Audycja dla polskich seniorów - odc. 151

Władysław Jagiełło i Anna Cylejska Drugie małżeństwo Władysława Jagiełły nie zostało zaplanowane ani po jego myśli, ani nawet na jego polecenie. Król został przymuszony do działania, czy nawet postawiony przed faktem dokonanym, a potem bardzo się starał odwrócić bieg zdarzeń. Sławna królowa Jadwiga Andegawańska była po kądzieli potomkinią dynastii Piastów. Mogła uważać się wprost za legalną zwierzchniczkę czy nawet właścicielkę państwa polskiego. Władysław Jagiełło był z kolei tylko królem elekcyjnym, zaproszonym na tron przez elity i dzierżącym władzę dzięki zawartemu małżeństwu.

Śmiertelna choroba pani przyrodzonej i dziedziczki królestwa, jak oficjalnie określano Jadwigę, groziła politycznym trzęsieniem ziemi. W nowych okolicznościach Jagiełło nie mógł być pewien lojalności poddanych. Konająca monarchini doskonale zdawała sobie sprawę z niebezpieczeństw, dlatego w lipcu 1399 roku poleciła mężowi, by po jej śmierci zawarł ślub z jedyną panną zdolną ją zastąpić, hrabiną Anną z Celye na obszarze obecnej Słowenii. Była to wnuczka Kazimierza Wielkiego, ostatnia żyjąca, niezamężna potomkini głównej linii dynastii Piastów.

Miała więc podobne rodowe podstawy do panowania nad Wisłą, co sama Jadwiga. Dla pewności umierająca królowa przedstawiła projekt także najwyższym dostojnikom państwa i zadbała, aby ci przymusili króla do właściwych kroków. Jagiełło, przyparty do muru, wysłał posłów do Celje I podjął pertraktację w sprawie Orzenku. Gdy jednak w lipcu 1401 roku Anna Cylejska wreszcie przybyła nad Wisłę, odmówił przypieczętowania związku. Prawdopodobnie powodem wcale nie był wygląd Anny. Władysław Jagiełło nabrał wątpliwości nie dlatego, że potencjalna żona mu się nie spodobała, ale głównie z przyczyn ambicjonalnych.

Doszło do pewnego odstępu między przyjazdem a ceremonią. Żadne źródło nie wiąże go jednak z problemami komunikacyjnymi. Jadwiga Andegameńska w chwili przybycia nad Wisłę ledwo dukała po polsku, a jednak już po trzech dniach koronowano ją na króla. Tak samo było z Władysławem Jagiełłą. Najpierw przywdział koronę, a dopiero później nauczył się szeleszczącej mowy nowych poddanych. Wyłącznie od Anny Cylejskiej oczekiwano więcej. Co warto podkreślić, także w kolejnych wiekach znajomość polszczyzny nie uchodziła za obowiązkową. Od schyłku XVI stulecia za czasów królów elekcyjnych stało się nawet normą, że królowe w ogóle nie próbowały uczyć się nowej mowy i posługiwały się nad Wisłą własnym językiem.