S04E31: "Noc na ziemi" (1991) -- CLASSIC
Opowiadam o filmie "Noc na ziemi" (1991) Jima Jarmuscha.
W Los Angeles, kiedy zaczynamy opowieść, jest siedem minut po siódmej wieczorem, w Nowym Jorku siedem minut po dziesiątej wieczorem, w Paryżu jest to już głęboka noc, siedem minut po czwartej, ta sama godzina jest w Rzymie i siedem minut po piątej rano zaczyna się akcja nowelki osadzonej w Helsinkach i dotrwamy w ten sposób aż do świtu. Film zaczyna się zmierzchem w Los Angeles, kiedy bohaterka Ginny Rollands wychodzi z samolotu, jest zmierzch, powoli słońce zachodzi, a na końcu, kiedy jesteśmy w Helsinkach, słońce wschodzi i w ten sposób przeżyliśmy Może nie tyle jedną noc na ziemi, co wycinek tej nocy w pięciu różnych miejscach i tylko my widzowie wiemy, że kiedy jedna para bohaterów rozmawia
Tak wspomina Rosie Perez tę atmosferę pewnej, no takiej partyzantki filmowej, ale robi to z humorem, więc domyślamy się, że na planie Nocy na Ziemi musiała być świetna atmosfera. Przypomnę pokrótce treść nowelek. Nowelka w Los Angeles. W tej nowelce mamy taksówkarkę Corki, graną przez Winona Ryder i Wiktorię, szefową castingu, graną przez Ginny Rowlands, kobietę z bardzo różnych światów, z różnych cast społecznych. W pewnym momencie Wiktoria dostrzega w Corki potencjalną gwiazdę. Corki studzi jej zapał, mówiąc, że jest taksówkarką i że bardzo jest jej z tym dobrze, wcale nie chce być gwiazdą. Filmowo. W Nowym Jorku Giancarlo Esposito jako Jojo, czarnoskóry mężczyzna z Brooklynu, szuka taksówki w mroźną manhatańską noc.
Jest budka z hot dogami, nie ma budki z hot dogami. Jest jakiś salon samochodowy, nie ma salonu samochodowego. Takie właśnie miejsca, nietrwałe, często styropianowo-plastikowe, pokazuje nam kamera Jarmusza. Nie skupia się na wspaniałych willach w Beverly Hills, mimo że do takiej właśnie willi jedzie bohaterka grana przez Gina Rollands, tylko właśnie widzimy zepsute samochody, widzimy to wszystko, co troszkę na marginesie amerykańskiej rzeczywistości. Do tego przyzwyczaił nas Jarmusz już w swoich pierwszych filmach i taki pozostaje także tutaj. Tak jak wspomniałem, muzyka Waitesa uspójnia film między innymi dlatego, że pojawia się w pięciu rozdziałach w bardzo różnych aranżacjach. Czasami są to aranżacje, które nawiązują może nie do charakteru narodowego danego miejsca, ale na pewno do kultury tego miejsca.
Widzimy także detale wychwycone w dużym zbliżeniu przez kamerę Frederica Elmsa. Korki. Winona Ryder przykleja gumę do rzucia na bok drzwi samochodu. Gina Rolands chowa telefon komórkowy, który wówczas był dużą nowością, znakiem nowoczesności, chowa go do SSR-ka. Kobieta niewidoma odczytuje napis, dotykając palcami liter. W każdym z tych pięciu segmentów jest jakiś taki moment większego zbliżenia na jakiś detal, czy to dłoni, Czy to spojrzenia, wzroku, np. kiedy Gina Rowlands przygląda się Corki, żeby ocenić, czy rzeczywiście ma dobrą intuicję, że była, była ona dobrą aktorką, dostajemy detal lusterka wstecznego w samochodzie, w którym odbija się rzeczywiście piękna, skupiona i obiecująca wielką karierę twarz winony Ryder.
Jeżeli spojrzycie jeszcze na warstwę tematyczną tego filmu, okaże się, że także tematy i pewne rymy w tym filmie obecne sprawiają, że całość jawi się jako bardzo, bardzo spójna. No bo spójrzcie, mamy tutaj ciekawe sparowania. W segmencie z Los Angeles widzimy figurę, rzeźbę takich postaci z kreskówki jak Rocky i Bullwinkle. W segmencie nowojorskim Rosie Perez wściekła, krzyczy do Jojo, patrząc na jego komitywę z Helmutem, co to ma być? Rocky and Bullwinkle Show? Tak jakby nawiązywała do tego, co wydarzyło się w Los Angeles. Ale także pary następujące. Niewidoma kobieta w epizodzie francuskim i cierpiąca na kurzą ślepotę, mówiąca o tym bohaterka Ginny Rowlands w epizodzie z LA.
Domyślam się, spróbujcie to zrobić nawet przez kilka sekund, ale to tak ona zagrała ową ślepotę. Ale właśnie, ciemne okulary się powtarzają. Powtarza się temat poszukiwania szczęścia, poszukiwania prawdziwej miłości. Corki mówi bohaterce Ginny Rowlands, że chciałaby znaleźć mężczyznę, który pokocha moją duszę. O miłości, która przekracza konwencje i miłości, która przekracza słowa, a nawet wygląd kochanka mówi niewidoma kobieta w epizodzie paryskim. Można by powiedzieć, że ona rzeczywiście opowiada o takiej miłości, w której kochankowie wzajemnie umiłowali swoje dusze.
Są takie właśnie rymy. Mamy aktorkę, mamy klauna. Mamy kino, bohaterkę Ginny Rowlands, mamy sugestie pewnej cyrkowości w epizodzie rzymskim. To są rymy, które można tutaj odnajdywać na całej powierzchni tego filmu. Wydaje mi się on pod tym względem wręcz zaprojektowany. Jako rodzaj zabawy przez Jarmusza, takiej zabawy, która nas zostawia z... może nie tyle z zagadką do rozwiązania, bo sam Jarmusz w komentarzu na płycie Criteriona mówi, że niektóre rzeczy umieścił tam całkowicie intuicyjnie i niemal dla żartu, na przykład plaster na czole Isaka de Bancole, który jest tam po prostu, żeby wzbudzić naszą ciekawość, ale nie stoi za tym, jak przekonuje Jarmusz, żadna rozbudowana
Teoria, a niektóre z tych rymów jak najbardziej się sprawdzają. W każdej z tych opowieści mamy ludzi, którzy są od kogoś zależni, są w drodze, są pomiędzy punktem A i B. Widzimy na początku bardzo wyraźnie, że postać Corki, czyli Winona Ryder, Jest zależna od swojego szefa, tak samo jak od swojego szefa zależna jest postać Ginny Rowlands. W przypadku klauna z Berlina Wschodniego boi się on zwolnienia, więc mówi jojo, żeby absolutnie nie donosił na niego, że on źle jeździ, że nie potrafi jeździć. Dopiero właściwie dzięki Jojo on uczy się obsługi tej amerykańskiej skrzyni biegów, a także w paryskim epizodzie mamy dwóch czarnoskórych polityków, biznesmenów, którzy poniżają kierowcę dlatego tylko, że mogą, że co prawda są tej samej rasy, ale są wyżej na społecznej drabinie i dlatego mogą go rasistowsko poniżać.
Sam Jarmusch wylicza liczne inspiracje i swoje miłości związane z każdym w zasadzie z tych miejsc, bo przecież Gina Rowlands, która gra w epizodzie z O Los Angeles, to wręcz aktorka, fetysz, ikona filmu niezależnego związana z Johnem Cassavetesem i filmowo i prywatnie. Jej obecność w Nocy na Ziemi uświęca całe przedsięwzięcie jako film rzeczywiście independent. W Nowym Jorku pojawia się Rosie Perez i Giancarlo Esposito, swoją drogą urodzony w Kopenhadze, więc to wszystko można by jeszcze bardziej zapętlić, ale jednak i Esposito i Perez są wcieleniem takiej wieloetniczności Nowego Jorku i tego także niesłychanie ekspresyjnego sposobu bycia, który zwłaszcza w przypadku Perez osiąga rodzaj crescendo, także jeżeli chodzi o częstotliwość jej głosu.
Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Podcast host introduces the episode, discussing the film and his background with it.
SpoilerMaster jest podcastem w całości utrzymywanym przez patronki i patronów w serwisie patronite.pl
Host provides an overview of the film, its director, and the concept of the movie.
Host delves into the concept of the film, its global scope, and the production challenges.
Host discusses the five stories taking place in different cities, their characters, and the film's structure.
Host talks about the music and cinematography, their roles in the film's cohesion and atmosphere.
Host reflects on the film's themes, its cultural context, and its relevance today.
Jest dostępna na VOD Nowych Horyzontów
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
„SpoilerMaster jest podcastem w całości utrzymywanym przez patronki i patronów w serwisie patronite.pl"
„Jest dostępna na VOD Nowych Horyzontów"
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.