja doczekała się powrotu generała Michaiła Murawiowa, który rygorystycznym działaniem na Litwie po powstaniu styczniowym zyskał sobie przydomek Wieszatiel. Car zażyczył sobie, żeby generał pokierował Wysoką Komisją Śledczą, która miała zbadać przyczyny i przebieg zamachu, ale nie tylko. Do Komisji Murawiowa ciągano na przesłuchania dosłownie wszystkich. Literatów, urzędników, oficerów, nauczycieli i uczniów, studentów, chłopów, książąt i mieszczan. Pisał w biografii cara Edward Radziński. A świadek tamtych wydarzeń dodawał lakonicznie. Petersburg ginął. W Rosji skończył się liberalizm.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.