Mentionsy Mentionsy
Radio Naukowe
Radio Naukowe

#299 Czarnobyl – co spowodowało awarię? | dr hab. inż. Marek Rabiński

30.04.2026 ·1 godz 16 min · 12 rozdziałów

– Wbrew twierdzeniom, że to załoga doprowadziła do tej awarii, to nieprawda. To właściwie cechy tego reaktora doprowadziły do tego, że doszło do tej awarii – mówi w Radiu Naukowym dr hab. inż. Marek Rabiński, fizyk z Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego, wielokrotnie odwiedzający czarnobylską strefę wykluczenia. – Zmodyfikowano konstrukcję, która na dobrą sprawę wszystkimi swoimi cechami miała służyć produkcji plutonu dla wojska – podkreśla.W tym sensie można zaryzykować stwierdzenie, że to, co wydarzyło się w kwietniu 1986 roku w Czarnobylu, było wypadkiem, ale też konsekwencją licznych błędów zarówno w zakresie konstrukcji reaktora, przeszkolenia załogi, jak i braku przejrzystej komunikacji między kolejnymi zmianami.W odcinku posłuchacie m.in.:☢ że doszło do wybuchu, ale nie był to wybuch jądrowy,☢ o śladach fałszowania dokumentacji,☢ czym do dziś zajmują się pracownicy elektrowni (nieczynnej od 2000 roku),☢ na czym polegała, dostępna do niedawna, wycieczka do wnętrza elektrowni w pakiecie "Basic Plus",☢ że skala promieniowania w większości Strefy jest zaskakująco niska.Polecamy!PS. Na 300. odcinek szykujemy malutką niespodziankę. Bądźcie czujni!💛 https://patronite.pl/radionaukowe💸 https://suppi.pl/radionaukowe📖 https://wydawnictworn.pl/***Przycisk, o którym mówimy to słynny AZ-5. Po nagraniu poprosiłam o dokładniejsze wyjaśnienie jego mechanizmu (bo zatrzymaliśmy się na metaforze). Dr hab. Rabiński odpisał. "Przycisk powodował zrzut prętów awaryjnych, zawierających materiał pochłaniający neutrony, w ten sposób 'wygaszający' pracę reaktora. Na końcach tych prętów znajdowały się dodatkowe elementy wykonane z grafitu (moderatora, który powodował zwiększenie mocy reaktora). Dlatego początkowo nastąpiło zwiększenie mocy, a dopiero później jej obniżanie. Dokładniejsze wyjaśnienie niuansów tego zagadnienia wymagało by zbyt skomplikowanych wywodów."Jeśli interesuja Was konkretne poziomy promieniowania w Strefie, w porównaniu z tym w centrum Warszawy zajrzyjcie do tego artykułu https://www.academia.edu/21052603/By%C5%82em_w_Czarnobylu_by%C5%82em_w_Fukuszimie_by%C5%82em_w_Hiroszimie_Więcej o książce, o której wspomina gość:https://licznikgeigera.pl/nasza-dluga-droga-do-kwietnia/Obiecane linki: Chernobyl Forum / Forum Czarnobyla (Summary 2006 report) an stronie International Atomic Energy Agency (IAEA)https://www.iaea.org/sites/default/files/chernobyl.pdfDane Światowej Organizacji Zdrowiahttps://www.who.int/activities/mitigating-health-consequences-of-chernobyl/Ocena skutków promieniowania po wypadku reaktora jądrowego w Czarnobylu UNSCEAR (United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation)https://www.unscear.org/unscear/en/areas-of-work/chernobyl.htmlOdcinki z archiwum o promieniowaniu:Dlaczego promieniowanie jonizujące szkodzi? Fizyka tłumaczona „na Pudziana” | Darek AksamitPromieniotwórczość taka powszechna, taka demonizowana | prof. Renata Kierepko, prof. Jerzy Mietelski

61:41 · Sterownia i proces wyprowadzania elektrowni z eksploatacji 1

To były wstępne projekty, później Ogłoszono drugi etap, gdzie do tego etapu przystąpiły tylko trzy bardzo duże instytucje. Natomiast ten pomysł, żeby wybudować to w pewnej odległości i całość nasunąć, stał się wymogiem dostarczenia końcowego projektu. Zgłosiły się trzy firmy. Jedna francuska, takie zgrupowanie Novarka. Firma amerykańska z jakąś ukraińską razem i druga firma francuska, ale ona była najmniej doskonała ten ich projekt.

Pokazano wszystkie 1 dopasowanie. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.