Raport o stanie świata - 16 maja 2026

Kto wychodzi z tego spotkania wzmocniony politycznie? Armenia po raz pierwszy w historii gościła liderów Unii Europejskiej, co oznacza zwrot Erywania na zachód i dlaczego to niedawne spotkanie w Erywaniu traktowane jest przez Rosję jako prowokacja. Pięć krajów zrzeszonych w Europejskiej Unii Nadawców zbojkotowało finały festiwalu Eurowizji w Wiedniu w proteście przeciwko obecności w nich Izraela. Protesty polityczne towarzyszą również obecności Izraela i Rosji na Biennale w Wenecji. Co i komu daje bojkot imprez kulturalnych? Pentagon ujawnia ponad 160 dokumentów dotyczących niezidentyfikowanych obiektów latających i niewyjaśnionych zjawisk powietrznych. Czy przybliża nas to do odpowiedzi na pytanie o istnienie życia pozaziemskiego?

Czy to w ogóle jest do wyobrażenia sobie, że te stosunki wyjdą poza sferę takiego dźgania się co jakiś czas i sprawdzania kto pierwszy ustąpi? Nie. To jest rywalizacja strukturalna. Te różnice wynikają z różnic strukturalnych w układzie międzynarodowym. I nie ma możliwości, żeby obydwie strony się dogadały. One mogą tylko lepiej lub gorzej zarządzać konfliktem politycznym. Miejmy nadzieję, że nie gorącym pewnego dnia. Tak jak to było przy okresie zimnej wojny między Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi, czy z zachodem. Więc z tego punktu widzenia mamy do czynienia z zimną wojną 2.0, chociaż zielona jest kompletnie inna, w kompletnie innych realiach i rządzi się innymi regułami.

Ale z tego punktu widzenia najbardziej ogólnego mamy de facto drugą zimną wojnę i tak naprawdę rozwiązaniem jej, czy jej zakończeniem będzie eliminacja jednej ze stron. Miejmy nadzieję, że w sposób pokojowy, bez katastroficznych skutków dla reszty świata, ale dopóki to nie nastąpi i nie wiadomo kiedy, w jakich warunkach i która strona miałaby być tą, która by przegrała zimną wojnę na 2-0, to w międzyczasie tak naprawdę możemy mieć nadzieję, że obydwie strony będą tylko i wyłącznie skutecznie zarządzały konfliktem w taki sposób, że nie stracą nad nim kontroli i on nie stanie się pewnego dnia tak na tyle niestabilny, że zagroziłby po prostu naprawdę pokojowi i dobrobytowi reszty ludzkości.

Na początku maja w Erywaniu odbył się pierwszy w historii szczyt Unii Europejskiej z udziałem Armenii. Szczyt został poprzedzony spotkaniem Europejskiej Wspólnoty Politycznej, czyli utworzonego w 2022 roku nieformalnego forum dialogu politycznego zrzeszającego państwa europejskie i ich sąsiadów. To było niezwykle ważne spotkanie, zwłaszcza dla Armenii i krajów regionu, bo jasno pokazało ono zachodni kierunek rozwoju Armenii i dystans do Rosji, kraju, który tradycyjnie przez nie tylko dekadę, ale stulecia miał bardzo silne związki z Moskwą. Co więcej, spotkanie odbyło się na miesiąc przed czerwcowymi wyborami do parlamentu Armenii, co uznawane jest za sygnał wsparcia dla sił proeuropejskich w kraju.

Z jednej strony możemy powiedzieć, że jest wymuszony, że w sytuacji, kiedy rzeczywiście najbliższy formalny sojusznik zawodzi, to trzeba sobie znaleźć jakichś innych gwarantów bezpieczeństwa. Europa jest daleko. Oczywiście będziemy mówić o tym zwrocie jeszcze ku Zachodowi, ku Unii Europejskiej, instytucjonalnym organizacjom euroatlantyckim. Armenia nie ma bezpośredniej granicy z żadnym z nich, no graniczy z Turcją, członkiem NATO, ale to są skomplikowane, jak już sam wspomniałeś, relacje. Natomiast Europa chce Armenii pomagać, o tym też za chwilę pewnie powiemy, wysyła swoje misje, także możemy mówić tutaj o takim właśnie zwrocie spowodowanym poszukiwaniem kogoś, kto by... To bezpieczeństwo Armenii wsparł, ale jeszcze zanim Paszynian doszedł do władzy przed tym osiemnastym rokiem, on kierował taką grupą w parlamencie Armenii jeszcze jako opozycyjny polityk, która się nazywała JELK, czyli po ormiańsku wyjście i to wyjście oznaczało postulat wyjścia, opuszczenia rosyjskich struktur integracyjnych tych regionów.

właśnie OUBZ-u czy Azjatyckiej Unii Gospodarczej. I Paszynian już wcześniej był z takich prozachodnich poglądów znany, a ludzie z jego otoczenia to są osoby, które przewinęły przez organizacje pozarządowe, które mają w swoich CV studia na Zachodzie, które niewątpliwie podzielają sympatię ku Zachodowi. Więc z jednej strony mamy naturalne dążenie do znalezienia sobie nowych pewnych sojuszników, czy powiedzmy państwa które będą jakoś nas wspierały, ale z drugiej cała biografia Paszyniana i jego ludzi pokazuje, że jednak za tym zwrotem się kryją także osobiste przekonania. Dobrze, ale na ile to jest rzeczywiście wyraz woli Ormian?

Wreszcie mamy trzecie ugrupowanie innego oligarchy, który z kolei cały czas mieszkał w Armenii, Gagika, Carukiana, kwitnąca Armenia, który też jest raczej bardziej skłonny respektować interesy rosyjskie, chociaż nie w takim stopniu jak dwie poprzednio wymienione formacje. Wróćmy do tego, od czego zaczęliśmy, to znaczy stosunków europejsko czy unijno-ormiańskich. Jaką rolę Armenia odgrywa w myśleniu Europy o tym regionie? Dlaczego liderzy europejscy zdecydowali się przyjechać do Erywania i jak w przyszłości te stosunki mogą wyglądać? Mówiąc żartobliwie, można powiedzieć, że Armenia to jest taka nowa Gruzja, czyli nowy kraj, który jakoś wspieramy, który orbituje w naszą stronę i któremu chcemy pomóc i go wesprzeć, bo w naszą stronę się zwraca.

No i takich działań jest sporo. W kwietniu 1924 roku taki na mniejszą skalę szczyt się odbył, Armenia, Unia Europejska, Stany Zjednoczone w Brukseli, tam zapadły decyzje o dość dużej pomocy. Potem w 1922 roku, o czym wspomniałem, kiedy zostały zaatakowane cele na terytorium Armenii, Unia bardzo szybko jak na Unię, nieprawdopodobnie szybko wysłała misję obserwacyjną, cywilną, potem drugą misję, która miała i do tej pory to robi monitorować sytuację na granicy Armenii z Azerbejdżanem. Teraz wiemy o kolejnej misji, która będzie miała za zadanie wzmocnienie odporności państwa. Była misja ad hoc, która już się skończyła, krótka, skierowana na walkę z dezinformacją, więc tych działań jest dużo i to też pokazuje, że ten zwrot Armenii na zachód znajduje po naszej stronie

jakąś odpowiedź. No i sam fakt, że doszło do tego szczytu Unia Europejska, Armenia i że Europejska Wspólnota Polityczna się równolegle też w wyrywaniu spotkała. Świadczą o tym, że jesteśmy otwarci, zresztą to padło wprost, że europejskie aspiracje Armenii, że je rozumiemy, akceptujemy. Armenia nie ma granicy, tak jak Gruzja nie ma granicy z żadnym państwem unijnym. Więc tutaj bez normalizacji relacji przede wszystkim z Azerbejdżanem i Turcją tutaj nie będzie mowy o jakiejś stabilnej sytuacji. No i Unia też tutaj wspiera te pokojowe dążenia. No przypomnijmy, że przełom w normalizacji relacji z Azerbejdżanem nastąpił po szczycie, który miał miejsce w Waszyngtonie. Do tego doprowadził Donald Trump i tutaj interesy i pozycja Waszyngtonu i Brukseli są jak najbardziej zgodne.

Sklep internetowy goldsaver.pl, w którym sztabkę fizycznego złota kupisz po kawałku i bez wydawania jednorazowo dużych kwot. iplusmed.eu – polskie biuro projektowe o europejskim zasięgu. Projektujemy bezpieczeństwo i przyszłość technologii Cleanroom dla najbardziej wymagającej gałęzi przemysłu i medycyny. Radosław J. Katarzyna i Piotr Karwatka Adwokat Leszek Kieliszewski Kancelaria Legality www.legality.com.pl KR Group Firma outsourcingowa www.krgroup.pl Razem w przyszłość Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych Warszawa Gdańsk Bytom

Pięć krajów wycofało się z niej, w tym po raz pierwszy w jej historii Holandia. Także Hiszpania, Islandia, Irlandia i Słowenia. To wszystko w proteście przeciwko udziałowi w festiwalu przedstawiciela Izraela. Podobne napięcia towarzyszą Biennale w Wenecji. Włoski minister kultury odmówił uczestnictwa w ceremonii otwarcia Biennale w proteście przeciwko włączeniu Rosji do imprezy. Pod koniec kwietnia do dymisji podało się jury festiwalu w nieco zawoalowanym, ale jednak geście rozumianym jako protest przeciwko uczestnictwu Rosji, a także Izraela w Biennale. I 22 ministrów europejskich wezwało do usunięcia Rosji z listy uczestników, a Unia Europejska zagroziła wycofaniem dwumilionowego subsydium dla Biennale.

Tak. Było bardzo dużo wątpliwości regulaminowych. Ten regulamin był trochę inny wtedy. EBU, czyli Europejska Unia Nadawców, to jest organizator całej imprezy od wielu lat, od samego początku. Zmieniła ten regulamin. Tam był problem po pierwsze z tym, że Izrael bardzo natrętnie promował głosowanie na swoją reprezentantkę. w sposób wychodzący poza wszelkie kategorie. Tego się nie robi po prostu. Ale wszystkie kraje promują swoich przedstawicieli. Wszystkie kraje promują, ale ta promocja miała taki niekontrolowany przebieg. To jest tak, że w tej chwili w ogóle z internetowymi promocjami Mamy problem w ogóle z tym, w jaki sposób różne instytucje, różne instytucje, różne rządy, nie wiemy kto w jaki sposób jest w stanie kształtować opinię publiczną w internecie.

Eurowizja jest bardzo specyficznym miejscem, w którym się pokazuje od dawna, od wielu dekad, pokazuje nam się polityka, choćby ta bliskowschodnia, dlatego że ja przypomnę tylko, że w EBU są kraje północnej Afryki. Maroko, Algieria, Jest nawet Libia, o ile pamiętam, jeśli nie została wykluczona i jest oczywiście Liban. I te kraje nie biorą udziału w Eurowizji od lat. Maroko raz wzięło udział, kiedy nie było Izraela w konkursie. To był rok 1980. Przypomnijmy EBU, czyli Europejska Unia Nadawców. To są nadawcy publiczni, nazwijmy to, z tych wszystkich krajów, przede wszystkim europejskich, ale też sąsiadujących z Europą.

Również ten sprzeciw wykazywany był i na poziomie rządowym włoskim, jak i Unii Europejskiej, prawda? Tutaj wycofano subsydium dwumilionowe. Tak. No tutaj rzeczywiście ta sprawa jest znacznie bardziej oczywista, ponieważ ona dotyczy sporu między Fundacją Biennale, która jest takim ciałem powiedzmy częściowo niezależnym, o dużej niezależności artystycznej, ale częściowo kontrolowanym przez rząd włoski jednak, za sprawą oczywiście grantów finansowych, pieniędzy i za sprawą tego, że Fundacji Biennale Zasiada jedna osoba wytypowana przez ministerstwo i co ciekawe, ta osoba poszła z nurtem decyzji Fundacji Biennale, która oczywiście tłumaczyła decyzję o tym, że Rosja, pawilon rosyjski ma być wolnością jak najszerzej rozumianą.