Herb Rzeszowa

Tych odmian krzyża nie rozróżniano, tylko nazywano maltańskimi zarówno kawalerskie, jak i rzeczywiście maltańskie. Ale już od kilkudziesięciu lat heraldyka, sfragistyka wyraźnie rozróżniają, że to są dwie różne odmiany. Dobra, to tu mamy jasność, zdecydowanie kawalerskie. Nie powtarzamy, że maltańskie, absolutnie nie. Ale chyba ważniejsze jest to, skąd w ogóle ten krzyż w herbie miasta się wziął. Tak i na ten temat, bo może tutaj uprzejmy, że w 1990 roku, w momencie kiedy po odzyskaniu suwerenności Rada Miasta już formalną uchwałą przyjęła, co jest herbem Rzeszowa, to dwie kwestie budziły wątpliwości i bardzo gorące spory wówczas.

On jest w tej chwili jednym z największych regaliów skarbów narodowych na Wawelu. Więc wszystko na to wskazuje, że to jest hipoteza prawidłowa, a przeciwko hipotezie Kamińskiego, no świadczy to, O czym Kamiński zapewne nie wiedział wówczas, wtedy kiedy prawdopodobnie, bo dokładnej daty kiedy znalazł się krzyż w Herbie Rzeszowa nie wiemy. Najprawdopodobniej to jest druga połowa wieku XIV. To było kilku właścicieli Rzeszowa, już tam przez małżeństwa w różnych herbach, toczących spory sądowe. No więc, to trzeba sobie zadać proste pytanie, no kto z półwłaścicieli zgodził się na to, żeby ktoś, z kim toczymy spory sądowe, żeby jego herb rodowy znalazł się w herbie miasta.

Wynikało to z prostego faktu. Herb miejski jest eminentną cechą samorządu miejskiego. Samorząd miejski. Jeśli jest silny, ma jakieś znaczenie? Samorządu miejskiego w okresie PRL-u nie było, bo Rady Narodowe były tylko atrapą, nie były żadnym samorządem. I tutaj dodajmy, że jednak po II wojnie światowej następuje dosyć gwałtowna zmiana. Bowiem znika z różnych przedstawień, z dokumentów jakiś pamiątek w tej wersji Józefińskiej, a powraca uproszczona forma staropolska. Pierwszy dokument, który ja znalazłem, nie wiem czy jest wcześniejszy, to jest z lata 1945 roku, kiedy tutaj Rada Miasta zatwierdzała, czy Rada Narodowa wtedy oczywiście,

Zatwierdzała projekt sztandaru pułku artylerii przeciwlotniczej, który miał mieć wtedy jakieś związki z Rzeszowem. No i tam jest jako załącznik barwny rysunek i jest tam kolor błękitny. Inne zabytki, gdzieś z lat 40., a to w jakiejś księdze, a to w jakiejś odznace, już pokazują, że wraca ten herb staropolski, ten uproszczony, ale żadnego dokumentu, Który by sankcjonował to, że tamten jest już nieważny albo, że jest nowy w jakiejś formie nie ma. Gorączkowo poszukiwałem go w archiwum państwowym, posiedzeniach rady miasta Rzeszowa.

Dlaczego tak jest, nie potrafię powiedzieć. Ale jednak w każdym razie pewien bałagan. No tak. A po 1989 roku? No, następuje zmiana ustroju, przywrócenie samorządów już z prawdziwego zdarzenia. No i tutaj w roku 1990 Rada Miasta Rzeszowa, właśnie po konsultacji z Muzeum Okręgowym w Rzeszowie, przyjęła, że herbem miasta jest Srebrny Krzyż Kawalerski w polu błękitnym. No i obowiązuje to do dnia dzisiejszego. I tego się trzymamy. A tak z Pana obserwacji, jak wynika, czy Rzeszowianie lubią ten swój herb, znają go i z niego korzystają i czujemy z nim identyfikację?