S06E27: "Ferrari" || Gościnnie: Witold Jurasz & Mateusz Stępień

Witajcie, z tej strony Michał Oleszczyk, SpoilerMaster, podcast do słuchania po seansie. Witam Was w kolejnym odcinku podcastu, w którym opowiadam o kinie bez strachu przed spoilerami. Zapraszam do posłuchania odcinka, jeśli widzieliście już film, o którym mówię, ewentualnie jeżeli nie boicie się spoilerów. Ja jestem wykładowcą wydziału Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego, a ten podcast powstaje w całości po godzinach, Jako projekt popularyzujący wysokojakościową wiedzę o kinie. Projekt powstaje dzięki wsparciu patronek i patronów w serwisie patronite.pl łamane przez Spoilermaster. Nie przewijajcie tej części odcinka, ponieważ jest to integralna, ważna informacja. Nie byłoby tych cotygodniowych odcinków, gdyby nie właśnie ta społeczność wspierających, której w tym momencie bardzo nisko się kłaniam.

Przed nami ostatni SpoilerMaster przed przerwą letnią, ponieważ cykl produkcyjny podcastu SpoilerMaster jest bardzo intensywny, z co piątkowymi premierami potrzebuję jednego miesiąca w roku, aby odpocząć. Tym miesiącem jest już zwyczajowo sierpień. Ten ostatni odcinek, nadawany w lipcu 2024 roku, Postanowiłem poświęcić filmowi może niedoskonałemu, ale filmowi, który we mnie sprowokował dużo ciekawych pytań o późną twórczość, o późną twórczość amerykańskich mistrzów, ale także o naszą współczesność, o to, w jaki sposób widzimy relacje między człowiekiem i maszyną, ale także między człowiekiem a ryzykiem jako takim.

Drugim gościem będzie Mateusz Stępień, patron Spoilermastera, z którym zaprzyjaźniliśmy się w trakcie licznych patronackich spotkań Spoilermasterowych. Mateusz jest osobą, którą możecie znać z odcinków patronackich poświęconych rankingowi patronackiemu. Tam między innymi opowiadał o filmie pod tytułem Angst, ale tak się składa, że Mateusz jest także ogromnym fanem motoryzacji, jest chodzącą encyklopedią, a przy okazji Aktywnym uczestnikiem SpoilerMaster webinarów i znowu osobą, która pomimo tego, że jest dużo ode mnie młodsza, jestem zawsze ciekaw jego zdania, jeśli chodzi właśnie o filmy, o jego obserwacje. Innymi słowy, już za chwilkę porozmawiam z dwoma kolegami, z których zdania jestem zawsze

Nie działa także jego życie rodzinne w najtragiczniejszym sensie, to znaczy poznajemy go wkrótce po śmierci na zanik mięśni syna imieniem Dino, który odszedł w wieku lat I także do innych wcześniejszych życiowych porażek odwołuje się ten scenariusz. I to co mnie w Ferrari najbardziej przekonało, zainteresowało, to jest właśnie ten portret nakreślony przez już starzejącego się reżysera, starego hollywoodzkiego wyjadacza i twórcę tak znakomitych filmów jak Gorączka, o którym nagrałem odcinek Spoilermastera, czy Informator, o którym rozmawiałem w Spoilermasterze z Janem P. Matuszyńskim. Otóż ten portret nakreślony przez twórcę wiekowego, który w swoim bohaterze pokazuje takiego mężczyznę, dla którego profesjonalizm i osiąganie doskonałości w wybranej dziedzinie, w tym przypadku w projektowaniu szybkich samochodów,

To wszystko mnie zainspirowało, zaciekawiło i pomyślałem, że warto by o tym po prostu porozmawiać. Innymi słowy sytuacja jest szczególna, bo w tym odcinku Spoilermastera nie biorę na warsztat filmu wybitnego, filmu arcydzielnego. Raczej przyglądam się późnemu filmowi, ważnego dla mnie filmowca, który mimo wszystkich swoich pęknięć pozostaje dla mnie filmem ciekawym, filmem, do którego wróciłem dwukrotnie, więc obejrzałem go już w sumie trzy razy i który ma dla mnie jakiś taki odcisk palca, Manna, późnego amerykańskiego mistrza, który zadaje nam pytania tak naprawdę centralne dla naszej kultury obecnej, to znaczy czym jest sztuka, czym jest piękno, czym jest ryzyko, czym jest wolność.

Wspaniały, wspaniały, najgenialniejsza scena strzelaniny, jaką ja w życiu widziałem. To jest w ogóle genialny film, o którym też Spoilermaster nagrał jeden odcinek, ale Ostatni Mohikanin, to też jest jego film, prawda? Film o końcu pewnej kultury, końcu pewnego porządku. Dla mnie nawet, szczerze mówiąc, ten, taka fascynacja, powiedzmy, operowa, która jest widoczna w Ferrarim, ona jest w ogóle obecna u Manna, bo to jest taki reżyser, który patrząc na rzeczywistość potrafi dostrzec Piękno właśnie w ryzyku. Przypomnę, że jego pierwszym ważnym filmem był film pt. Złodziej, gdzie James Caan gra takiego, można powiedzieć, złodzieja artystę, który dobiera się do tych pancernych kas i właściwie nawet dostawanie się do nich za pomocą urządzeń spawalniczych i tak dalej, to jest sam w sobie taki piękny akt.

Ale tutaj w tym filmie Ferrari właśnie to na mnie, to zwróciło uwagę, że on pod koniec swojej kariery Powraca do takiej postaci i zadaje pytanie o jej wnętrze, o jej takie życie, życie wewnętrzne, a przypomnę jeszcze, że ten sam Michael Mann swój największy sukces, także oscarowy, odniósł filmem pod tytułem Informator z 1999 roku, gdzie pokazał Jeffrey'a Wiggama, sygnalistę, jak dzisiaj byśmy powiedzieli, też był odcinek Spoilermastera, który swoim, swoją odwagą, swoim właśnie podjęciem pewnych, pewnego ryzyka osobistego doprowadził do kluczowych procesów sądowych przeciwko korporacjom tytoniowym, bo zwrócił uwagę na to, że te korporacje postępują przeciwko, no przede wszystkim zatajają informacje o szkodliwości, o szkodliwości papierosów.

Ale to też myślę, że warto tutaj powiedzieć o jednym takim człowieku, który jest absolutnym kolekcjonerem samochodów, mianowicie o Sułtanie Brunei, który w szczytowym momencie miał 3000 samochodów w swoich halach. Zresztą robiono na niego naprawdę samochody w jednym egzemplarzu, naprawdę samochody robione na specjalne zamówienie i nawet konkretne modele robiono specjalnie dla niego, tam produkowano kilka sztuk. Ja mam marzenie, wiesz, żeby on kiedyś mi prospekty... Ja nie chcę od niego samochodów, ja tylko chcę kolekcję jego prospektów. Jeśli słuchasz SpoilerMastera, jestem pewien, że... No, akurat część tych samochodów wypłynęła, bo po kryzysie w Azji w roku 90, byśmy mieli część tych samochodów musiał sprzedać, więc część tych samochodów wypłynęła, ale część powstawała w absolutnie jakichś tajnych warunkach. Naprawdę nie wiadomo było nawet, jak te samochody wyglądają i to było absolutnie... To był najlepszy motoryzacyjny klient, myślę, w historii motoryzacji.

Ale jeszcze, przepraszam, jeszcze jedno zdanie tak na sekundę, czyli wtrącę, to mi się bardzo kojarzy z tym motywem takim charakterystycznym Eros i Thanatos, czyli właśnie ta miłość i śmierć jakby są w jednym samochodzie, że te samochody są jednocześnie piękne, ale jeżeli nie będziesz Miał przed nimi respektu, to cię po prostu zabiją. Dokładnie tak. Szybciej niż ci się wydaje. Ten rok w Spoilermasterze otwarliśmy rozmową z profesorem Grażyną Stachowną o upiorze opery i tam to też wybrzmiało, właśnie to splocenie erosa i tanatosa, a tym razem przesiedliśmy się do Ferrari, no nie dosłownie, ale może kiedyś. Panowie, wielkie dzięki, ukłony, naprawdę wspaniale z wami. Cała przyjemność po naszej stronie. Bardzo dziękuję. Bardzo dziękuję moim gościom, to była przyjemność, chyba zresztą słyszeliście ją w moim głosie, po prostu przyjemnie spotkać się w rzeczywistej, fizycznej przestrzeni, w tym przypadku było to warszawskie Studio Plac, porozmawiać, posłuchać, nauczyć się czegoś od swoich przyjaciół, pozwolę sobie tak powiedzieć.