Magda Grydniewska "Arkady pełne tajemnic"

Aczkolwiek materiał zabytkowy, głównie ceramika, jest bardzo podobna, bardzo zbliżona. A ta wczesnośredniowieczna, pierwsza, owalna to? Mieszko Chrobry, lata 90. X wieku, przełom XI wieku, czyli formowanie się państwa polskiego. A ta tegoroczna? Nie wiemy właśnie, czy jest późniejsza, czy może były sobie synchroniczne, aczkolwiek tak diametralny układ myślenia o przestrzeni może wskazywać na następstwo czasowe. Dlatego tak się tu zawahałem, ponieważ do tej pory nie mamy dokładnie rozpoznanej granicy stylistyczno-technologicznej ceramiki IX, X wiecznej, XI wiecznej. Być może właśnie te badania, które prowadzimy i daty bezwzględne pozwolą ustawić taki szereg typologiczny ceramiki, bo o ile ta stricte plemienna, czyli od VI do VIII wieku, ewentualnie IX wieku, mamy opanowaną zmienność w czasie, głównie dzięki badaniom na czwartku i późniejszym, o tyle ta właśnie z przełomu okresu plemiennego i państwowego jest właściwie

Za chrobrego może jeszcze zamieszka, w jaki sposób przetrwał dalej. Być może koledzy naukowcy mnie teraz pogonią za herezję, którą opowiadam, ale na chłodno się zastanawiając, od VI wieku czytamy różne fragmenty osad słowiańskich. Czwartek na przykład to jest taka osada, która trwała w jednym miejscu do VIII-IX wieku. Podobnych osad znamy kilka. Kłopot jest tylko taki, że te wszystkie badania, o których mówimy, były wyrywkowe. Na Wzgórzu Zamkowym, na Wzgórzu Czwartek, na Wzgórzu Kirkut, na Wzgórzu Staromiejskim. Mamy wiele takich odkryć, ziemianek, zabudowy od czasów plemiennych skończywszy na XII wieku. Tyle tylko, że z racji głębokości tamte wykopy musiały być wąskie, małe. Więc to tak jak byśmy do danego pokoju zaglądali przez dziurkę od klucza i tylko tyle.

Te wszystkie zabytki najstarsze są in situ, powiedział archeolog, czyli na miejscu, gdzie je po prostu zostawiono, zgubiono. Na południe od murów mamy pozostałości tej zabudowy pierzejowej, w cudzysłowie pierzejowej. Natomiast z tej strony wygląda na to od północy, patrząc na to geograficznie, mamy ślady działalności, intensywnej działalności gospodarczej i wygląda na to, Tak podejrzewam, czekamy na wyniki analiz chemicznych, że w tym miejscu przetwarzano rudy żelaza. Gdyby się potwierdziło to, mielibyśmy najstarsze w mieście ślady produkcji w tym zakresie, sięgających Chrobrego i Mieszka. Ludzie na pewno jacyś tutaj mieszkali i nie przyszli na dzień, rok, dwa, tylko skoro założyli budowle, założyli warsztaty rzemieślnicze i one trwały jakiś czas, to też nie był to epizod.