Premiera Pisma. Jak big techy niszczą demokrację?

Cześć Filipie. Bardzo dziękuję, bardzo miło. Ja jak zawsze zacznę od takiego szybkiego wytłumaczenia się z tematu dzisiejszego spotkania, bo ja sobie zdaję sprawę z tego, że to pytanie, które postawiliśmy sobie dzisiaj jako taki punkt wyjścia, czy też główną oś tej rozmowy, jest trochę pytaniem z tezą. I ja dlatego właśnie czuję się w obowiązku wytłumaczyć się, czy też przywołać kontekst dla tak ujętego pytania. I tak wymienię, jeśli pozwolicie. Cambridge Analytica, Facebook Papers, potowy skandal podczas pierwszej kampanii Donalda Trumpa, zarzuty o wsparcie reżimu wojskowego o Mianmie, okoliczności, w jakich nastąpił upadek giełdy FTX, blokada portalu z Brazylii, zamykanie oddziałów fakt-checkingowych w obliczu rosnącej dezinformacji, między innymi firmie Meta, ostatnie unieważnienie wyborów w Rumunii wskutek rosyjskich ingerencji w kampanię.

No więc tak. Ja nie zgadzam się z tezą, że big techy są jak państwa i myślę, że też jakoś tam znaczące jest to, że nie dalej niż chyba dwa dni temu Donald Trump zagroził deportacją Elonowi Muskowi. I teraz, z tego co widziałem, Elon Musk nie zagroził Donaldowi Trumpowi deportacją, zagroził wysadzeniem go z siodła tego politycznego... Powiedział, że być może będzie teraz wspierał kampanię przeciwko niemu. Z przyjemnością będziemy pewnie obserwowali tą dyskusję. Natomiast wydaje mi się, że tutaj ta strona polityczna, przynajmniej w przypadku tych dużych, poważnych państw, nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. Kolejny przykład, który jednak by pokazywał, że Big Techy nie są niezależne od państw, to znana bądź nieznana postać Jacka Ma, który miał taką przypadłość, że kilka lat temu po jakichś niekorzystnych wypowiedziach dotyczących Chin zniknął.

I teraz rozpoczęcie takiej dużej krucjaty przeciwko danej platformie, czy nawet konkretnym rzeczom, co było widać na przykład w Stanach Zjednoczonych przy okazji sprawy TikToka, kiedy ten punkt widzenia Trumpa się wielokrotnie zmieniał. A ostatecznie okazało się, że firma jednak może zostać w Stanach Zjednoczonych. Ale też doniesienia o tym, że treści proponowane użytkownikom są jakoś szczególnie antyrządowe albo nieodpowiadające linii też opadły. Ja już nie słyszę o tym, że TikTok jest tą główną platformą, która na przykład pokazuje zbrodnie popełnione w gazie. A jeszcze niedawno to był jeden z takich głośnych punktów podnoszonych właśnie o tym, jak ta firma, tutaj domniemaniem było takie, że to jest też interwencja. polityczna, chińska, wpływa na szczególnie poglądy młodych ludzi poprzez, poprzez serwowanie tego typu treści.

trwających i toczących się teraz negocjacji handlowych o potencjalnej nowej umowie między Stanami a Unią Europejską. Temat tak zwanych ceł, tak zwanych ceł poza, nie ceł pozataryfowych, tylko, tutaj proszę ekonomistę o pomoc, regulacji, generalnie obowiązków nakładanych na firmy zagraniczne, które nie mają charakteru kwotowego, tylko mają charakter regulacyjny, czyli na przykład trzeba podać się kontroli jakości, trzeba przejść pewną procedurę. Stany Zjednoczone bardzo mocno podnoszą, że regulacje takie jak DSA czy AI Act są uznawane jako taryfy, że to jest pewien koszt, poprzez który ogranicza się dostęp do europejskiego rynku. Ale wiesz, podnoszona to jest, przepraszam, że i tak ci wejdę, bo to, że DSA czy AI Act zaczęło, czy Stany Zjednoczone, władze Stanów Zjednoczonych zaczęły wskazywać jako taką europejskie taryfy, dokładnie tak mówił o nich Trump, to to jest efekt

po części przynajmniej, konkretnych lobbyingowych działań korporacji cyfrowych, które po prostu do tego przekonały Trumpa, wiedząc doskonale, że dla niego cła, taryfy są jakimś takim mechanizmem regulacji handlu i odzyskania tego porządku międzynarodowego dla Stanów, no to wiadomo było, że jeżeli podrzuci się, nie, zaszofluje się taką narrację, to napadnie na podatny grunt chociaż normalnie pod kątem prawnym nie da się uzasadnić tego, że regulacja dotycząca danej usługi, w której obciążenie finansowe pojawia się tylko wtedy, kiedy zostaje złamane to prawo, czyli jest karą i jest cłem. Cło jest po prostu stałe w zależności od wartości usługi. Znaczy już prędzej podatek cyfrowy można by było pod to podciągnąć, którego oczywiście w Polsce nie będzie tego podatku.

Mam wrażenie, że gdzieś ta dyskusja nam skręca w taką stronę refleksji nad tym, no właśnie, kto tu, nad kim sprawuje władzę. Ty powiedziałeś, Filip, że z jednej strony, no tak, na przykład Trump może deportować Muska, z drugiej strony Musk może zablokować Trumpowi konto na Twitterze, czy... Trump jest w stanie wygrać wybory bez Twittera, no to możemy o tym dyskutować w ten sposób. Boję się, że dzisiaj... Podróż social, nie? To spokojnie, ma TikToka. Tak, dokładnie. Tego nie rozstrzygniemy, ale... Nie palcie platform społecznościowych, zakładajcie własne. No i właśnie, to tak może pączkować nam w nieskończoność, chociaż właśnie dlatego chciałabym bardzo tutaj też ciebie, Sebastianie, włączyć, bo jestem też bardzo ciekawa twojej perspektywy, bo wydaje mi się, że to jest taki głos, którego nam tu jeszcze w tej temperaturze rozmowy brakuje, ponieważ jesteś między innymi wiceprezesem think tanku Warsaw Enterprise Institute i ja na waszej stronie przeczytałam o wizji, rodzaj wizji, o którą zabiegacie i którą przedstawiliście w słowach