Mentionsy Mentionsy
SpoilerMaster
SpoilerMaster

S05E22: "Bulwar zachodzącego słońca" (1950)

16.06.2023 ·1 godz 15 min · 1 rozdział · 1 sponsor

Opowiadam o filmie "Bulwar zachodzącego słońca" (1950) Billy'ego Wildera.

To tę jedną książkę zdecydowanie polecam, bo jest to prawdziwe kompendium wiedzy. Zacznijmy może od reżysera i jego głównego współscenarzysty, bo to w ich głowach narodziła się przecież ta opowieść. Dodam, że w napisach filmu figuruje trzech scenarzystów, a mianowicie Charles Brackett, Billy Wilder i niejaki D.M. Marshman Jr. Wszyscy ci panowie otrzymali Oscara za scenariusz tego filmu. Film w sumie otrzymał trzy statuetki, jeszcze za czarno-białą scenografię i muzykę Franza Waksmana. Ale tak, należy zacząć właśnie od Bracketa i Wildera, bo tak naprawdę Bulwar zachodzącego słońca w najgłębszym sensie jest ich dzieckiem, tym bardziej, że Billy Wilder ten film reżyserował także, a Charles Bracket figuruje jako jego producent, oczywiście w ramach wytwórni Paramount.

I z wyostrzonym piórem, także jako dziennikarz, z reporterskim sprytem i z ogromnym poczuciem humoru, koniec końców, w miarę oczywiście jak Hitler, coraz to bardziej i mocniej dochodzi do władzy, zagrażając europejskim Żydom, Billy Wilder wyjeżdża do Stanów Zjednoczonych. W 1939 otrzymuje amerykańskie obywatelstwo, ale błyskawicznie dostaje pracę właśnie jako scenarzysta w wytwórni Paramount. W Paramoucie został sparowany takim trochę systemem industrialnym, jak to wtedy w Hollywood bywało, właśnie z Charlesem Brackettem. I ktokolwiek był odpowiedzialny za tę decyzję, podjął idealny wybór.

Charles Brackett był od Wildera dobrych 14 lat starszy, ponieważ Brackett przyszedł na świat w 1892 roku w stanie Nowy Jork jako, właściwie można powiedzieć, patrycjusz-arystokrata. Na tyle na ile można mówić o arystokracji w Stanach Zjednoczonych, to Charles Brackett pochodził z zamożnej łaspowskiej, to znaczy białej i protestanckiej rodziny, która zapewniła mu świetne wykształcenie i była taką błyskawiczną drogą do wprowadzenia na literackie i intelektualne. Innymi słowy, w wyniku zawirowań historycznych połączonych z geniuszem maszyny hollywoodzkiej, w jednym pokoiku w wytwórni Paramount zaczęli pracować ze sobą dwaj bardzo różni panowie połączeni przede wszystkim geniuszem,

Brackett i Wilder pracowali regularnie przez drugą połowę lat 30. i właściwie całe lata 40., czasami kłócąc się, czasami mając siebie dość, ale przede wszystkim jednak tworząc kolejne świetne teksty. Po latach zostały wydane także dzienniki Charlesa Bracketta pod tytułem It's the pictures that got small, to swoją drogą cytat także z Bulwaru zachodzącego słońca, gdzie znajdujemy bardzo wiele zapisków Bracketta o współpracy z Wilderem, a już niedługo ukaże się książka, Bodajże syna Bracketa, chyba w październiku ta książka wyjdzie, analizująca wszystkie filmy, które ci panowie razem napisali, a także potem zrealizowali. Ponieważ trzeba wam wiedzieć, że Paramount tak szybko rozeznał się w ich talentach, że dosyć szybko obdarzył ich także zaufaniem producenckim i reżyserskim, ale nawet przyglądając się liście scenariuszy, które napisali oni dla innych reżyserów, mamy fantastyczne współprace, wymienię je tylko pobieżnie,

Między innymi rok 1938 to Usmażona Sinobrodego, film Ernsta Lubicza, któremu Billy Wilder wiele zawdzięczał, jako także Berlińczyk. 1939 rok, film pt. Północ. W 1941 roku film pt. Złote Wrota, Hold Back the Dawn. Obydwa te filmy w reżyserii bardzo dobrego reżysera, mało w Polsce rozpoznanego, to znaczy Michela, Na chwilę wypożyczeni przez Paramount wytwórni MGM napisali słynną Ninoczka, w której zaśmiała się Greta Garbo. Ernst Lubitsch. I w tym przeglądzie sprzed dekady, do którego zostałem zaproszony jako programer przez konsulat Stanów Zjednoczonych w Krakowie, pokazaliśmy ten film właśnie w hotelu przy Grodzkiej, gdzie pracował ojciec Wildera, co było naprawdę niezapomnianym dla mnie wydarzeniem.

Do dzisiaj jestem wdzięczny konsulatowi USA w Krakowie za to zaproszenie do wspólnej pracy. To były filmy pisane, ale nie reżyserowane przez Wildera, współpisane z Brackettem, ale od 1942 roku Billy Wilder staje się także reżyserem, a Brackett produkuje w ramach Paramountu większość filmów Wildera. I tutaj pojawiają się tytuły co prawda różnej jakości, zawsze dobre, czasem bardzo dobre, Ale także tytuły, które już zaczęły przynosić Oscary. Wilder i Brackett, a właściwie powiedzmy tak jak mówiono wtedy w Hollywood, Brackett i Wilder zaczynają już z reżyserem Wilderem od filmu pod tytułem Major i Mała. Filmu tyleż dowcipnego, co dzisiaj wydaje mi się niepokazywalnego ze względów obyczajowych.

A co najmniej raz krzyknął do niej Remember, she was fucking the monkey. Co bardzo ją zaszokowało, a jednocześnie dało dużo frajdy Wilderowi, który odhaczał na swojej długiej liście kolejne tematy tabu, które przemycił do amerykańskich filmów. W tym przypadku udało mu się przemycić delikatną aluzję do zoofilii. Wracając do listy nazwisk. Cecil B. DeMille występuje w filmie. Gra samego siebie, co ciekawe. I widzimy go w wytwórni Paramount. Widzimy odwiedziny Normy Desmond, która w nadziei, że to właśnie Cecil B. DeMille wyreżyseruje ją w jej wielkim filmowym Return, żeby trzymać się jej frazy. Otóż DeMille faktycznie tu się pojawia.

Faktycznie widzimy go W jednej z hal zdjęciowych Paramountu, jak reżyseruje prawdziwy film pt. Samson i Dalila, który faktycznie wszedł na ekrany w ten sam rok, co Bulwar zachodzącego słońca. Zresztą, Edith Head, kostiumografka, pracowała także przy tym filmie, co ciekawe i doczekała się Oscara za barwne kostiumy do tegoż filmu DeMille'a. Co prawda ta scena, którą my widzimy, bo wchodzimy razem z Normą Desmond do hali zdjęciowej, widzimy kręcenie, to zostało zainscenizowane już na potrzeby Wildera, ale są tam aktorzy, scenografia, kostiumy właśnie z Samsona i Dalili. Innymi słowy, Wilder tutaj bardzo współcześnie gra z widzem, pokazując mu słynnego reżysera pracującego właściwie nad filmem, który widzowie mogli oglądać w kinach dokładnie w tym samym czasie.

I tutaj odsyłam do filmu, nowego filmu dokumentalnego. On się nazywa Boulevard. A Hollywood Story. Możecie go oglądać. Między innymi on jest do wypożyczenia za 10 złotych na Apple TV+. Co za historia. Krótka zajawka, bo wszystkiego nie opowiem. Musiałbym zrobić oddzielny odcinek. Otóż Glory Swanson w latach 50. bardzo zależało, żeby zrealizować musical broadwayowski na podstawie bulwaru. Nigdy nie zdobyła praw do tego musicalu od Paramountu. Wiele lat później zrobi swój musical Andrew Lloyd Webber i tam będzie dużo walk pomiędzy Glenn Close i Patti LuPone. Oddzielny temat. Ale Gloria nie zadbała o prawa od Paramountu. Trochę myślała, że na pewno je dostanie, ale wynajęła właśnie duet muzyczny kompozytor i librecista Stayplaya i Hughesa, którzy nie mieli dużych sukcesów na koncie, ale którzy mieli zapał.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.