Raport na dziś - 10 czerwca 2026

Przy mikrofonie Dariusz Rosiak. Dzień dobry Państwu. Zapraszam na Raport na dziś. Iran zestrzelił w poniedziałek amerykański śmigłowiec w okolicach cieśniny Ormus. W odwecie Amerykanie zaatakowali cele w Iranie. Obie akcje miały ograniczony zasięg i, jak twierdzą źródła amerykańskie, nie wpływają na negocjacje między obu krajami. Izrael ponownie zaatakował cele w południowym Libanie, między innymi w mieście portowym Tir. Ewakuowana została dzielnica chrześcijańska. Iran ostrzegł, że ataki izraelskie na Liban spotkają się z odwetem ze strony Teherana. W jakim miejscu znalazły się negocjacje amerykańsko-irańskie? Czy prezydent Trump faktycznie zmusił premiera Netanyahu do odstąpienia od pomysłu ostatecznego zniszczenia libańskiego Hezbollahu i zniszczenia programu nuklearnego Iranu?

Witam cię, dzień dobry. Dzień dobry. Amerykanie i Irańczycy dokonują ataków na swoje pozycje. Przy okazji pod ostrzałem znajdują się niektóre kraje zatoki. Izrael atakuje południowy Liban. Hezbollah ostrzeliwuje północny Izrael. W Gazie Izraelczycy kontrolują już 70% strefy. Ciągle dochodzi do wymiany ognia między IDF, Wojskiem Izraelskim, a Hamasem. Trump i jego otoczenie cały czas nas przekonują, że wojna z Iranem skończyła się 8 kwietnia. Porozumienie, które zapewni, że Iran nigdy w życiu nie będzie miał broni jądrowej jest niemal sfinalizowane. I oczywiście przyszłość Bliskiego Wschodu jest różowa według Donalda Trumpa i jego współpracowników.

Z jednej strony mówi, że o wszystkim był poinformowany amerykański prezydent. Mówi o tym ostatnim kryzysie między Izraelem a Libanem. Więc wydaje mi się, że tego porozumienia w najbliższym czasie nie będzie. I jeszcze jedna dynamika wydaje mi się bardzo ciekawa. To znaczy Iran ewidentnie chce połączyć oba fronty. Front amerykańsko-irański, czyli ten wokół Zatoki Perskiej i Jormuzu. I ten konflikt izraelsko-libański, czy też Izraela z Hezbollahem. Natomiast Izrael ewidentnie próbuje te dwa fronty rozłączyć. To znaczy tłumacząc, że tutaj mamy jedno porozumienie, a tutaj mamy drugie. I stąd zresztą wściekłość Trumpa, jakkolwiek ona Nie realizuje się, czy nie jest zilustrowana, nie wiem, czy portal Axios, który doniósł o tych przezwiskach Trumpa wobec Netanyahu, czy ma rację, czy nie ma, czy rzeczywiście coś takiego miało miejsce.

Tak, ja myślę, że ten Liban jest tutaj w ogóle najciekawszym chyba przypadkiem, bo z jednej strony mamy posuwającą się okupację izraelską, no która jest tłumaczona w taki sposób, że Izrael musi sobie zapewnić bufor bezpieczeństwa w południowym Libanie, bo stamtąd właśnie Hezbollah ostrzeliwuje północny Izrael. To jest prawdą. To jest oczywiście prawdą. Północny Izrael jest całkowicie wyludniony. Tu taka dygresja. Generalnie mam wrażenie, że ostatnie tygodnie pokazały znów, że wszystkie te państwa, mówię przede wszystkim o Izraelu i Iranie i Stanach Zjednoczonych, one w krótkiej perspektywie, powiedziałbym w perspektywie taktycznej, zachowują się racjonalnie. Ale te same ruchy, które z perspektywy taktycznej, z perspektywy strategicznej prowadzą do eskalacji i do starcia, które unieważni te korzyści, które były zdobyte na podstawie tych taktycznych, racjonalnych ruchów.

I teraz wracając do tego Libanu. Z jednej strony mamy okupację w południowym Libanie, wypchnięcie prawie miliona ludzi z tego południowego Libanu na północ. Przemieszanie się społeczności religijnych, które od wielu wieków żyły osobno. A z drugiej strony, co już rodzi społeczne konflikty? No bo przecież cały Bejrut jest zastawiony namiotami ludzi, którzy uciekli z południowego Libanu. A z drugiej strony mamy presję izraelską i amerykańską i libański rząd, aby coś zrobił z Hezbollahem. Najlepiej, żeby go rozbroił. I mało tego, przecież mamy Po raz pierwszy od bardzo dawna rząd libański, który naprawdę chce coś zrobić z Hezbollahem. No tak, tylko że być może nie w ten sposób, bo to o czym mówimy to jest przepis na powrót do wojny domowej w Libanie, która przecież niszczyła ten kraj od 1975 roku przez ponad 25 lat.

No i teraz z perspektywy Izraela być może to jest jakaś racjonalność w tym, to znaczy osłabiamy to państwo, rozczłonkowujemy, niech się biją między sobą w samym Libanie, niech się biją... Ale osłabianie rządu libańskiego nie osłabia Hezbollachu, tylko go wzmacnia. No tak, próbuję odczytać logikę Izraela, jeśli popchniemy i libański rząd do otwartego konfliktu z Hezbollachem, to może oni się zajmą sobą, nawzajem się osłabią i nie będą nas atakować. No tylko, że to jest myślenie bardzo krótkowzroczne, bo każda taka wojna domowa, mam wrażenie, to jest doświadczenie ostatnich kilku dekad na Bliskim Wschodzie, rodzi kolejne radykalizmy. I te radykalizmy potem wypalają Izraelowi w twarz. Znaczy prędzej czy później, to tak jak ze strefą gazy na przykład. Wróćmy do tego duetu polityków najważniejszych w tym regionie, czyli Donalda Trumpa i Benjamina Netanyahu.

Mamy tą opozycję, o której wspomniałeś, dwóch polityków, którzy nieźle stoją w sondażach, ale nawet jeśli weźmiemy tych trzech liderów opozycji razem, to oni i tak nie mają dzisiaj większości w sondażach. Pozostaje kwestia partii arabskich. Z nimi może być różnie, bo to z jednej strony jest tak, że sondaże pokazują, że mogliby zdobyć nawet kilkanaście mandatów w 120-osobowym knesecie. To Arabowie słabo głosują, niska frekwencja. Tam dochodzi też kwestia ewentualnej delegalizacji arabskich partii. Generalnie wniosek z tego jest taki, że jeśli Benjamin Netanyahu nie dowiezie przed wyborami jakiegoś sukcesu na froncie, sam obiecywał rozbrojenie Hezbollahu, jakieś ustabilizowanie sytuacji w strefie gazy, no to coraz więcej wskazuje na to, że on straci władzę pod koniec roku.

Tym bardziej, jeśli ta wojna w południowym Libanie będzie kontynuowana przez najbliższe miesiące. Nie sądzę, żeby taki głos spokoju mógłby uzyskać wyższe stopnie popularności. Ja się obawiam też, że ten scenariusz kontynuowanej wojny w Libanie może tak zakłócić ten cały proces wyborczy, że dzisiejsza koalicja może przetrwać, że Netanyahu może utrzymać się w władzy. I też kiedy mówimy o umiarkowaniu, no to też miejmy świadomość, że praktycznie nie ma liczącej się siły w tej chwili w Izraelu, która godzi się na powstanie państwa palestyńskiego, prawda? To jedno, a po drugie ponad 60%, jeśli dobrze pamiętam, z najbliższych sondaży Izraelczyków domaga się ostatecznego pokonania Hezbollahu, cokolwiek miałoby to znaczyć.