#004 Czy ze śmiercią da się żyć? Gościni: Anja Franczak, Instytut Dobrej Śmierci

I następne pytanie to jest czego byś chciała? Co bym chciała? No to też zależy od obszaru, o którym mówimy, ale patrząc na moją pracę, to ja bym chciała, żeby się zmieniła atmosfera wokół tematu śmierci w Polsce i nie tylko. W sensie, żeby ten temat był raczej traktowany jako Temat pełen życia, jako część życia, żebyśmy o tym mogli porozmawiać spokojnie i żeby też więcej osób mogło dostać taki rodzaj wsparcia, jakiego potrzebuje, kiedy się pojawia śmierć, albo kiedy jesteśmy w żołobie. Żebyśmy się jako ludzie potrafili lepiej wspierać w takich

I głównie się szkoliłam za granicą i tam poznałam właśnie osoby, które są dulami umierania, które są towarzyszkami w żołobie, po angielsku grief counsellor, albo które się zajmują planowaniem rytuałów. I byłam wtedy taka bardzo podekscytowana tym, że są takie osoby i że robią takie rzeczy. I później zaczęłam szukać takich ludzi w Polsce. No i znalazłam. I kiedy zauważyłam, że jest nas całkiem dużo, no to stwierdziłam, że dobrze byłoby stworzyć taką przestrzeń, taką strukturę, Która może nas połączyć, czyli taka sieć profesjonalistów, które mogą się uczyć od siebie nawzajem, wspierać się.

Ale nie tylko, w sensie to jest tylko jedna strona medalu. Ja tam też doświadczam bardzo dużo Miłości, w sensie tam, gdzie ludzie są smutni, to jest zazwyczaj związane z tym, że coś albo ktoś jest dla nich bardzo, bardzo... Tak, bo tam, gdzie pojawia się żałoba, to właściwie musi być też miłość, prawda? Tak, co nie znaczy, że to jest wszystko superłatwe i lekkie. To jest ciężka praca. W sensie pytanie nie jest jak... Jak zrobić tak, żeby ta praca nie była ciężka, tylko raczej jak zadbać o siebie w takiej ciężkiej pracy? To jest tak samo jak na przykład osoba, która wykonuje zawód, gdzie ma duży ciężar fizyczny, codziennie nosi na placu budowy wiele kilogramów, to ta osoba musi bardzo dobrze dbać o swój kręgosłup.

Nasz mózg po prostu uwielbia skróty, schematy, szufladkowanie, takie schematyczne myślenie. Ale myślę, że dzięki mojej pracy szybciej zauważam, że to robię i mogę to kwestionować. I tak często to świadczam w rozmowach, że na przykład osoby, które są w żołobie, są oceniane przez swoje środowisko za to, jak one przeżywają swoją stratę. Co powinny robić, a czego nie powinni. Tak, że to jest zbyt długie, zbyt intensywne, że przesadzasz albo jak to w ogóle nie płaczesz. Jest tyle różnych możliwości, jak można kogoś innego oceniać albo nawet krytykować. I to, czego się uczę cały czas w mojej pracy, to jest to, że ludzie zawsze mają dobry powód do tego, dlaczego są w takim stanie, jak są.

To jest naprawdę bardzo trudne pytanie, bo z jednej strony pytasz mnie o proces umierania i jak kojarzyć komuś na tej drodze. I na przykład na to pytanie prowadzę warsztaty, które trwają 8 godzin. Więc żeby teraz tak upchać tą gruntą odpowiedź, spróbuję zaraz to powiedzieć. A drugi temat, o którym też pytałaś, to jest żałoba i jak sobie radzić z żałobą. I to też jest raczej temat na kilkudniowy, Ale spróbuję coś powiedzieć. Więc jeśli chodzi o ten proces umierania, jak komuś towarzyszyć? Na przykład te warsztaty, które prowadzę, one mają różne tematy. Jeden jest o tym, jakie symptomy i objawy mogą się pojawić.

To mogą być też takie różne praktyczne pomocy, ale przede wszystkim sama obecność Drugiego człowieka to jest to, co jest potrzebne w tym obszarze. I żebyśmy my mogli w spokoju być z tą drugą osobą, a nie w panice, no to wymaga takiej wewnętrznej pracy i spotkania się ze swoimi własnymi lękami. Więc to jest, to jest główne zadanie. A to samo dotyczy towarzyszenia osobom w żołobie. Bo osoby w żołobie często są samotne, bo inni ich unikają. Bo myślą, ojej, czy teraz wypada, żebym ją zaprosiła na imprezę, skoro zmarła jej siostra.

I może nawet nie potrafi o tą pomoc poprosić, bo też ta osoba po prostu ma z tym trudności. Tak, więc jeśli chcemy wspierać naszych bliskich, przyjaciół itd. w żołobie, to odzywajmy się regularnie, pytamy, Co ewentualnie możemy zrobić? Możemy totalnie powiedzieć, że brak mi słów. Ja dzwonię, ale tak naprawdę w ogóle nie wiem, co ci powiedzieć, ale chciałam do ciebie dzwonić, bo jesteś dla mnie ważna. Jesteś dla mnie ważna. Czyli takie trochę przyznanie się do swojej bezradności, do swojego dyskomfortu. Tak, dokładnie. Więc to, co zawsze wspiera, to jest właśnie wyrazy,

Dobra, no to bardzo, bardzo polecam serial Afterlife z Rickiem Gervais. Nigdy nie wiem, jak się to mawia, jego nazwisko. To jest serial o facecie, któremu zmarła jego żona i on jest w żołobie. I to jest komedia, ale nie tylko. W sensie ten serial naprawdę świetnie uchwycił taki cały wachlarz uczucia w żałobie i w życiu. Tam jest dużo gorzkości, dużo ciepła. Genialny jest ten serial po prostu. Mam zdaniem to jest takie arcydzieło.

Trochę inne to tu niż po angielsku, jakoś nie do końca mi się wydaje. Tak, ale ta książka jest super. To jest napisana przez psychoterapeutkę, która jako terapeutka pracowała z osobami w żołobie według takich starych modeli. Żołoba ma pięć faz i musisz przejść przez te fazy i potem domknąć żołoby. To w ogóle we współczesnej psychologii się tak w ogóle I ona jako terapeutka tego dopiero dała sobie sprawę z tego, kiedy zmarł jej partner. I ona wtedy doświadczyła, że to, o czym ona mówi pacjentom swoim, się w ogóle nie sprawdza dla niej samej. Więc ona pisze tą książkę z takiej podwójnej perspektywy terapeutki i też osoby w żołobie.