Z czym mierzy się URE? | Energia do zmiany

Dzień dobry. Słuchacie Państwo podcastu Polityki Insight Energia do zmiany. W naszej audycji opowiadamy o najważniejszych wiadomościach z sektora energetycznego, omawiamy zmiany regulacyjne i najnowsze trendy technologiczne. Z naszymi gośćmi dyskutujemy o konwencjonalnych i odnawialnych źródłach energii oraz o polityce polskiej i europejskiej. Mierzymy się też z tematem zmian klimatycznych i tego, jak wpłyną one na nasze życie. Nazywam się Julia Cydejko i zapraszam na dzisiejszą audycję. Urząd Regulacji Energetyki. Instytucja, której nikomu w branży energetycznej nie trzeba przedstawiać, w zaledwie 4 lata spadła z 5 na 11 miejsce pod względem wysokości płac w urzędach centralnych.

Specjaliści nie narzekają na brak ofert pracy w sektorze prywatnym. Tymczasem na rynku, który dynamicznie się transformuje, regulator ma do odegrania kluczową rolę. W dzisiejszym odcinku Energi do zmiany zapytam Prezeska Urzędu Regulacji Energetyki Renatę Mroczek o pierwsze doświadczenia na stanowisku i plany na przyszłość. Zapraszam na rozmowę. Pani Prezes, bardzo dziękuję za przyjęcie zaproszenia do naszego podcastu. Witam wszystkich Państwa. Chciałabym zacząć od kwestii Urzędu Regulacji Energetyki jako instytucji i kondycji, w jakiej ta instytucja się znajduje. Proszę przypomnieć naszym słuchaczkom i słuchaczom, ilu właściwie specjalistów Pracuje obecnie w URE, a ilu powinno pracować? Bo od lat mówi się o tym, że specjalistów w URE jest za mało.

We wszystkich. Każdy z tych obszarów rządzi się swoją specyfiką i w każdym z tych obszarów ta transformacja, te zmiany, które obserwujemy przekłada się na dodatkowe obowiązki po stronie regulatora, a wobec tego też na potrzebę zwiększania kadr, które niestety realizować ze względu na ograniczone środki budżetowe nie możemy. Pytanie w takim razie, jak można by ten problem rozwiązać od strony kadrowej i jak Pani zdaniem, czy to w ogóle jest możliwe na rynku takim jak rynki energii, gdzie no naprawdę to zapotrzebowanie na specjalistów, a szczególnie właśnie specjalistów z doświadczeniem w administracji jest bardzo wysokie ze strony... Na pewno da się takie działanie

To na pewno pozwoli się realnie przełożyć na budżet Polaka, który korzysta z ciepła systemowego. Powiedziałam, że trzymam kciuki i słowo wyjaśnienia dlaczego. Kiedy się przygotowywałam do tej rozmowy, no to naszła mnie taka refleksja, że Urząd Regulacji Energetyki jest taką instytucją, która istniałaby niezależnie od tego, czy transformacja energetyczna by postępowała, czy nie, ponieważ sektor energetyczny po prostu zawsze będzie Wymagał regulatora, jako że jest to działalność o takiej roli w gospodarce krajowej, że ten regulator jest niezbędny. Natomiast transformacja energetyczna bardzo głęboko przeobraża Państwa rolę jako regulatora i po prostu bardzo ją rozbudowuje. Chociażby utworzenie odrębnego Departamentu dla Odnawialnych Źródeł Energii pokazuje, że transformacja energetyczna staje się właściwie jednym z Państwa

Z czym mierzy się URE? Energia do zmiany. W tym zakresie jest adekwatny, czyli czy zachęty do inwestycji w technologie nisko i zeroemisyjne są u nas w Polsce według pani niedostateczne, czy adekwatne, czy może są za wysokie? Bo także o tym w ostatnich miesiącach dużo rozmawiamy, że może przedsiębiorstwa energetyczne są za bardzo zachęcane do inwestowania.

Porównaważenie interesów, o którym Pani wspomniała w tym pytaniu, dla mnie osobiście jest jednym z podstawowych elementów regulacji. To znaczy... Wszystkie decyzje albo zdecydowaną większość decyzji, które tutaj podejmujemy, rzeczywiście podejmujemy w takiej trosce o to, żeby ta równowaga pomiędzy interesem odbiorców i interesem przedsiębiorstw energetycznych była. Gwarancje, zabezpieczenie dostaw w obszarze energii elektrycznej, w obszarze ciepła, gazu i paliw ciekłych, które też regulujemy, jest tym podstawowym celem. To jest bardzo ciekawe, bo chociażby stopy zwrotu, które uzyskują operatorzy sieci dystrybucyjnych za inwestycje w rozbudowę i modernizację sieci, były uzasadniane tym, że właśnie to przełoży się w przyszłości na dobrobyt obywateli.

Natomiast ten wskaźnik, o którym teraz mówimy, zatwierdzany dla dystrybucji, on jest, tak jak powiedziałam, po pierwsze niższy, a po drugie został tak skalkulowany, żeby zagwarantować możliwość realizacji planów rozwoju. My najpierw w urzędzie zatwierdzamy plany rozwoju, uzgadniamy, bo takim pojęciem ustawodawca się w przypadku energii elektrycznej posługuje, uzgadniamy plany rozwoju, a następnie musimy uwzględnić te uzgodnione plany rozwoju i te inwestycje, które w nich uzgodniliśmy, W ramach taryfy. Więc ta weryfikacja tych kosztów, które przedsiębiorstwo dystrybucyjne pokazuje nam w taryfach nie przebiega tylko i wyłącznie właśnie na etapie zatwierdzenia samej taryfy, ale także w innym obszarze. I to jest taki poziom, który gwarantuje dziś zatwierdzony w taryfach, gwarantuje

No i to się odbyło bez żadnych zmian regulacyjnych, tak? To znaczy na podstawie tych samych zasad, które obowiązywały w poprzedniej turze zatwierdzania taryf na przesył energii, efekt był inny. Wchodzimy jakby w tą część właśnie regulacyjną, to znaczy jest tu bardzo dużo tej swobody organu i tej odpowiedzialności także, żeby uwzględnić różne argumenty, gdzieś się wypośrodkować. W tym roku udało się zatwierdzić taryfy na poziomie bardzo zbliżonym, jeżeli chodzi o tą dystrybucję samą. Ale z jednoczesnym zachowaniem możliwości prowadzenia inwestycji nadal. Też te przedsiębiorstwa są bardzo różne, bo przecież mamy zatwierdzone taryfy chociażby dla PGE, który jest na wschodnim naszej ścianie i tam też ma wyzwania stawiane chociażby ze strony wojska.

Interpretacja przepisów dotyczących mrożenia cen energii, która trochę zapowiedziała Państwa kontrole dotyczące odpisów. Zachęcam nasze słuchaczki i słuchacze do zapoznania się ze szczegółami, żeby tutaj nie zajmować za dużo czasu. Ja chciałabym Panią zapytać, co w Pani ocenie... Zawiodło w tej sprawie, bo do dzisiaj wisi, nawet sprawdziłam przygotowując się do nagrania, do dzisiaj wisi na stronie zarządcy rozliczeń w sekcji często zadawane pytania, pytanie właśnie o to, która cena powinna była być wykorzystywana do obliczania odpisu na fundusz i tam cały czas widnieje odpowiedź, że we wzorze do wyliczenia odpisu stosujemy cenę maksymalną. A tymczasem, jak rozumiem, kontrole wykazały pewne nieprawidłowości, co oznacza, że spółki obrotu energoelektryczną w Państwa ocenie nie dokonywały odpisów zgodnie z wymogami.

Jak w takim razie powinny były postąpić, żeby te odpisy były adekwatne? Odpis na Fundusz Wyrównawczy Różnicy Ceny to takie rozwiązanie, które zostało wprowadzone w związku z tym, że ustawodawca w 2022 roku zidentyfikował, iż spółki w zakresie obrotu energią elektryczną i prowadzące działalność polegającą na wytwarzaniu energii elektrycznej generują nadmiarowe zyski. Chciał wprowadzić takie rozwiązanie, które z jednej strony ograniczą te zyski, ale z drugiej strony będą redystrybuowały pozyskane z tego środki na odbiorców. Bo odbiorcy wówczas borykali się, myślę, że wszyscy pamiętamy, z dużym wzrostem cen. Prowadził z jednej strony odpis na fundusz, wzory, które przedsiębiorstwa i zasady, które przedsiębiorstwa miały stosować, obliczając ten odpis, a z tego odpisu miały być finansowane rekompensaty dla przedsiębiorstw, które w rozliczeniu z odbiorcami zostały zobowiązane do stosowania ceny maksymalnej.

On dotyczył po pierwsze wliczania tych rekompensat, ale nie tylko, bo te wątpliwości dotyczyły także pomijania dodatkowych przychodów wynikających z innych umów niż umowy sprzedaży, a powiązanych z tą sprzedażą. Poprzez odniesienia do ilości i wartości sprzedanej energii i także wątpliwości dotyczące konieczności uwzględniania przy obliczaniu na odpisu pobieranych od odbiorców dodatkowych opłat wynikających z samych umów sprzedaży. A rekompensat? Tak, zaczęłam od tego, że pierwszą z tych wątpliwości dotyczy wątpliwość dotycząca rekompensat. I powiem tak, część przedsiębiorstw nie miała wątpliwości co do rekompensaty i my to wiemy z wniosków o interpretacje indywidualne. W ramach tych interpretacji indywidualnych należy przedstawić swoje stanowisko i część przedsiębiorstw, która się do nas zwracała, pokazywała wprost, że w ich ocenie rekompensaty powinny być wyliczane do podstawy obliczenia odpisu.

Również bardzo dużo eksportujemy diesla na Ukrainę, bo zesila maszyny wojenne, agregaty prądu. Sytuacja robi się coraz bardziej napięta wokół cen paliw i coraz więcej mówi się zarówno w Polsce, jak i w innych krajach europejskich o tym, że coś trzeba z tym zrobić, bo w sytuacji przedłużonego konfliktu na Bliskim Wschodzie te ceny mogą utrzymać się na podwyższonym poziomie, a nawet jeszcze rosnąć bardziej w kolejnych tygodniach i miesiącach. Proszę powiedzieć z perspektywy regulatora, jak Państwo na to patrzą, co do możliwych jakichś interwencji w mechanizmy rynkowe takie, jak one funkcjonują obecnie, rynkowe lub regulacyjne, w taki sposób, żeby te ceny paliw dla odbiorcy końcowego obniżyć? Prezes Urzędu Regulacji Energetyki ma wpływ w mniejszym lub większym stopniu na ceny energii elektrycznej, gazu i ciepła, o tyle ceny paliw na stacjach nie podlegają w żadnym stopniu regulacji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Ja nie mówię w zakresie ceny, ale w zakresie dostępności tych paliw. W tym obszarze na pewno chciałam uspokoić odbiorców, ale powtórzę jeszcze raz, na same ceny wpływu Urząd Regulacji Energetyki nie ma. I tu stawiamy kropkę. Moją gościnią była prezeska Urzędu Regulacji Energetyki Renata Mroczek. Bardzo serdecznie dziękuję za rozmowę. Ja również dziękuję. Wszystkiego dobrego Państwu życzę. Na dziś to wszystko. Na kolejny odcinek Energi do zmiany zapraszam w przyszłym tygodniu. A zanim znowu się usłyszymy, posłuchajcie innych audycji Polityki Insight, które znajdziecie w najważniejszych serwisach podcastowych. W pole wyszukiwania wpiszcie po prostu Polityka Insight. Do usłyszenia.