126 - Mikołaj Golachowski - Wyprawa na Krańce Świata

My wyławiając tego kryla stamtąd, wyławiamy coś, co stanowi absolutną podstawę tego ekosystemu. Mówiąc brutalnie, nam kryl nie jest potrzebny do niczego, bo nie musimy mieć suplementów tam kwasów omega-6, czy jak one się tam nazywają. Natomiast cały ekosystem Antarktyki bez kryla się zawali. Czyli w moim przekonaniu nawet kryl nie powinien być tam eksploatowany. Państwa, które podpisały układ antarktyczny, nie miały problemu z podpisaniem tego protokołu madryckiego, dlatego że on zamraża Dosłownie i uniemożliwia eksploatację na 50 lat. A to znaczy, że w 2041 on się skończy. I tak jak wspomniałeś, putinowska Rosja, ale wcale nie tylko, bo Stany Zjednoczone Ameryki Północnej również, Chiny tak samo, oni wszyscy ostrzą sobie pazury na to, żeby i to zarówno państwa, jak i korporacje w tych państwach ostrzą sobie pazury na to, żeby tą eksploatację podjąć, dlatego że w momencie, kiedy był podpisywany protokół madrycki na ochronie środowiska Antarktyki,

Różne kraje mają tam swoje roszczenia, zresztą te roszczenia często są coraz silniejsze. Oczywiście wiemy, że Rosja jest w tej chwili bardzo ekspansywna i agresywna. Oni mają największe roszczenia. Z drugiej strony Rosja też fizycznie największy kawałek jej terytorium styka się właśnie z Arktyką, także oni tam najbardziej podkreślają swoją obecność, ale wcale nie tylko oni, bo jeszcze Norwegia, jeszcze oczywiście Stany Zjednoczone, Kanada i tak dalej. No i cały ten apetyt prezydenta amerykańskiego na Grenlandię, no to też się ładnie wpisuje akurat w ten wątek. Dokładnie. Dokładnie tak i tam jest... Czekaj, niech ja spojrzę sobie na tą mapę, bo muszę sobie odświeżyć troszeczkę. O, jest osiem krajów, których terytorium zawadza o Arktykę, czyli kawałeczek ich terytorium jest taką polityczną granicą zarówno Arktyki, jak i Antarktyki.

Nie, Arktyki jest krąg polarny, natomiast Antarktyki jest wcześniej... 50. równoleżnik. W każdym razie jest 8 krajów, które w tej Arktyce istnieją, czyli Rosja, Kanada, Dania, przez Grenlandię, USA, Norwegia, Szwecja, Finlandia i Islandia. Islandia ma malutki kawałeczek tuż za kręgiem polarnym, więc się liczy. Najwięksi gracze to jest oczywiście Rosja, Kanada, Dania, Stany i Norwegia, ale tam ci inni też się powiedzmy liczą, a przynajmniej chcieliby. No i prócz tego są gracze globalni, tacy jak Chiny. Bo wszyscy sobie ostrzą pazury na to, że tam się teraz mają otworzyć nowe szlaki żeglugowe. Te złoża, o których wiemy, będą coraz łatwiejsze do uzyskania, chociaż nawet te korporacje takie jak Shell czy tam British Petroleum, one przyznają, że w momencie, kiedy by tam się wydarzyła taka katastrofa jak Zatoce Meksykańskie, to absolutnie nie da się w żaden sposób mitygować zniszczeń środowiskowych, bo warunki są zbyt trudne.

Dlatego wszyscy ludzie, którym zależy na ochronie Arktyki, po pierwsze ci, co chcą chronić Antarktykę, to chcą, żeby ten protokół madrycki był przedłużony poza 2041 rok. To jest trwająca dyskusja. Niestety układ antarktyczny ma kilka w sobie takich prowizji, że Na przykład na niektóre postanowienia wszyscy muszą się zgodzić, więc wystarczy jedna Rosja, która powie, że nie, a my byśmy chcieli dalej łowić tego kryla i już nie możemy stworzyć jakiegoś rezerwatu przyrody. Ale układ antarktyczny funkcjonuje, ma tą swoją część środowiskową. Fajnie by było to przedłużyć. W Arktyce problem polega na tym, że dopiero musimy stworzyć taki układ i jeszcze przekonać wszystkich, że warto tą Arktykę chronić. A czy nam się to uda, to zobaczymy, ale optymistą nie jestem. To takie może puentujące trochę pytanie będzie.