Mentionsy Mentionsy
Sprawy Wschodu
Sprawy Wschodu

Rosyjski Daleki Wschód [ZACHĘTA]

21.09.2026 ·10 min 2 s · 5 rozdziałów · 1 sponsor

Obok Kraju Zabajkalskiego biegnie gazociąg Siła Syberii, którym gaz płynie do Chin. Do Czyty nie popłynął ani metr sześcienny — choć na gazyfikację miasta wypłacono już prawie sześć miliardów rubli. Czytamy reportaż Ludzi Bajkału o tym, co się z tymi pieniędzmi stało po drodze.Pełna, godzinna analiza tematu - Daleki Wschód od sali plenarnej forum we Władywostoku po wsie, z których nie wraca dziesiąta część mężczyzn — jest od dziś dostępna dla patronek i patronów Spraw Wschodu na Patronite.Jak to działa: dwa duże wydania w miesiącu, godzinne, z materiałem audio i pełną bibliografią, dostępne wyłącznie dla patronów. Do każdego jedno krótkie wydanie otwarte, takie jak to. Wsparcie od 25 zł: patronite.pl/sprawywschodu

0:00 · Wprowadzenie i opis sytuacji w Czyta 1

Gaz magistralny miał dotrzeć do stolicy regionu orientacyjnie w roku 2032, a dziś, po powiązaniu tych planów z projektem Siły Syberii II, mówi się o roku 2036. Do tego czasu zaprojektowano rozwiązanie tymczasowe, czyli skroplony gaz, który miał przyjeżdżać do Czyty koleją. W takich specjalnych kriokontenerach. Trafiać do specjalnego magazynu, tam być z powrotem zamieniany w gaz i wchodzić do miejskiej sieci. Były minister gospodarki komunalnej Zabajkala, sam później oskarżony o brak nadzoru nad tym projektem, zeznawał w sądzie, że to schemat fantastyczny i nie mający analogii w kraju. Koncesję na ten właśnie fantastyczny, jak się wyraził mi były minister gaz, przepraszam, fantastyczny schemat, dostała w 2022 roku spółka Aurora Gas, należąca do wschodnioarktycznej korporacji naftowo-gazowej.

3:36 · Gazyfikacja Czyty i jej problemy 2

W styczniu tego roku Sąd w Czycie dołożył 6,5 roku za przywłaszczenie 49 milionów bezpośrednio przy gazyfikacji właśnie. Trzecia sprawa o przywłaszczenie i pranie 1,4 mld rubli wciąż się toczy. Wyroki dostali też podwykonawcy. Wszczęto postępowanie wobec byłego ministra gospodarki komunalnej regionu. Po zmianie właściciela spółki, o której władz regionu nikt nie poinformował, projekt wszedł w fazę, o której trudno mówić, tak powiedziałbym, delikatnie. W sierpniu 2024 ludzie w kominiarkach weszli do biura firmy w centrum Czyty i przez kilka godzin tłukli, bili po prostu jednego z menedżerów żądając, żeby napisał co brał i komu oddawał.

A na kilka miesięcy przed tym zdarzeniem gubernator Zabajkala meldował prezydentowi Władimirowi Putinowi o postępach gazyfikacji. Dzięki twardym decyzjom prezydenta sprawa idzie naprzód, tak mu mówił. Putin odpowiedział oczywiście, że gubernatorowi udało się Stworzyć w regionie gospodarkę atrakcyjną inwestycyjnie i że rezultaty się pojawiają, a ludzie je zobaczą. Po tej rozmowie gubernator dostał zgodę na kolejną kadencję. Rezultaty wyglądają dzisiaj jednak tak, że z planowanych 500 km sieci ułożono tylko część. Jak wspomina miejscowa ekolożka, wyraźnie niewykwalifikowani ludzie wykopali rowy i zakopali płytko żółtą rurę. Po deszczach ziemia się zapadła i zostały wyboje.

7:00 · Analiza projektu gazyfikacji Czyty 1

Potem czytamy jeden z esejów takiego publicysty Dmitrija Kuvalina z Kommersanta, wicedyrektora Instytutu Prognozowania Gospodarki Narodowej Rosyjskiej Akademii Nauk, który tłumaczy w swoim tekście dlaczego rozwój Wschodu jest dla Rosji koniecznością, a nie wyborem. Trzecia część to panorama regionalna widziana od strony mieszkańców Czukotka, Zabajkale, w tym dzisiejszy wątek w pełnej wersji razem z wsiami, które liczą swoich poległych na wojnie w Ukrainie. Bajkał i Irkuck jako kontrapunkty. No i czwarta część Narody Północy i trzy głosy o Sachalinie, z nagraniem z Niekrasowki i śledztwem o tym, kto reprezentuje lud rdzenny na forum ONZ-u. No i jeszcze kilka słów o kulturze Dalekiego Wschodu czytanych w trzech rejestrach źródłowych.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.