Rosyjski Daleki Wschód [ZACHĘTA]

Szanowni Państwo, w końcu grudnia zeszłego roku na schodkach sklepu spożywczego w miejscowości Czyta, to około 6,5 do 7 tysięcy kilometrów drogowych, jeśli liczyć od Krakowa, w Rosji oczywiście, zauważono starszą kobietę w czapce z pomponem i z jaskrawo czerwoną torbą. Siedziała na stopniach Anna szyi miała tekturową tabliczkę. Pomóżcie, nadrwa i podała tam numer telefonu. Mieszka z siostrą i jej mężem. Pracuje tylko on na stacji benzynowej. Jego pensja nie wystarcza na opał na cały sezon grzewczy. Te historie opisali dziennikarze wydania opozycyjnego, liberalnego Ludzi Bajkała, czyli Ludzie Bajkału, niezależnego

Dzisiaj właściwie w większości emigracyjnego medium z regionu bajkalskiego. Żeby zobaczyć, że to nie jest opowieść o jednym ludzkim nieszczęściu, warto zestawić kilka liczb. ogrzanie domu drewnem przez jedną zimę kosztuje w miejscowości Czyta około 70 tysięcy rubli. Zima zaczyna się wcześnie i kończy bardzo późno. Jak mówi cytowana w reportażu wolontariuszka, Tylko przez trzy miesiące w roku nie pali się w piecu. Druga liczba domów ogrzewanych drewnem jest w Czycie co najmniej 13 tysięcy. I to ogrzewanie z pieców odpowiada za 77 tysięcy ton zanieczyszczeń rocznie. Więcej niż wszystkie zakłady przemysłowe miasta razem wzięte.

To nie jest oczywiście wiedza pochodząca z jakichś tajnych źródeł, po prostu agencja TASS, więc źródło państwowe podaje właśnie takie liczby. Czyta należy do 12 miast Rosji o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu, a przyczyną jest ogrzewanie piecowe, takie typowe kopciuchowe, jak my tutaj mawiamy w Małopolsce, w zabudowie jednorodzinnej. I właśnie dlatego gazyfikacja miasta prowadzona jest na osobiste polecenie Władimira Putina. No właśnie, ale jak jest prowadzona? Zacznijmy od takiej kwestii, którą chyba łatwo przeoczyć tutaj, a która jest tu najważniejsza. Do Czyty nigdy nie miała dochodzić żadna rura z gazem. Gazociąg Siła Syberii, którym Rosja od siedmiu lat eksportuje gaz do Chin, zasilany jest ze złóż jakuckich i irkuckich i przez Zabajkalę nie przechodzi.

Gaz magistralny miał dotrzeć do stolicy regionu orientacyjnie w roku 2032, a dziś, po powiązaniu tych planów z projektem Siły Syberii II, mówi się o roku 2036. Do tego czasu zaprojektowano rozwiązanie tymczasowe, czyli skroplony gaz, który miał przyjeżdżać do Czyty koleją. W takich specjalnych kriokontenerach. Trafiać do specjalnego magazynu, tam być z powrotem zamieniany w gaz i wchodzić do miejskiej sieci. Były minister gospodarki komunalnej Zabajkala, sam później oskarżony o brak nadzoru nad tym projektem, zeznawał w sądzie, że to schemat fantastyczny i nie mający analogii w kraju. Koncesję na ten właśnie fantastyczny, jak się wyraził mi były minister gaz, przepraszam, fantastyczny schemat, dostała w 2022 roku spółka Aurora Gas, należąca do wschodnioarktycznej korporacji naftowo-gazowej.

W styczniu tego roku Sąd w Czycie dołożył 6,5 roku za przywłaszczenie 49 milionów bezpośrednio przy gazyfikacji właśnie. Trzecia sprawa o przywłaszczenie i pranie 1,4 mld rubli wciąż się toczy. Wyroki dostali też podwykonawcy. Wszczęto postępowanie wobec byłego ministra gospodarki komunalnej regionu. Po zmianie właściciela spółki, o której władz regionu nikt nie poinformował, projekt wszedł w fazę, o której trudno mówić, tak powiedziałbym, delikatnie. W sierpniu 2024 ludzie w kominiarkach weszli do biura firmy w centrum Czyty i przez kilka godzin tłukli, bili po prostu jednego z menedżerów żądając, żeby napisał co brał i komu oddawał.

To jest jedno z miast dalekiego wschodu Rosji. Czyta. Państwo, które w 5 lat położyło, uruchomiło rurę do granicy chińskiej, do własnej stolicy regionalnej postanowiło wozić gaz specjalnymi kontenerami koleją. No i nie przywozi tego gazu. Termin przesunięto na koniec 2027 roku, o ile Zostanie dotrzymany. A ten gaz z magistrali gazowej obiecono na rok 2036. Do tego czasu drewno będą wozili wolontariusze za pół miliona rubli rocznie. Na tym kończymy dzisiejszą krótką odsłonę Czytamy po rosyjsku w pełnym wydaniu. Ta historia jest jednym z sześciu dużych wątków. Zaczynamy od Wschodniego Forum Ekonomicznego we Władywostoku, od tego jak forum relacjonuje agencja TASS i od portretu Jurija Trutniewa, człowieka odpowiedzialnego za Daleki Wschód z ramienia prezydenta.