Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Mariusz Kamiński "Takich ludzi jest mało"

22.11.2026 ·42 min · 15 rozdziałów

Zlikwidował książeczkę mieszkaniową, żeby kupić papier na druk zakazanej literatury. Jako minister wstawał o piątej rano i rąbał drewno, bo nie było go stać na inny opał. Wszystko, co robił, traktował jak służbę – bez wielkich słów i szukania rozgłosu.O Januszu Krupskim – historyku, działaczu opozycji w PRL-u i wiceprezesie IPN, który zginął w katastrofie smoleńskiej –opowiada jego przyjaciel z podziemia, Janusz Bazydło (nazdjęciu). Podczas spotkania w Zakopanem wspominał w rozmowie z autorem reportażu lata studiów, drukowanie poza cenzurą i codzienne życie – z perspektywy kilkudziesięciu lat znajomości.

1:44 · Zjazdowa odprawa 1

Masowym czynem zjazdowym ludzie pracy lubelszczyzny dali odprawę tym, którzy rozpętali wypadki marcowe. Pierwszy sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR Władysław Kozdra mówił. Nasza młodzież nie da się wywieźć w pole sionistycznym organizatorom i aktywnym uczestnikom zajść w Warszawie i innych ośrodkach akademickich. No i Janusz Szkupski w sposób naturalny doszedł do wniosku, że coś z nim trzeba zrobić. Czyli on tutaj prosto na kul, tak? Tak, tak, Janusz prosto na kul.

2:28 · Organizacja sprzeciwu 2

To Janusz mnie znalazł. Byłem dosyć znany na KUL-u. Z tych lat się, że przez kilka lat, w latach 60-tych byłem prezesem jedynej działającej na KUL-u organizacji młodzieżowej Zrzeszenia Studentów Polskich. W roku 1968 udałem się różnego rodzaju potyczki słownej, nie tylko z funkcjonariusz MSB, w trakcie wydarzeń marcowych lubelskich Poszedłem siedzieć na kilka miesięcy. Z całą pewnością był to wróżnik, który pozwolił Januszowi szukać mnie potem.

Byłem pesymistą, jeśli chodzi o te jego działania i zabiegi, które zmierzały do organizacji sprzeciwu wobec kroków władz partyjnych, państwowych, a także władz uniwersytetu, Na tym etapie bardziej sprzyjały pomysłowi przekształcenia samorządowej instytucji, organizacji studenckiej w instytucji o charakterze ideowym, czyli socjalistycznego związku studentów polskich. Ale ku mojemu zdumieniu, już na szczeblu centralnym w kościele, więc po rozmowie z księdzem prymasem, Janusz i grono jego koleżanek i kolegów z kół naukowych z KUL-u przekonało prymasa do działań, które

6:57 · Powielacz 1

Każdy by tak zrobił, no. I te pieniądze z książeczki wystarczyły na zakup stóry z papieru. Więc były niewielkie w sumie. I na tym papierze wydrukowany pierwszy numer zapisu. Zapis to pierwsze ogólnopolskie podziemne pismo literackie w PRL-u, w którym poza cenzurą ukazał się między innymi kompleks Polski Tadeusza Konwickiego. I tak się zaczęła niezależna poligrafia. W Lublinie, na Katowickim Uniwersytecie Lubelskim. Tą pierwszą pozycję, ten pierwszy zapis drukowała grupa studentów KUL-u. Na czele z Krupskim przez pół roku, bo przecież była prowizorka i wszyscy musieli się uczyć jak się to robi.

33:15 · Błogosławiony 1

Naszą modlitwą obejmujemy tych wszystkich, którzy przeszli wczoraj do wieczności. W ostatniej rozmowie telefonicznej, jaką przeprowadziłem z panią Joanną Krupską, absolwentką KUL-u, I żoną Janusza Krupskiego. Pani Joanna powiedziała mi, że w ostatnią noc miała kilkanaście minut, gdzie nie czuła poczucia tragedii. Zasnęła i śniło się jej, że przyszedł Janusz i częstował słodyczami dzieci. A potem obudziła się i uświadomiła sobie, że to był tylko sen.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.