Mentionsy Mentionsy
Poradnik językowy - ciąg dalszy
Poradnik językowy - ciąg dalszy

Poradnik językowy - ciąg dalszy. Językowe zabawy

09.04.2025 ·19 min 7 s · 6 rozdziałów

Rozmowy Małgorzaty Tułowieckiej i dr Agaty Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się nad tym, skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić, czy wręcz przeciwnie. Tym razem o zabawach językowych.

2:46 · Zagadka o frazeologizmie 'na dwoje babka wróżyła' 1

Na dwoje wróżyła, czyli wskazywała dwie możliwe drogi rozwoju wypadków. Czyli wskazywała na alternatywę. Wskazywała na alternatywę, ale nie na dwie alternatywy, tylko na jedną. No to teraz trzecie pytanie. Wesele Stanisława Wyspiańskiego rozpoczyna się słowami Czepca. Cus tam, panie w polityce? Chińcyki trzymają się mocno? Tak, tak się zaczyna wesele. I widać w tym fragmencie zapis pewnej cechy gwarowej, fonetycznej, tak zwanego mazurzenia. Mazurzenie właśnie każe wymówić zdanie, czysta żaba ugrzęzła po szyję, jako, no i tutaj jest zagadka. Czyli mamy zdanie wymawiane w języku ogólnym, czysta żaba ugrzęzła po szyję i teraz jak to zdanie wymówimy, gdybyśmy chcieli mazurzyć.

8:49 · Słowo 'dulszczyzna' 1

Tak. Ale trzymają. No właśnie. Bo tam jest FZ. I były to słowa Czepca. Właściwie chyba Cepca. Gdybyśmy chcieli mazurzyć, to byłby to Cepiec. No dobrze. To zostańmy przy nazwisku. Od nazwiska pani Dulskiej, tytułowej bohaterki dramatu Gabrieli Zapolskiej, utworzono określenie Dulszczyzna. I pytanie, co to słowo znaczy? Znowu mamy cztery możliwości, cztery podpowiedzi, tylko jedna jest poprawna, właściwa. Pierwsza możliwość jest taka. Czy dulszczyzna to jest wzór cnót moralnych, nieskazitelny charakter? Czy też może dulszczyzna to jest obłuda drobnomieszczańska, zakłamana moralność, kołtuneria?

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.