Czwarta zima wojny w Ukrainie - Potęga samoorganizacji | Rozumieć Ukrainę 5.3

Zapraszają Agnieszka Lichnerowicz i Edwin Bendyk. Najgorszą rzeczą, gdy dochodzimy do najgłębszej ciemności, jest mówienie o świetle. Wielka jest bowiem pokusa, by uwierzyć, że obecność ciemności nie jest tymczasowa, że musi pozostać z nami na zawsze. Jednak musimy pamiętać o prostej prawdzie. Przyszłość ciemności również nie jest oczywista. Ona też zależy od niezliczonych czynników. A jednym z tych czynników jest nasza gotowość do zniesienia tej ciemności. Dzisiejszy odcinek zaczęłam może nieco podniośle od fragmentu przemówienia chyba najsłynniejszego, jednego z najsłynniejszych współczesnych ukraińskich pisarzy, ale też już żołnierza, Serhija Żadana.

Ostatnio ktoś mi przypomniał, że zresztą Żadan powiedział, że w czasie wojny patos nie jest niczym zdrożnym, jest jak najbardziej usprawiedliwiony, a zaczęłam ten dzisiejszy odcinek Rozumieć Ukrainę właśnie od fragmentu przemówienia Po pierwsze dlatego, że zawsze warto czytać Żadana. Po drugie mówi on, czy odnosi się do ważnego wątku w ukraińskich rozmowach, esejach, wymianie kulturalnej, czyli normalizacji, rutynizacji wojny, znoszenia tej najtrudniejszej, jak się mówi i oceniają Ukraińcy, zimy od początku. O tym, jak radzić sobie z tymi trudnymi momentami, jak myśleć o przyszłości, no i jak to wszystko wytrzymać i nie dać się złamać. Ale też oczywiście przytoczyłam ten fragment eseju Żadana, bo Żadan przedstawił go na konferencji bezpieczeństwa w Monachium, gdzie...

Jakby objaśniająco, interesująco pisze o tym, jak jest ciężko, ale jednakże normalizacja wojny, czy jeżeli kogoś słowo normalizacja z powodu takiego moralnego odrzuca, rutynizacja wojny, jak powiedzielibyśmy jeszcze innym językiem naukowym, mainstreamizacja tego, co się dzieje, czyli wpisywanie tego w każdy element naszego życia, no że to w zasadzie wzmacnia Ukraińców. I cały czas ona, tak jak zresztą mówiliśmy wielokrotnie, podkreśla też to, że perspektywa jest taka, że nie wiadomo kiedy to się skończy, więc trzeba to zrutynizować i znormalizować, no bo póki tam stoi Rosja, Putii to zagrożenie będzie. To jest naprawdę piękny esej i bym chciała go bardzo państwu w tym kontekście wytrzymałości przywołać, tak jak ten esej Żadana, on jest o przyszłości. Ja tylko tutaj dodam, bo to kiedyś właśnie rozmawiałem z Yevhenem Hołowachą, szefem Instytutu Sociologii Akademii Nauk, właśnie mniej więcej o tym aspekcie, już dwa lata temu właśnie o tym rozmawialiśmy, ja użyłem tego pojęcia normalizacja wojny, on powiedział, nie normalizacja, rutynizacja, bo to jest zamienianie w rutynę, normalizacja to jest wpisywanie w porządek normatywny, czyli...

która umożliwia funkcjonowanie i finansowanie między innymi armii w dużej mierze z własnych zasobów. Oczywiście część cywilna jest finansowana z pomocy zewnętrznej, ale to co mówią Ukraińcy, oni w tej chwili przy tym zapleczu zewnętrznym i własnych zasobach ludzkich są co najmniej dwa lata jeszcze tę wojnę prowadzić. A kolejny odcinek już po kolejnej niestety rocznicy rosyjskiej już tej pełnoskalowej agresji na Ukrainę, czyli w czwartek najbliższy... Tylko ja jeszcze do jedno dorzucę na koniec, bo zaczęliśmy od Serhija Żadana i jego tekstu, to chciałem tylko powiedzieć, że w najbliższy weekend, akurat po publikacji tego naszego podcastu, czyli 21 lutego, dla tych, którzy będą słuchać później,

Jest premiera sztuki według książki interna Serhija Żadana. Sztuka w reżyserii Pawła Łysaka, teatr Stefana Jaracza w Łodzi. Serhij Żadan tam przyjedzie. Następnego dnia będzie spotkanie z nim 22, więc kto będzie miał okazję, zapraszamy i na sztukę też zapraszamy. I zachęcamy do klikania, share'owania i komentowania. Agnieszka Lichnerowicz. Edwin Będyk. Do usłyszenia.