Rok 1992
Kontynuujemy naszą podróż w krainę retro, zahaczając tym razem o rok 1992. Dziesięć najlepszych gier i całkiem zgodne - co się rzadko zdarza - listy tytułów.
Dobry wybór, dobry wybór. U mnie na liście też będzie gra niemiecka, bo to Niemcy zrobili UGH-a, jak już wcześniej mówiłem i to jest gra, w której w ogóle mamy znakomite odbicia wody, bo woda się podnosi i tam się otoczenie odbija. To teraz w grach nieczęsto jest, a w UGH-u się pojawia. Firma nazywała się Ego Soft. która to wyprodukowała, a wydał to Blue Byte, czyli też Niemcy. Tak jest. No i u mnie miejsce dziewiąte teraz, tak? Tak. To też gra z Niemcami w roli głównej. Wolfenstein 3D? Wolfenstein 3D.
To tu się zatrzymamy na dłużej. Wolfenstein 3D to jest gra... która była bardzo ważna dla mnie i ogólnie dla społeczności Amigowców, bo to była gra, która niestety zapoczątkowała koniec Amigi, wydaje mi się, w dużej mierze. Czyli możliwość tworzenia płynnej, przesuwanej grafiki 3D na Amigach była wówczas nieosiągalna, teraz już dzięki umiejętnością programistów i odnalezieniem mnóstwa sztuczek i też narzędziom lepszym jest możliwe stworzenie takiej grafiki nawet na gołej Amidze, nawet lepszej grafiki, nawet na gołej Amidze z jednym megabajtem i siedmioma megahercami.
Ja mówię chociażby o projekcie Dread naszego programisty Krzysztofa Kluczka, KK. czy też na podstawie dreda powstający grind, ale w tamtych czasach na Amidze nie było nic w zasadzie, co można byłoby porównać do Wolfensteina. Był ten Robocop 3 z wektorową grafiką, ale kiedy widziało się tą płynną z perspektywy pierwszej osoby, ten widok na lochy z perspektywy pierwszej osoby, płynnie przesuwany, ze szczegółowymi jak na tamte czasy teksturami, No i właśnie ta płynność, ja wiem, że dla wielu odbiorców obecnie to jest prymitywna grafika, ale w tamtych czasach robiła oszałamiające absolutnie wrażenie.
My byliśmy przyzwyczajeni do przesuwania skokowego, takiego jak w Beholderze chociażby. czy w Dungeon Masterze. To było normalne. Nikt nie pomyślał, że można z taką płynnością przemierzać korytarze, w tym wypadku zamku Wolfenstein. I tak... mieć tak żywiołową akcję jednocześnie i strzelanie do Hitlerowców. To był wielki plus tej gry. Ja oczywiście nie grałem u siebie wtedy, bo nie mogłem, bo nie miałem peceta, ale mój kuzyn już miał. No i u niego siedziałem i grałem w zasadzie większość tych gier pecetowych, bo jest kilka stricte pecetowych jeszcze, to u niego przesiadywałem.
No i u niego też tego Wolfensteina przeszedłem. Nie wszystkie scenariusze. Już w Spirit of Destiny nie przychodziłem, ale na zmianę siadaliśmy raz on, raz ja. I pamiętam oczywiście, że grało się na klawiaturze. Nikt nie myślał, żeby grać na myszce. A mój kuzyn miał też joystick do peceta analogowy i grałem na tym joysticku analogowym. Uważałem, że to jest w ogóle najlepszy sposób grania w Wolfensteina, że lepiej już być nie może. Oczywiście można było później z myszką, ale ogólnie, pomijając teraz już dygresję, niezwykle ważny tytuł. Nie była to pierwsza gra 3D, wcześniej Katakumby i będzie jeszcze jedna gra, o której będę mówił, z lepszą grafiką, choć wolniejszą, nie tak dynamiczną, która wprowadzała silnik 3D, ale Wolfenstein był absolutnie rewolucyjny.
pokazał jak mocne, może jak ciekawe, interesujące może być granie na PeCecie. Niestety też pokazał w pewnym sensie miejsce w szeregu Amidze, która dostała mocny cios podbródkowy. To była gra, która umieściła, tak mi się wydaje, to Wolfensteiny i ogólnie gry 3D, ale szczególnie Wolfenstein jako rodzaj gatunku, tak jak później się mówiło domopodobne, tutaj mówię Wolfenstein, to były gry, które umieściły pecety jako takie podstawowe, bardzo ważne, bardzo wiodące maszyny do gier. No tak w zasadzie pierwszy FPS prawdziwego zdarzenia, mimo że jeszcze nikt tej nazwy nie używał w tamtym czasie.
W zasadzie na tym samym praktycznie silniku. On został jeszcze tylko potem usprawniony i już zrobiono szybkiego shootera, no bo Catacomb to jednak trochę inna gra, innego typu. ale to był ten zamysł już wtedy i już się wtedy ta firma nazywała id Software, bo ona się wcześniej Ideas from the Deep nazywała chyba, stąd się w ogóle to wzięło i trzeba przyznać, że chyba sami twórcy byli zaszokowani sukcesem tej gry. Wydaje mi się po przeczytaniu różnych książek, że oni czuli, że mają hit w ręku, ale jednak byli lekko zszokowani tym, co się później wydarzyło, bo pierwszy Wolfenstein, a czy pierwszy i drugi, to w ogóle jeszcze wyszedł w latach osiemdziesiątych i nie miało nic wspólnego z id Software, ale odkąd udało im się pozyskać to IP, bo były też inne...
Natomiast później zrobiono jeszcze dodatkowe trzy epizody i w sumie dzisiaj pełna wersja Wolfensteina ma sześć epizodów. I jeszcze Rysław, co ciekawe, wspomniał o drugiej grze, to jest właściwie sequel z Peer of Destiny, który chyba fabularnie jest nawet prequelem. Natomiast była to gra już stworzona nie z myślą o shareware, tylko z myślą o tym, żeby wrzucić ją do sklepów. Podobny pomysł zrobiono z Doomem 1, Doomem 2. I Spear of Destiny troszkę zapomniane, różniło się od Wolfensteina przede wszystkim tym, że... W Wolfensteinie mieliśmy podział na epizody i na misje, natomiast w Spear of Destiny mieliśmy tylko podział na misje. To znaczy nie było żadnych epizodów i od pierwszej chyba do trzydziestej mapy przechodziliśmy po prostu tę grę.
Dokładnie tak samo jak w Doomie drugim. Dlatego te gry są dość podobne do siebie, jeśli chodzi o sposób ich wydania. I Spear of Destiny, z tego co pamiętam, to chyba wyszło pod koniec 92 roku, zabiorąc pod uwagę, że Wolfenstein 3D wyszedł 5 maja. Trzeba powiedzieć jasno. W bardzo szybkim tempie te gry wychodziły. W sumie było to specjalnie trudne, bo mapy się budowało z klocków, to znaczy z sześcianów takich. I to była też gra, która pobudziła bardzo scenę moderską. Zaczęły wychodzić mody rozmaite do Wolfensteina, zmieniające tekstury ścian, zmieniające broń, zmieniające przeciwników. Naprawdę bardzo, bardzo ważne... Tytuł, no ale jeszcze nie miał tego, co miał później Doom, czyli Multi, prawda?
To też, ale zawsze mnie nurtuje, co mam traktować jako pierwszego FPS-a z prawdziwego zdarzenia, no bo Wolfenstein jest uważany za takiego dziadka wszystkich FPS-ów, ale tak naprawdę był pierwszy. Stworzył ramy, w których się potem, w których się trzymaliśmy i te zasady, w których się obracaliśmy, chociażby broń na środku ekranu. Wiadomo, ta broń potem była przesuwana na lewo, na prawo, to trochę już inaczej było w późniejszych latach robione, ale to, że w ogóle widzieliśmy broń przed sobą, no to było chyba po raz pierwszy w Wolfensteinie. Nie wiem, czy w jakiejkolwiek innej grze FPP mieliśmy podobny zabieg, może w tym katakombie, nie wiem. Cztery bronie, startowaliśmy z nożem, którego potem już nikt nie używał.
Tak jest. Ja pamiętam jak kiedyś pojechałem na giełdę. To właśnie było już po maturze. Więc chciałem sobie zwiększyć bibliotekę swoją gier amigowych. I było już sporo stanowisk pecetowych. Na każdym stanowisku pecetowym był Wolfenstein. I pokazywano jak wygląda gra. I oczywiście pytania, czy jest wersja na Amigę, nie? Czy jest wersja na Amigę i później szukanie w pismach rozmaitych, kiedy powstanie takowa wersja albo już klonu Wolfensteina na Amigę już niedługo. W ogóle zabawne było w tej grze też to, że zbierało się skarby.
Te punkty to był taki bagaż z lat poprzednich, bo wszystkie gry w jakiś sposób nagradzały nas punktami, albo przynajmniej większość gier, no to ta, mimo że była już w zasadzie zupełnie czymś innym, była rewolucyjna też. Ale potem odeszli panowie od tego pomysłu. Powiem ci, że jedną z moich ulubionych cech Wolfa i także Duma, ale najpierw w Wolfie to było szukanie ukrytych pomieszczeń. Bieganie po planszy i naciskanie spacji, żeby tajne drzwi otworzyć. Tak, bo Wolfenstein 3D to jest, oczywiście 3D to takie umowne, powiedzmy to sobie jasno, były mapy zbudowane z takich, no z sześcianu w zasadzie, bo sufit i podłoga zawsze były na tej samej wysokości w Wolfensteinie, dopiero w Doomie to zmieniono.
On nie sprawi, że ta gra wygląda super idealnie i coś się drastycznie w niej zmienia, jeśli chodzi o podejście. do tej produkcji, ale można sobie pograć już z nowym sterowaniem. Trochę bardziej rozrywkowa jest w tej kwestii niż stare wersje, te pierwotne. No bo oczywiście tam, tak jak Rysław powiedział, grało się przede wszystkim klawiaturą. Zresztą w Duma też. I jeśli szukacie fajnych portów, bo to była gra, która została przeportowana na mnóstwo sprzętów, to jest naprawdę ładnie wyglądający port na Jaguara. Bardzo niszowy sprzęt, ale Jaguar dostał i Wolfensteina, i Duma, i ten port Wolfensteina jest bardzo ładny.
No patrzę sobie na oficjalne porty Game Boy, 2002 rok. W 2007 Windowsową wersję zrobili, wyobraź sobie. No i nawet na konsolach Xbox 360 i PlayStation 3 się pojawiły w 2009. Na pewno był w którymś... Był w Xbox Live Arcade, był w Wolfenstein, bo go kupiłem wtedy. Na pewno był też jako, tak mi się przynajmniej wydaje, grywalny w New Order, albo wybrane levele z tej gry. Tak to kojarzę, ale nie jestem też do końca pewny. Takie mam wspomnienie, że dało się w kryjówce grać. Ale nie wiem. Świetna gra. Nie wiem jak ty, ja mam dwie gry na tej liście, które stworzyły nowe gatunki.
A potem się okazało, że jak pecet przyjechał, to niedługo potem wyszedł Doom, ale grałem w tego Wolfa mnóstwo razy. U mnie Doom będzie wyżej niż na tym miejscu, zdecydowanie. w przyszłym roku. Znaczy w przyszłym roku podsumowania. Ja nie będę zdradzać, na którym miejscu u mnie jest Wolfenstein, ale możecie się spodziewać, że Wolfenstein 3-D, bo jeszcze wtedy z kreską zapisywano 3-D, będzie wyżej. Dobra, miejsce dziewiąte moje, bo mamy już ponad pół godziny, z czego z 20 minut gadaliśmy o Wolfensteinie, ale potem przynajmniej skrócimy ten... Ten epizod. Desert Strike. I to jest właśnie gra, która teoretycznie wyszła w 92 roku, bo pierwotną platformą była Sega Genesis.
Też takie mechaniczne. No, dokładnie. No dobra, to mamy na pewno jedną grę już potwierdzoną, którą ja też będę... Już dwie mamy potwierdzone. No, w sumie Wolfenstein też, no to już dwie. No to moje miejsce ósme będzie to u Ciebie. Alone in the Dark. Coś słyszałem o tym tytule. No będzie, będzie, będzie. Myślałem, że wyżej będzie u ciebie. Wiesz co, jak zacząłem układać tę listę, to był wyżej, ale potem stwierdziłem, że jeszcze pewne inne czynniki muszą zdecydować. Na pewno w dziesiątce będzie, ale niekoniecznie tak wysoko. I jedna rzecz, zanim oddam ci głos, bo już się pewnie wyrywasz, żeby o tej kwestii mówić. Nie, nie, mów, to twoja przecież jest teraz kolej.
I robił Wolfensteina. Robił Wolfensteina i Shadow Caster była taka gra. Bardzo fajna, wydana przez Origin. Origin, które zostało zaorane przez elektroników niestety. O raniu przez elektroników można nagrać. Nagrałem swego czasu Grysława o firmach zabitych przez elektronikarzy kilka lat temu. W każdym razie Black Crypt to była gra, którą skończyłem, mimo że nie miałem oryginału, a był wydany oryginał wtedy na Amiga przez IPS. Trzy dyskietki, super grafika, świetne zagadki. Jeden z lepszych podziemnych pełzaków. No a fakt, że wyszedł tylko na Amigę sprawia, że mniej osób obecnie o nim słyszała niż o takim Beholderze chociażby, czy Dungeon Masterze, czy co tam jeszcze, czy chociażby Iszary.
Super gra, super gra. Bardzo mi się podobała. Nisza teraz, druga część tej gry, czyli Umbermoon. To jest w ogóle legenda jeśli chodzi o gry Amigowe. Wprowadzili tam silnik umożliwiający płynne przemieszczanie się na wzoru Wolfensteina. No a później ostatnia gra tego studia już nie jako Talion tylko jako oddział Blue Bytu to jest znakomity Albion. Albion kojarzy natomiast tego Amberstara to nie. U mnie od razu powiem, że Amber Moon, czyli część druga, też będzie wysoko. To chyba w 93. albo 94. Rysał zawsze musi takie gry wymyślić, że dobrze, że teraz korzystamy z studiów gameplayów, bo odpalenie tego i uczenie się tych gier.
Autentycznie zastanawiałem się, jak ktoś już śledzi to uważnie, co było mówione, no to pewnie się domyślił, że u mnie na drugim miejscu jest Wolfenstein 3D. Więc zastanawiałem się, którą z tych gier wyróżnić bardziej. Zdecydowałem jednak, że co FPS, to FPS. Chociaż przygodówki z tamtego okresu kochałem. Najfajniejsza chyba przygodówka LucasArtsu z gier tworzonych o Indianie Jonesie, czyli z całych dwóch. Jest lepsza niż ostatnia krucjata, ale też jest fajna. Ale Fate of Atlantis, kurczę, trzy różne ścieżki, super grafika, super fabuła. Wtedy myśmy myśleli, że w ogóle będzie film kolejny. Chodziły plotki w ogóle, że to jest scenariusz do kolejnego filmu.
To nie bardzo pasuje, zwłaszcza, że odcinki są bez głosu. No dobra. Spodziewałem się, że będzie u ciebie Indiana na pierwszym miejscu. Ale nie jest u mnie na pierwszym miejscu Indiana. Jest u mnie na drugim miejscu. Jestem lekko zszokowany i właśnie próbuję wymyślić, co masz na pierwszym miejscu, ale zostawmy to. No to jestem zdziwiony, że się nie domyśliłeś, powiem ci. Wydawało mi się, że jak wspomniałem przy Wolfensteinie o tym, że pojawi się jeszcze gra z silnikiem 3D. Nic mi to nie mówi. Dobrze, to już byłeś zaskoczony. Zakładałem dwie opcje. Albo, że będzie u Ciebie bardzo wysoko Black Crypt, bo byłem przekonany, że to dasz, albo Indiana.
I to były moje dwa typy na Twoje pierwsze miejsce. Dobra, jedziesz w takim układzie z miejscem drugim. No drugim jest Indiana, no. Więc co tu dużo mówić. Na drugim miejscu Fight of Atlantis, dziękujemy bardzo, przechodzimy do... Ale to fajna gra była chyba, nie? Chcesz o niej pogadać? Przechodzimy na... U ciebie drugi jest Wolfenstein. Tak, u mnie na drugim miejscu Wolfenstein. Kupę rzeczy powiedzieliśmy na początku. Nie wiem, czy jestem w stanie cokolwiek dodać innego poza tym, co powiedziałem. Gra dla mnie przerażliwie ważna w dużej mierze, bo jednak Doom miał... żebyśmy się dobrze zrozumieli. Doom był kapitalną grą, świetną, ale jednak ten przełom był w Wolfensteinie, od tego się wszystko zaczęło i myślę, że moja miłość do FPS-ów mimo wszystko zapoczątkowała się właśnie przy Wolfensteinie.
I tu możemy zakończyć temat. Dawaj ten numer jeden, bo... Dobrze, będą podpowiedzi. Silnik 3D przed Wolfem, pełen z teksturowaniem podłóg i sufitów, No to nie było teksturowania nawet w Wolfensteinie podłogi z sufitu. Ale tutaj jest. Tutaj w tej grze jest. Pełen. Ze zmianą wysokości, z krzywiznami. Z podziemnym towarzystwem i ekosystemem. Z fantastyczną fabułą. Z tygijską odchłanią. Ultima Underworld, chłopie. Dokładnie, jedynka, bo dwójka wyszła w dziewięćdziesiątym. Trzecim albo czwartym.
Więc tym bardziej nie mogła nią być jedynka oddaje ci głos. Jedynka, proszę Państwa, to jest moim zdaniem przełom jeszcze większy niż Wolfenstein. Mniej może znany, bo silnik graficzny bardzo zaawansowany, ale umieszczony w znacznie mniej dynamicznej grze, no bo tutaj mamy tak naprawdę grę fabularną z perspektywy pierwszej osoby, nie z drużyną, jak w przypadku Black Crypto, Bichodorów i tak dalej, tylko gramy jedną postacią, awatarem znanym z Ultim ogólnie, czyli no awatarem nas. Zostajemy przeniesieni do magicznego świata i musimy wydostać się ze stygijskiej otchłani, do której zostaliśmy wrzuceni, gdzie w tych podziemiach mamy do czynienia Spotykamy w zasadzie funkcjonujące społeczności, z którymi możemy wchodzić w interakcje.
i mam jakieś kolekcjonerskie wydania, ale to nie zebrała ona najlepszych ocen niestety. Też może została spatchowana od ostatniego czasu, kiedy na nią patrzyłem, ale Ultima Underworld zasługuje na to, żeby dostała nową wersję, albo może, nie wiem, zobaczę, poszukam, może są jakieś mody troszkę ją przyspieszające, albo zmieniające interfejs i będę chciał ją przejść znowu. Wspaniała gra. Wspaniała gra. Taki znak czasów zmiany. Tak jak Wolfenstein był takim znakiem, taki Ultima Underworld, to w ogóle 1992 rok to był taki, wydaje mi się, w dużej mierze zapowiedź wielkiego przełomu, który nastąpił rok później, głównie dzięki Doomowi.
No to jeszcze były różne wariacje tego Incredible Toons było. Nie, Incredible Machine super gra, super gra. To rzeczywiście, no to... Przez chwilę była nawet w dziesiątce. Na dziewiątym miejscu chyba, ale wyleciała ostatecznie. No, dużo fajnych gier, a będzie jeszcze gorzej. Dobra. Podsumowując, raz, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć gier wspólnych. Ile roboty mniej ze ścinkami. Nie wymyśliłem dużo strasznych gier amigowych. Po kolei Duna, dwójka, Wolfenstein 3D, Indiana Jones, Flashback, Pinball Fantasies i Alone. I tyle.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Kontynuujemy naszą podróż w krainę retro, zahaczając tym razem o rok 1992. Dziesięć najlepszych gier i całkiem zgodne - co się rzadko zdarza - listy tytułów.