Problemy z nazwiskami z Podhala

Dzień dobry Państwu. Czy można nazwisko dwuczłonowe zapisywać bez łącznika? Na przykład Kowalski Makowski. Na przykład Stefan Nowak Rozmaicki. Pyta jeden ze słuchaczy, bo dlaczego tak pyta? Dlatego, że dowodzi, że niektóre nazwiska góralskie, dwuczłonowe, Bachleda-Curuś, Gąsienica-Makowski, Gąsienica-Wawrytko na przykład, Zapisywane są bez łącznika, czyli co górale mogą, a my też, że też jesteśmy góralami w Kielcach, to czy my też nie możemy zapisywać takich nazwisk bez łącznika? Po co ten łącznik? On tylko komplikuje odmianę i zapis i te zasady nie są regularne, nie są

No właśnie, proszę Państwa, i tu jest główny problem, bo choć my też jesteśmy góralami świętokrzyskimi, no to w wypadku górali z Zakopanego, z niektórych części Podhala, nie jest to taka oczywista kwestia, bowiem rzeczywiście tam, jeżeli chodzi o nazwiska góralskie, w niektórych wypadkach pozornie, i to zaznaczam, Pozornie dwuczłonowe nazwiska są zapisywane bez łączników. Te nazwiska, które podałem, na przykład Gąsienica-Wyrcyn, Bachleda-Curuś czy Trebunia-Tutka, to nie są tak naprawdę pierwotnie nazwiska dwuczłonowe. Są to pewnego rodzaju przydomki.

Te ostatnie człony to są pewnego rodzaju przydomki. Skąd one się, proszę Państwa, wzięły? Otóż wzięły się stąd, że pierwotnie, pierwotnie oczywiście, w dawnych wsiach góralskich żyło zaledwie kilka głównych rodów. Gąsienicowie, Bachledowie, Karpiele. No i w związku z tym jeszcze górale mieli taki zwyczaj, żeby nadawać dziada, pradziada też podobne imiona po dziadku, po pradziadku, w związku z czym na przykład mogło w danej wsi mieszkać pięciu czy dziesięciu Janów Bachledów. No i trzeba było teraz jakieś odróżnienie wymyślić. W wymyślonym odróżnieniu nie było oczywiście żadne Wymyślanie prochu, proszę Państwa, natomiast były pewne przydąbki dotyczące wyglądu, charakteru, zawodu, miejsca pochodzenia, rodzinnych relacji. Ktoś był curusiem, drugi był tutką, trzeci był bułecką.

Państwo znają przecież te niektóre przykłady. No jest Blach-Bachleda-Curuś, Karpiel-Buecka. Galica, goodbye na przykład, Trebunia, Tutka i właśnie te elementy jak Byrcyn, Błecka, Tutka, Curuś, goodbye to były pewnego rodzaju przydomki i nie należało, niekoniecznie należało pisać je z łącznikami. Pierwotnie zapisywano to bez łączników i tak w niektórych wypadkach do dziś Coś pozostało, chociaż istnieją już przykłady, wiele przykładów, no między innymi na przykład w wielkim słowniku ortograficznym nazwisko znanej góralki Alicji Bachledy-Curuś jest zapisywane z łącznikiem, ale zwyczajowo należy to pisać bez łącznika.

To się miesza troszkę, bo niektórzy też chcą, ci oczywiście nosiciele tego nazwiska, Zapisywać swoje nazwiska zgodnie z zasadami polskiej ortografii. A ortografia, przypominam, nakazuje zapis dwuczłonowych nazwisk na terytorium Polski, polskich nosicieli tych nazwisk, z łącznikiem Kowalski-Nowakowski-Kowalski-Łącznik-Nowakowski. Nowak, Łącznik, na przykład jakiś tam Rozmaicki, tak jak wcześniej powiedziałem, nie chcę tu niczyjego nazwiska wymieniać specjalnie. W związku z tym, proszę Państwa, ten zwyczaj zapisu bez łącznika dotyczy wyłącznie niektórych nazwisk góralskich, ale faktycznie nie są to stricte nazwiska, tylko to jest nazwisko plus przydomek. Tak jak mówiłem, Bachleda, przydomek, córuś, Trebunia, tutka,