Mentionsy Mentionsy
Poradnik językowy - ciąg dalszy
Poradnik językowy - ciąg dalszy

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowe zabawy

09.04.2025 ·19 min 7 s · 6 rozdziałów

Rozmowy Małgorzaty Tułowieckiej i dr Agaty Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się nad tym, skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić, czy wręcz przeciwnie. Tym razem o zabawach językowych.

12:46 · Zagadka o polonezie 2

Ale tak nie jest i to są pewne paradoksy językowe. W wielu osiemnastowiecznych utworach bohaterowie noszą charakterystyczne nazwiska. Makaroński, Doświadczyński, Dobrotliwski, Pijakiewicz, Gadulski, Modnicka. I to jest następne pytanie do Państwa. Jakim mianem się te nazwiska określa? Pani doktor podpowie. Są cztery możliwości. Czy są to nazwiska prześmiewcze, czy nazwiska mylące, czy bawiące, czy znaczące. I poprawna jest odpowiedź ostatnia. Są to nazwiska znaczące. Dlaczego znaczące? Dlatego, że miały się odwoływać do charakterystycznych cech zachowania albo umysłowości bohaterów.

Nadawanie takich nazwisk było właśnie cechą typową literatury osiemnastowiecznej, która W ogromnej większości podlegała tendencji oświeceniowej, czyli literatura miała bawiąc uczyć. Wszystko miało być podane na tacy i wskazane tak, żeby nie pozostawiało wątpliwości. Piętnowano wady umysłowości i wady moralne po to, żeby piętnować postawy i przez to w taki właśnie sposób kształcić postawy właściwe, czyli patriotyczne na przykład. Albo postawy w ogóle oświeceniowe, oświeconego, otwartego umysłu. No a jeżeli sobie wyobrazimy takich bohaterów jak pan Pijakiewicz, albo Gadulski, albo pani Modnicka, to te nazwiska są jakby już od razu przezwiskami, takimi etykietkami, które mają piętnować wady.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.