RZ#15 Sprawca kryje się w pierwszym tomie akt | Podcast kryminalny

Najmłodsi nie mogli być oczywiście sprawcami zbrodni, ale są być może spokrewnieni z poszukiwanym mordercą. Żeby wesprzeć działania policji w kampanii biorą udział znani Holendrzy, przekonujący do dobrowolnego poddania się badaniom. Prokuratura ma nadzieję na duży odzew, jako że sprawa ma duże społeczne znaczenie. Sama akcja kosztuje państwo ponad 2 miliony euro. No i w końcu pojawia się światełko w tunelu. Nagle, zupełnie przypadkiem, wcale nie z pierwszego tomu akt, pojawia się podejrzany. 55-letni pan Jos Brech, który w roku 1998 mieszkał w Simpleveld, położonym około 20 km od wrzosowisk, na których rozstawił się obóz Nickiego. 22 sierpnia 2018 roku niderlandzka prokuratura podaje do publicznej informacji, że jego DNA zgadza się w 100% z DNA znalezionym na piżamie Nickiego.

Policja organizuje specjalną konferencję prasową i informuje z dumą o przełomie w sprawie. Opowiedzmy więc trochę o przeszłości Josa. Józef Teresia Johannes Brech, nazywano po prostu Josem, urodził się 20 października 1962 roku. Był spokojnym i przyjaźnie nastawionym chłopcem, który nie rzucał się za bardzo w oczy. Jego nauczyciele będą mieli problem z tym, żeby przypomnieć sobie coś więcej na temat jego osoby. Wiele przesłuchiwanych w późniejszym czasie przez reporterów ludzi z jego otoczenia będzie mówić, że owszem, znali go, widzieli go, ale nic tak naprawdę nie wiedzieli o nim samym. Był raczej wycofany, zamknięty i trochę po prostu nieobecny. Kiedy jego rówieśnicy spędzają młodzieńcze lata na balangowaniu, Jos organizuje aktywności dla dzieci.

Niedaleko miejsca, gdzie będzie odnaleziony Niki, policja spotyka Josa Brecha, który o godzinie 1 w nocy pojawia się tam na swoim rowerze. Zostaje odnotowany w aktach, ale nawet po dwóch przesłuchiwaniach nikt go o nic nie podejrzewa. Jego wyjaśnienie zostaje przyjęte do wiadomości i nikt nie zadaje więcej pytań. Jos opowiada, że dzień jest zbyt gorący, dlatego właśnie nocą zajmuje się rozwożeniem poczty obozowej. Niecałe dwa tygodnie po śmierci Nickiego, Jos wybiera się do Belgii na letni obóz skautów, gdzie pomaga jako zaproszony przez Radę gość. Obóz organizowany jest od 22 do 29 sierpnia na górzystym terenie Wallonii, zwanym Ardenami, a dokładniej w mieście Ozo. Tam już wiedzą, co się stało w obozie w Brenzumerheide w Holandii, ale nikt przecież nie podejrzewał Josa.

Kiedy policja ogłasza, że Jos Brech jest poszukiwany, zaczynają wpływać zgłoszenia. Zostaje też za mężczyzną wydane Europejskie Lejzgończy, a jego nazwisko ląduje na Narodowej Liście Poszukiwanych. Pomimo tego, że francuska prasa regionalna pisze o poszukiwaniach Holendra, a jego twarz niejeden raz ląduje na pierwszej stronie gazet, niewielu jest Francuzów, którzy chcą się mieszać w tą tematykę. Znany jest im fakt, że niejeden człowiek już zaginął na tych terenach i nie jest to dla nich po prostu niczym specjalnym. Znalezienie Yosa nie należy do łatwych spraw. Trzeba poznać sposób myślenia Bushcraftera, znać jego najbardziej używane trasy, dowiedzieć się jak planuje swój sposób poruszania się, ile jest w stanie przejść jednego dnia, albo po jakim czasie zaczyna rozstawiać obóz. Do tego trzeba mieć wiedzę jemu podobnych, którzy byliby w stanie ocenić siły i zamiary pana Brecha.

Jak się okazuje, Jos podczas swojej wędrówki po Europie trafił na alternatywą grupę ludzi, znaną pod nazwą La Encantada. Osiedlili się oni na typowej dla hiszpańskiego regionu Katalonii farmie i żyli z produkcji i sprzedaży naturalnych kosmetyków. Sprzedawali je w internecie, ale także na lokalnych ryneczkach. Regularnie organizowali warsztaty medytacyjne. Starali się żyć w zgodzie z naturą, a ta filozofia bardzo przyciągnęła uwagę Josa. Zaproponował im więc, że się u nich zatrzyma, a w zamian za jedzenie i dach nad głową będzie zajmował się zbieraniem opału, przynoszeniem wody ze źródła, uprawianiem roślinności i gotowaniem. Na wzgórzach mieściny leżącej około godziny jazdy od Barcelony w centralnej Katalonii Brech przebywa 3 miesiące.

Miejsce pobytu jest ukryte na terenie pośród wzgórz dookoła miasta Castell Tersol. 25 sierpnia właściciel domu dostaje telefon od hiszpańskiej policji, która zamierza wybrać się po Brecha, Niestety nie potrafi odnaleźć jego miejsca zamieszkania znajdującego się na końcu pięciokilometrowej ścieżki. Właściciel komuny tej alternatywnej grupy, pan argentyńczyk Lukas, który nie chce podać jednak swojego nazwiska w mediach, ustala z policją, że przeprowadzi Holendra na otwarty teren. Nie chce, żeby aresztowanie odbyło się w obozie, gdzie przebywa spora liczba dzieci. Poza tym Jos przebywa poza obozem i gdyby zobaczył zbliżających się funkcjonariuszy, zdobałby im uciec. Argentyńczyk postanawia namówić Brecha na wspólne zbieranie opału, wtedy wyciągnąłby go z kryjówki i zapobiegł w targnięciu policji do samego obozu.

Stara sprawa z 1985 roku zostaje dodana do akt, pomimo tego, że prokuratura nie może już o niej znaleźć żadnych informacji, bo akta zostały częściowo zniszczone. Wiedzą jedynie, że w owym czasie została ona warunkowo oddalona. Policja nie umieszkuje teraz sprawdzić historii poczynienia Niosa w Polsce. Sam mężczyzna często dzielił się w internecie swoimi wrażeniami z życia w naszym kraju i opisywał swoje wędrówki, treningi i programy dla obozów młodzieżowych. Pozwalał mu dorowem trochę bliżej poznać jego osobę. Opisywano w Holandii jako cichą i nie dającą się bliżej poznać. Polskie ZHP jest w szoku, że Jos został zatrzymany. Do tej pory nic nie wskazywało na to, że jej kość mógłby mieć cokolwiek wspólnego z nadużyciami względem dzieci. Członkowie hiszpańskiej komuny także dostarczają informacji na temat osoby Josa Brecha.

Wracając do Holandii. Prokuratura i rodzina nikiego nie kryją radości i w końcu odzyskują nadzieję na ukaranie sprawcy śmierci chłopca. Według policji sprawa jest nie do przegrania. Adwokat Brecha z Amsterdamu, mecenas Herald Rydhoff jawnie okazuje niezadowolenie z oskarżania publicznie jego klienta. Człowiek kochający naturę, pan Jos spędza teraz swoje dni między czteroma ścianami w swojej celi. A jedynymi wycieczkami na zewnątrz są wyjścia do sądu, gdzie przygotowuje się próbne posiedzenia dotyczące zawartości akt sprawy. Jos jednak milczy na nich i nie mówi ani słowa o tym, czy wie, co się stało z nikim 20 lat temu. Jego adwokat nieraz podkreśla, że ślad DNA znajdował się na miejscu zdarzenia, ale to nie jest wystarczającym dowodem, żeby oskarżyć człowieka o morderstwo, wykorzystanie czy porwanie.

Mecenas Ruthoff uważa, że jego 57-letni klient musi zostać zwolniony z aresztu. Prokuratura jednak nie ma zamiaru tego robić. I uważa, że dowody na jego winy są wystarczające. Brech pozostaje w areszcie aż do procesu. Jego pobyt w tym miejscu nie należy oczywiście do najprzyjemniejszych. Z powodu takich, a nie innych oskarżeń staje się celem przemocy z rok większości więźniów. Dla nich nie jest ważne, czy wydano na ciebie wyrok. Ważne jest już samo oskarżenie. 28 września 2020 roku rozpoczyna się proces Josa Brecha. Pierwszego dnia oskarżony opowiada, co wie o śmierci chłopca. Nie robi tego jednak na żywo, ale przekazuje wiadomość nagraną na wideo. W procesie oskarża się Josa o wykorzystanie chłopca i bycie odpowiedzialnym za jego śmierć.

Sąd wnioskuje, że w sprawie Nikiego zdarzenia musiały przebiegać w podobny sposób. Zmienia się także kwalifikacja czynu Brecha i sąd zamienia zarzut zabójstwa na pozbawienie wolności ze skutkiem śmiertelnym. 20 listopada 2020 roku Sąd wydaje wyrok i skazuje Josa Brycha na karę 12 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Odczytywanie werdyktu nie wzrusza Josa, choć może tylko nie widać tego na jego twarzy. Obie strony Josa i rodziny Nikiego odwołały się od wyroku. 28 stycznia 2022 roku wyrok Josa zostaje zmieniony na 16 lat. Jos nadal nie przyznaje się do winy i jego adwokat ponownie odwołuje się od wyroku, jednak Rada Wyższa pozostaje przy ostatnim osądzeniu.