Panel obywatelski w Rydułtowach. Goście: Eva Mackeviča, Kacper Lemiesz.

Kacper, chcesz coś zacząć? Dawaj ty jako gościni tutaj, z dalszego miejsca. Tak, przyjechałam aż z Warszawy, z Fundacji Pole Dialogu, która jest organizacją szeroko zajmującą się partycypacją, włączaniem mieszkańców, mieszkanek, osób uczniowskich w podejmowanie decyzji. Na różnym poziomie, czy to miasta, czy w szkole. Staramy się stworzyć przestrzeń do tego, żeby głos mieszkańców był nie tylko słyszany, ale traktowany poważnie i z szacunkiem. Prowadzimy panele obywatelskie. Mamy też szkolne budżety obywatelskie, które są dużą częścią naszej działalności. Staramy się jakoś ten świat partycypacji rozwijać i się do niego dokładać, żeby ta nasza demokracja była bardziej uczestnicząca na co dzień i blisko nas.

Gacper, Fundacja Heimat na progu. Dlaczego panel obywatelski i czym panel obywatelski jest? Ja jestem tutaj krzokiem śląskim, który mocno się zastanawia nad pytaniem, jak by było dobrze być dzisiaj Ślązakiem, ale rozumianym tak nie w sensie z korzenia, tylko kimś, kto tu mieszka. Trochę tak jak znalazłem takie zdanie kiedyś piękne na stronie Związku Kolonialistycznego, w ogóle w którego budynku jesteśmy, przecież, że Że właśnie Ślązak to jest ten, który żyje po prostu tak, jakby to miejsce miało znaczenie i to jest jakby najważniejsze. Więc my prowadzimy też Liceum Ustawiciela na co dzień jako fundacja i teraz właśnie od roku, powiedzmy, intensywniej zajmujemy się jakoś próbą uruchomienia tego hajmatu na progu.

No tak jak sama nazwa mówi, czyli jakiejś właśnie organizacji, która miałaby zajmować się tematem między innymi transformacji i trochę nazwa nawet fundacji to jest dla mnie taka bardziej poetycka, oddająca jakoś więcej godności temu momentu transformacji nazwa, tak? No bo to w zasadzie jest to, tak? Jest wspólnota, wspólnota na progu. Dla nas jest też ważne, że ona jest właśnie Jednak budowana wokół dość małej lokalności i postrzega kryzys transformacji, w której jesteśmy, jako moment progowy, w którym można, reprezentując wiele różnych grup, odnajdywać nowy sens życia, widzieć to, co się dzieje, jako szansę na takie ćwiczenia obywatelskie. To jest po prostu do tego świetną okazją. Ja też tak najbardziej lubię o tym myśleć, że to jest właśnie dla uczestników, też dla panelistów i panelistek taka szansa na po prostu właśnie taką aktywną służbę obywatelską.

Kacper Lemiesz, Fundacja Pole Dialogu, Rydultowy. Ja pamiętam, że ze Stowarzyszeniem BOMiastu przeprowadzaliśmy, powiedzmy, proces takiej konsultacji. To też był taki trochę rozmów o tym, co w Bieluniu powinno się wydarzyć. To jeszcze było, jak samorządy doczekały na środki z KPO i trochę samorząd chciał poszukać. A w którym roku to było, pamiętasz? W dwudziestym pierwszym, albo dwudziestym drugim, no jakoś tak w tym momencie około pandemicznym.

Dlatego na przykład ja też wchodzę w ten panel z takiej perspektywy trochę obrzędowej. Jakiś kawałek tego, co do jakiegoś repertuaru takiego trenerskiego, facylitacyjnego, moderacyjnego, który my też mamy w fundacji, tak? Dodajemy tam taki kawałek, że właśnie symbol ma znaczenie, tak? W sensie, żeby na przykład efekt tego panelu nie skończył się tylko taką suchą listą punktów. To istotne jest to, czy wypracujemy w trakcie tego procesu właśnie jakieś symbole, które będą ludziom dawały sposób przeżywania tego czasu w tym miejscu. I tutaj żałoba jest bardzo istotna. Ja sobie rezerwuję to słowo żałoba na to, jak już ten trud podejmujemy bardzo dojrzale.

No, że jeżeli się nie rozliczymy z tym, jak transformacja przebiegała na Śląsku w ostatnich 35 latach, tylko zbudujemy strategię bez tego, na jakichś fantazjach nierozliczonych z tą przeszłością, no to prawdopodobnie popełnimy te same błędy i ona nie będzie wcale sprawiedliwa. Więc to jest jakoś dla nas bardzo istotne w tym, jak ten panel próbujemy prowadzić wspólnie z Ewą czy w ogóle z Polem Dialogu, żeby Żeby tamten element też udało się utrzymać. To dwa pytania, bo jedno miałem w głowie, a drugie to chciałbym się odnieść do tego, co powiedziałeś. Ile ten panel będzie trwał? To może być proces, który będzie trwał miesiąc, może trwać kilka lat. No, niestety ograniczenia... Na pewno macie ograniczenia jakieś... Czasowe i poczytowe. Dokładnie. To jest pierwsza część tego pytania, a druga część to ten element edukacyjny, no bo...

I to myślę, że jest ważne, że to, że pojawienie się eksperta, to oczywiście dobrze potem wygląda w sprawozdaniu, ale jeżeli ten ekspert nie dotrze z komunikatem do panelistów, no to nie wiem, czy jest jakiś efekt oprócz takiego zniechęcenia ze strony, bo ktoś przez godzinę słucha wykładu, którego nie rozumie. No to jest coś, od czego na pewno w jakimś stopniu też sami się mieliśmy okazję odbić, bo w Polu Dialogu robiliśmy, to jest chyba nasz piąty panel, w takiej lub innej formie. I w mniejszych formach deliberacyjnych to też się pojawia, że jeżeli ekspert właśnie jest zbyt ekspercki, to równie dobrze mogłoby go nie być. Więc to, czego będziemy na pewno próbować w tym panelu, czego nie robiliśmy wcześniej, to że zmieniamy nieco formułę części edukacyjnej. Będą prezentacje eksperckie, będą nadal wystąpienia stron,

To jest nasze zadanie, żeby trochę się na to przygotować. Dlatego mamy całą tę otoczkę przygotowawczą. Ale wracając do Twojego pytania o urząd. No to właśnie urząd jest w tym zespole monitorującym, wspiera tworzenie tej części edukacyjnej, ale nie jest jedyną instytucją w tym. Ale też będzie miał swoją przestrzeń w tej części edukacyjnej, żeby opowiedzieć o tym ze swojej perspektywy. Bo to oni tak naprawdę, i to jest kolejna ich ważna rola, przyjmą te rekomendacje, które zostaną przez panel przyjęte i to oni będą je wdrażać. Więc wydaje mi się to sprawiedliwe, żeby dać im szansę do tego, żeby zarysować pole do gry. O czym mówimy? Jakie mamy zakres kompetencji, jaką mamy perspektywę czasową tego działania i na co rzeczywiście mamy wpływ, a gdzie ten nasz wpływ się kończy.

Że dałoby się to dobrze zrobić i ja bardzo próbuję myśleć też jako fundacja w ogóle, jak też wykorzystać ten panel, żeby ten temat podjąć szerzej, tak? Żeby może, nie wiem, zorganizować na jesień jakieś spotkanie, na którym o tym porozmawiamy i wykorzystamy to jako okazję. Porozmawiajmy na przykładzie tego, co my zrobiliśmy w Rydułtowach, co spieprzyliśmy i co nam się udało. O tym, jak można by było tą transformację teraz zrobić tak, żeby ona była właśnie trochę bardziej hajmatem na progu, niż stricte, nie wiem, tabelką, która pomija Nie wiem, czy mogę podać swojego maila, ale jak ktoś by chciał do mnie napisać, to lemiesz.kacpermałpa.gmail.com. Śmieszne zdjęcia też przyjmuję, ale najchętniej dobre pytania i propozycje wątków do podjęcia. Można też na bardziej oficjalnym progu panel-pole-dialogu.org.pl, gdybyście mieli jakieś kwestie typowo co do procesu, bo wszelkie pytania musimy odpowiedzieć na nie.