Raport o stanie świata - 26 lipca 2025

O złym dniu dla kraju mówił m.in. wpływowy na zachodzie Dmytro Kueba, były szef dyplomacji. Dlaczego Zełenski tak zaryzykował w stosunkach z Europą i własnymi obywatelami? I co o nastrojach ludzi mówią ostatnie protesty? Premier Japonii Shigeru Ishiba zaprzecza pogłoskom o swojej dymisji, ale w japońskiej polityce ważniejsze od porozumienia handlowego z USA okazują się dobry wynik w wyborach skrajnie prawicowej partii Sanseito oraz stagnacja gospodarki. Co się stało z japońskim snem? Trekking na Lofotach, pojedynki jachty kontra tratwy i GPS kontra sextans, a przede wszystkim wizyta na Svalbardzie, czyli archipelagu, w którym jak w soczewce skupiają się kryzysy klimatyczne i geopolityczne, jak i świat widać z Arktyki.

Z jednej strony Jeffrey Epstein skazany za przestępstwa seksualne, z drugiej Donald Trump, a z trzeciej, i ta trzecia jest chyba najważniejsza, teoria spiskowa, którą prezydent promował, a teraz za to płaci. Dlaczego WSA odżyła sprawa Epsteina? W Szwajcarii kończył się Mistrzostwa Europy w piłce nożnej kobiet. Jednak uprzedzenia wobec tej dyscypliny nie tylko w Polsce mają się wciąż dobrze. Dlaczego niektórym tak trudno jest się pogodzić z tym, że kobiety też chcą grać w piłkę? W tym wydaniu dużo o sporcie będzie też o przywódcach, wyczynowcach i sportowcach, politykach. Te wszystkie tematy w raporcie o stanie świata w sobotę 26 lipca 2025 roku.

Nie ma nic bardziej demoralizującego niż oglądane z okopów próby okradania przez polityków własnego kraju, ogłosił sierżant Jehor Firsow z elitarnego oddziału dronów. Czy rosyjskie wpływy to prawdziwy powód decyzji w sprawie Narodowego Biura Antykorupcyjnego? Czy Ukraina to wciąż państwo skorumpowane? Dlaczego prezydent Zełenski tak zaryzykował w stosunkach z Europą i ze Stanami Zjednoczonymi, które dopiero co obiecały ważne dostawy broni? I co o nastrojach Ukraińców i Ukrainek mówią ostatnie protesty? O polityce, wojsku, a przede wszystkim o ludziach opowie teraz w raporcie Paweł Reszka, reporter znany m.in. z łamów polityki, autor korespondencji z Ukrainy. Witam cię serdecznie. Dzień dobry, dzień dobry, witam.

Czyli wiesz, no nie masz tam jakiegoś specjalnego nagłośnienia, nie masz plakatów, nie masz flag, tylko to, co każdy może zrobić w domu. Czyli hasła na kartonach na przykład. Czyli hasła na kartonach. Właśnie tak jak ci mówiłem, 12 414 równa się 1984, albo przerabiają nazwę partii prezydenta sługa narodu na sługa korupcji. No i tego jest dużo. Dużo też takich jest zabawnych wulgaryzmów, dużo takiej autoironii, więc myślę, że obóz prezydenta znalazł się pod salwami śmiechu i nie wiem, czy spod tych salw śmiechu jest w stanie się wydobyć. Tu jest chyba jeszcze jeden ciekawy wątek, który wypłynął przy okazji tych protestów. Skoryguj mnie, jeśli się mylę, bo ta Ukraina, do niedawna jedno z najbardziej skorumpowanych państw Europy, przystępuje w 2014 i 2022 do wojny obronnej, którą Zachód wspiera.

Pomocy w tej wojnie nie uzależnia wprawdzie bezpośrednio od walki z korupcją, ale obietnice integracji europejskiej już tak. Cytowana przez CNN uczestniczka tych protestów powiedziała coś takiego. Ludzie umierali już tu za integrację europejską, teraz młodzi bronią na froncie kraju, a władza uchwala prawo, które neguje takie poświęcenie. Ten wątek europejski pojawia się chyba jako ważny podczas tych protestów, prawda? Zdecydowanie to jest jakby przedłużenie tej rewolucji godności, która doprowadziła do tego, że w 2014 roku fala takiego społecznego niezadowolenia zniosła z urzędu prezydenta Janukowicza. Skończyło się zresztą krwawymi starciami na Majdanie.

I doprowadziła do tego, że Rosja włączyła się już bezpośrednio, zaanektowała Krym i potem rozpoczęła rebelię na Donbasie, której efektem po kilku latach była już pełnoskalowa w 1922 roku inwazja. Korupcja, demokracja... wolność, Europa, to w zasadzie są synonimy dla tych ludzi. Bardzo ciekawe jest to, że te dzieciaki, które mają po 17, po 20 lat, tańczą teraz do przeboju Razem nas bogato, nas nie podołaty, który był hymnem rewolucji pomarańczowej. w 2004 roku. Czyli tak naprawdę tańczyli do tego przeboju ich rodzice. Śmiesznie jest, ponieważ tam chodziło o to, że prezydent Juszczenko został okradziony ze zwycięstwa wyborczego i ludzie wyszli i mówili, no jak, to są takie fałszerstwa, Janukowicz nie wygrał tych wyborów.

No to chyba dobrze. Rozumiem, że Zełenskiemu się to nie za bardzo podoba, ale taki los polityków. Możesz wygrać wojnę jak minister Czelczyn, a potem przegrać wybory. Pytanie jest jeszcze o wizerunek i sprawy, które Zełenski i cała Ukraina mają do załatwienia na Zachodzie, bo tutaj te szkody, mimo że prezydent wycofał się z tych zmian, mogą się okazać chyba znacznie bardziej poważne. No wiesz co, i tak i nie. Tak, ja myślę, że Załęski troszeczkę liczył jego obóz na to, że Europa, a już na pewno Stany Zjednoczone nie mają głowy do tego, żeby się zajmować Ukrainą i sprawami wewnętrznymi Ukrainy, więc on to jakoś sobie klepnie i przepchnie. To nie jest do końca tak. Bo Ukraińcy od 2022 roku niby ta pomoc ciągle do nich nie idzie, ale ciągle się pojawiają pytania.

A czy to dochodzi na pewno? A gdzie to jest? To nie jest tak, że Zachód może pozwolić na to, żeby te pieniądze zostały rozkradane. My wiemy, co to jest korupcja. przeszliśmy przez ten etap i raczej nie chcemy, żeby te pieniądze, nie chcemy i jako wspólnota, i jako poszczególne państwa, a także jako donatorzy. Jak ty dajesz pieniądze na Ukrainę, a pewno każdy z nas jakoś tam dawał, to wolisz dać takiej organizacji, która sama tego drona, ten mundur, tą wodę przywiezie do potrzebujących, a nie, że gdzieś tam po drodze to przepadnie. Europy i dla Zachodu okazało się, że to jest bardzo ważne, ale mówię i tak i nie, bo z drugiej strony społeczeństwo pokazało gigantyczną siłę, że potrafi zmusić władzę, że te mechanizmy demokratyczne, które Załęski nie ma co ukrywać, ogranicza, troszeczkę powołując się na wojnę.

jednak nieporównywalna z tym, co pamiętamy z Polski czasów przełomu. Często się mówi o przemianie ukraińskiej jako o wyborze politycznym, wyborze Europy, a nie Rosji, ale zdaje się, że tak jak zresztą mówiłeś, Europa to tutaj nie tak jak u nas kiedyś nadzieja na dobrobyt wyłącznie, ale coś znacznie więcej, to znaczy obietnica bardziej uczciwego państwa, mojego państwa. Takiego państwa, w którym policjant da mandat, ale nie przyjmie łapówki, prawda? I to się już zmieniło. To znaczy tak, masz rację, że te nasze korupcje i ich korupcje nie ma co porównywać, bo to był ich system, to był system oligarchiczny. To znaczy oligarchowie byli prezydentami, premierami, mieli swoje partie, przez które mogli przepychać takie prawa, jakie są potrzebne nie państwu, tylko ich biznesowi. To było coś zupełnie innego.

Więc naturalnie, że kiedy na linii Japonia, Stany Zjednoczone pojawiają się pewne konflikty, tutaj bardzo często pojawia się właśnie Pekin, który próbuje też nawiązać jakieś lepsze relacje z Japonią. I moim zdaniem to ocieplenie w relacjach, które było moim zdaniem bardzo dobrym... Nie mam tutaj na myśli jakiejś współpracy może wojskowej, tylko po prostu utrzymywanie zdrowego dialogu dyplomatycznego i przede wszystkim zadbanie o relacje handlowe i gospodarcze, które są bardzo istotne zarówno dla Europy jak i dla... Moim zdaniem odejście Ixiwy tutaj nic nie zmieni. Dlaczego? Dlatego, że na tym powiedziałbym froncie zbliżenia z Chinami niezbyt wiele się wydarzyło. Mieliśmy szereg ciekawych spotkań partyjnych, ale niestety moim zdaniem priorytetem administracji Ixiwy, polityki zagranicznej, może też niecelowo,

Wayman. Oprogramowanie wspomagające firmy inżynieryjne w zarządzaniu projektami. Stworzone przez polskich inżynierów dla sektora projektowego. www.wayman.com.pl Firma Yameo z Y na początku, specjalizująca się w rozwoju oprogramowania, oferująca produkt do zdalnej komunikacji z klientem. Lider IT i innowacji w sektorze ubezpieczeniowym, bankowym, zdrowotnym. Dziękujemy bardzo. To dzięki Państwu mamy raport o stanie świata. Anglia-Hiszpania to skład finału piłkarskich Mistrzostw Europy, który zaplanowano na niedzielę 27 lipca w Bazylei.

I chociaż rok temu podczas Euro w Niemczech nie dodawaliśmy, że chodzi o turniej mężczyzn, to w przypadku tych rozgrywek wciąż trzeba zaznaczać to Mistrzostwa Kobiet. Ta językowa nierówność to oczywiście symbol. Gorzej, że kobieca piłka ciągle jest przez wielu traktowana z pobłażaniem, na jakie na pewno, choćby biorąc pod uwagę turniej w Szwajcarii, nie zasłużyła. Euro 2025, pierwsze z udziałem reprezentacji Polski, dobiega końca, ale uprzedzenia wciąż mają się dobrze. O tym, dlaczego niektórym trudno jest pogodzić się z tym, że kobiety też chcą grać w piłkę, Michał Banasiak.

Ostatni miesiąc w Europie należał do piłkarek. Jeszcze przed finałem Euro wiadomo, że żadne z poprzednich mistrzostw kontynentu nie cieszyły się tak wysoką frekwencją na stadionach. Dotychczasowe mecze szwajcarskiego turnieju obejrzało z wysokości trybun ponad 620 tysięcy osób. Relacje z meczów Euro znalazły się na pierwszych stronach nie tylko sportowych gazet w Anglii, Hiszpanii czy w Niemczech. Na okładkę Voga trafiła Ewa Pajor. Dla polskich zawodniczek występ na Euro był największym sukcesem w historii reprezentacji. Polki trafiły do trudnej grupy, gdzie wszystkie rywalki były notowane wyżej od nich. Na otwarcie turnieju grały z Niemkami, które ostatecznie dotarły do półfinału. Do domu Polki wróciły z tarczą. W ostatnim meczu pokonały Dunki, odnosząc historyczne zwycięstwo na poziomie Mistrzostw Europy.

Tuż przed Euro szerokim echem odbił się wynik sparingowego meczu Szwajcarek z drużyną piętnastolatków z FC Lucerne. Chłopcy wygrali 7 do 1. W środowisku kobiecej piłki ten wynik ani nie dziwi, ani nie jest powodem do wstydu, bo piłkarki mają świadomość, że w rywalizacji damsko-męskiej biologia nie jest po ich stronie. Ale przecież na co dzień nie konkurują z mężczyznami. Spotkania przeciwko juniorom są dla nich jedynie jednostkami treningowymi. Mówi Adriana Achcińska. no to jest tylko sparing i my ciągle gdzieś porównujemy tą męską piłkę do tej kobiecej. Jeżeli będzie to dalej szło w tym kierunku, no to nigdy nie będzie dobrze, bo piętnastolatkowie są dwa razy więksi od nas i no tej fizyczności po prostu się nie przeskoczy. Bo nie wiem, gdyby postawić w siatkówce męską reprezentację i kobiecą reprezentację, no to nie oszukujmy się, mężczyźni wygrają, ale tam nikt nie porównuje.

ligowych. Dzięki tym inwestycjom, dzięki tym pieniądzom poziom się podniósł, bo z tego pułapu amatorskiego, gdzie piłkarki uprawiały piłkę amatorską właśnie, gdzie musiały iść do pracy, gdzie trenowałem po trzy, cztery razy w tygodniu, przeszliśmy już na zawodostwo. Europejski debiut reprezentacji Polski połączony z medialną ofensywą transmitującej turniej TVP sprawił, że padł rekord telewizyjnej oglądalności kobiecej piłki nad Wisłą. Mecz z Niemkami oglądało przeszło 2 miliony widzów. Ponad trzy razy więcej niż rekordowe dotąd spotkanie barażowe z Austrią. Mówi Joanna Tokarska. Te mistrzostwa i przede wszystkim udział Polek w tym turnieju spowodował, że ci kibice tacy niezdecydowani przeszli na naszą stronę.

Dominowało poczucie, że na kobiecych meczach jest naprawdę rodzinna atmosfera, że jest znacznie bezpieczniej, jest mniej wulgaryzmów, mniej pijaństwa, bujek i fizycznej agresji, czego niektórzy doświadczyli, gdy byli na meczach mężczyzn. Kibice, którzy mieli okazję być i tu, i tu, mówili, że podoba im się, że na meczach kobiet jest bardziej inkluzywnie, a wszyscy kibice, niezależnie od tego, której drużynie kibicują, mogą ze sobą rozmawiać. Nie lubię stosować prostych porównania, ale czasem po prostu nie mogę się powstrzymać. W 2021 roku Anglia gościła mecze męskiego Euro. Na stadionie Wembley zatrzymanych zostało 86 osób. 19 policjantów zostało rannych. Można wrócić do nagrań i zobaczyć, co działo się na trybunach. Rok później na Wembley rozgrywane było kobiece Euro.

My wszystko robimy razem. Kontakt jakby z mężczyznami z naszego klubu jest na co dzień. My mamy tą samą siłownię, my mamy eventy wspólne. Ja myślę, że tam nikt nie porównuje właśnie kobiecej piłki do męskiej piłki. Wsparcie od piłkarzy, reprezentacja kobiet dostaje non-stop. teraz nawet euro, no oni po prostu siebie wspierają, nieważne, czy przegrywają, czy wygrywają, i oni, przede wszystkim mężczyźni, się utożsamiają z kobietami, że jesteśmy jednym narodem, że my gramy w piłkę. Ja uważam, że w Polsce gdzieś nam trochę tego brakuje, bo nawet przykład taki, że my na ten moment od naszej reprezentacji nie dostaliśmy mężczyzn jakiegoś wsparcia, więc to też gdzieś myślę, że ułatwiłoby to rozpoznawanie kobiecej piłki w Polsce.

PZPN i środowisko kobiecej piłki liczą, że debiut Polek na Euro przyczyni się nie tylko do większego zainteresowania oglądaniem, ale też grą w piłkę, zwłaszcza przez dziewczynki. Znalezienie dziewczęcych drużyn i rozgrywek w okolicy ułatwia internetowa kampania Drużyna Dziewczyn. Gdy w 2002 roku polscy piłkarze awansowali na mundial po 16 latach przerwy, ich wizerunki można było znaleźć nawet na opakowaniach zupek błyskawicznych. Polskie piłkarki aż takiego szumu jeszcze nie wywołały, ale też startowały z zupełnie innego poziomu zainteresowania. Ten może teraz gwałtownie wzrosnąć, szczególnie jeśli ziści się plan PZPN-u, by kolejne Euro kobiet zorganizowała Polska. Dla Raportu o stanie świata Michał Banasiak.

To jest w ogóle ciekawa historia, że tutaj to tempo ocieplania się klimatu jest kilkukrotnie wyższe niż na przykład w Polsce czy w Europie. Dlaczego tak jest? Tak jest m.in. z powodu układu prądów i oceanicznych i tych występujących w atmosferze. Tu jak gdyby się wszystko kumuluje, także zanieczyszczenia, więc można by pomyśleć, tak by intuicja podpowiadała, że to jest tak daleko od cywilizacji, że ta cywilizacja na te miejsca, na te obszary nie ma żadnego wpływu, a jest dokładnie na odwrót. To są bardzo wrażliwe ekosystemy. O tym między innymi rozmawialiśmy, rozmawiałem, ale też uczestnicy szkoły pod żaglami, też powiedzmy my, kadra wykładowa tej szkoły, na to zwracaliśmy często uwagę.

Opisywałeś te widoki, opisywałeś zachodzące słońce, które zachodziło zdaje się o pierwszej w nocy, prawda? I napisałeś, gdzie tu się spieszyć jak takie widoki? Tak sobie wyobrażam słuchając ciebie, że doświadczenie podróży arktycznej, zwłaszcza podróży żaglowcem, nie jest wcale bardzo odległe od podróży w kosmos. Znaczy w tym sensie, że oddalasz się w skali i w czasie od tego, co masz na co dzień w Polsce, w Europie. Co te krajobrazy robią człowiekowi z takiej szerszej perspektywy? Z czym wrócisz, jeśli wrócisz? Wrócę, wrócę, muszę wrócić i chcę wrócić. Ja tutaj jeszcze będę pływał przynajmniej dwa tygodnie. Zmienia się załoga. Za chwilkę uczestnicy szkoły pod żaglami stąd wracają już do kraju.