Wojna pod kopułą | Z dystansu
W dzisiejszym odcinku Agnieszka Zagner, dziennikarka "Polityki", opowiada, jak wojna, którą wywołał Izrael wpływa na codzienne życie obywateli tego kraju. I jak odnajdują się w państwie, które jednocześnie jest agresorem i ofiarą konfliktu na Bliskim Wschodzie.Rozmowę prowadzi Marek Świerczyński. Zapraszamy!
Przed różnymi zagrożeniami, czy to właśnie z Gazy, czy z Libanu, czy z Iranu, więc jest takie poczucie względnego bezpieczeństwa. Względnego i poczucie, to nie oznacza, że każdy jest tak samo bezpieczny w tym samym momencie. Oczywiście to zupełnie inaczej wygląda, jeżeli zapytasz na przykład izraelskich Arabów albo wręcz Palestyńczyków. Bo to są zupełnie inne odczucia i zupełnie inne przykłady. Na przykład na 71 arabskich miejscowości w Izraelu jedynie 11 ma publiczne schrony. Standardem w izraelskich domach po latach 90. po wojnie iracko-irańskiej zaczęły właściwie obowiązkowo być w każdym nowym budynku budowane tak zwane mamady, czyli bezpieczne pokoje. W latach 2000, w szczycie tej drugiej intifady, państwo dość mocno zaangażowało się w budowę tych mamadów.
W zasadzie to był taki projekt finansowania mamadów w tych przygranicznych miejscowościach ze strefą gazy. One 7 października okazały się zupełnie niewystarczające, bo co z tego, że ludzie poukrywali się w mamadach przed rakietami, kiedy okazało się, że tak naprawdę niebezpieczeństwem jest to, że komanda Hamasu przekroczą granicę i fizycznie... Ma być wojną powietrzną, a stała się po prostu inwazją do pewnego stopnia. Otóż to. Natomiast ta konkretna wojna z Iranem i w tej chwili drugi front jest nie mniej istotny z Libanem. Ona też ma bardzo znaczące konsekwencje dla ludzi. Wiesz, no na przykład jak rozmawiam z panią, która mieszka dosłownie Właściwie alarmy są na porządku dziennym. Ona policzyła sobie ile ma kroków między salonem a mamadem, czyli tym bezpiecznym pokojem.
No ale pytanie zasadnicze jest takie, no dobrze, wiemy, że nie powinny być zablokowane, ale co chcesz z tym fantem zrobić? Te pomysły, jakie dzisiaj leżą na stole, są dość, powiedziałabym, ryzykowne, no bo zarówno pomysł, o czym się coraz głośniej mówi, tej operacji lądowej, czyli zabezpieczenia wybrzeży Iranu, wydaje się mocno ryzykowny, bo to jest w zasadzie droga wejścia bez widocznych jakichkolwiek symptomów wyjścia z tej sytuacji. Izrael ma w historii wojny, z których bardzo trudno było mu się wycofać. Tutaj mam przede wszystkim na myśli Liban, ale Amerykanie mają równie długą historię ugrzęźnięcia w jakimś konflikcie bez właśnie strategii wyjścia. Równie ryzykownym wydaje się ten pomysł ewentualnego eskortowania statków płynących przez cieśnienie.
I to jest perspektywa... W której za tę wojnę rozpętaną przez i Amerykę i Izrael zapłacimy my wszyscy. Wiesz no, dzisiaj było chyba jakieś zalecenie szefa Światowej Agencji Energetycznej, który zaleca na przykład przejście na pracę zdalną i powstrzymanie się od podróży lotniczych. To znaczy, są to zalecenia właściwie dla każdego, żeby już dzisiaj myśleć o tym, w jaki sposób można oszczędzać energię. I w Izraelu ta świadomość, bo o to mnie zapytałeś, jest niższa. Jak rozmawiam ze swoimi znajomymi, wielu z nich, z różnych zresztą środowisk, ma takie poczucie wielkiej misji dziejowej, że oni o to pozbawiają świat, nawet świat, nie tylko samych siebie, Ale świat wielkiego zagrożenia, jakie przedstawiał Iran.
W porządku, tylko również z tym można dość mocno dyskutować, bo jeżeli spojrzysz na to, co ostatnio na przykład w kongresie opowiadała Tulsi Gabbard, prawda, kiedy dociskana i pytana, czy było bezpośrednie zagrożenie ze strony Iranu, ona się wiła i tam próbowała, prawda, jakoś tak odpowiadać, żeby nie odpowiedzieć, ale wyniknęło, że w zasadzie nie próbowała nawet. W tym sensie, że ponieważ ona jest urzędniczką państwową, to jej za kłamstwo grozi odpowiedzialność. Prezydent Stanów Zjednoczonych jest oczywiście zwolniony z tej odpowiedzialności, więc ona wolała przesunąć tę odpowiedzialność na prezydenta. Tak, ale jakby to tak czytać między wierszami. Nawet nie między wierszami, tam kilka osób w zasadzie wprost przyznało, że tego niebezpieczeństwa bezpośredniego... Nie było, a więc nie było casus belli po prostu.
Wydaje mi się, że gdyby Benjaminowi Netanyahu nie zależało tak bardzo na rozpoczęciu tej wojny i rozpoczęciu jej w dodatku w tym momencie, myślę, że Donald Trump, który jednak mimo wszystko obiecywał swojemu i elektoratowi, w ogóle Amerykanom i światu, prawda, to on się ubierał w te szaty gołębia pokoju. Prezydent pokoju, kandydat do pokojowej nagrody Nobla, twórca rady pokoju. Ja już nawet nie zliczę, ile wojen on zakończył, prawda, Raczej byśmy nie podejrzewali, że sam na własną rękę by chciał rozpocząć wojnę, prawda? Więc wydaje mi się, że w tej parze polityków no to jednak tym trybem napędowym, tym silnikiem był jednak Benjamin Netanyahu, który no doprowadził do tego, żeby Ameryka jednak włączyła się. Zresztą nie było chyba innej możliwości. Zwłaszcza, że w zeszłym roku, kiedy Donald Trump powiedział, że wyeliminował program nuklearny Iranu i powiedział stop, to Izrael się zatrzymał.
W tym roku praktycznie co kilka dni mamy do czynienia z sytuacją, w której okazuje się, że Amerykanie o czymś tam nie wiedzieli, czegoś tam z nimi nie uzgodniono, a nawet ostatnio po tym nalocie izraelskim na pole naftowe irańskie, za które Iran się odwinął, mówiąc kolokwialnie, atakiem na znacznie ważniejsze dla światowej gospodarki pole katarskie, I instalacje gazowe. Donald Trump powiedział, że oczywiście tutaj było pewne nieporozumienie, ale już więcej tego nie będzie. Co znaczy, że tam jest pewnego rodzaju rozejście albo interesów, albo sposobów, wizji prowadzenia tej wojny. Widać jak na dłoni, że Izraelowi tak naprawdę chodzi o wszystko. To jest to, co mówiłam na początku. To jest wojna o wszystko.
I zaczyna się taka sytuacja samonapędzającej się spirali, prawda? Bo im dalej brniemy, tym trudniej jest się z tego bagna wycofać. Jeszcze kilka dni temu wydawało mi się, że ta wojna z Iranem ma szansę być krótka. To były takie symptomy pod tytułem Izraelska Armia ogłosiła, że mamy plany operacyjne na trzy tygodnie, prawda? Uderzymy w to wszystko, co tam mamy zaplanowane, zniszczymy to, co mamy zniszczyć i właściwie uznamy, że przynajmniej w tym militarnym aspekcie cele wojny zostaną osiągnięte. Ale widać też, zwłaszcza po tym uderzeniu na irańskie instalacje przez Izrael, co było jednak dla Amerykanów przynajmniej deklaratywnie dość dużym zaskoczeniem.
Deklaratywnie, oczywiście, Izrael nie jest zaskoczony, no trudno przyznać, że jest zaskoczony odpowiedzią, kiedy cały czas, przynajmniej w tym oficjalnym obiegu, no jest przekonanie o niezwyciężonej, świetnie przygotowanej armii, świetnie przygotowanych planach i tak dalej. No widzimy, chyba to nie było planem Izraela, żeby po trzech tygodniach znaleźć się w momencie, w której mowa jest o możliwej operacji lądowej. Myślę, że jednak Izrael, ale też Amerykanie są zaskoczeni skalą odpowiedzi Iranu, nie tylko wobec własnych sił, czyli tego, że Iran wysyła właściwie codziennie dziesiątki rakiet w kierunku Izraela, czy że Liban się dołączył do tej wojny, czy że atakowane są bazy amerykańskie w rejonie, bo tak naprawdę nie są atakowane tylko bazy amerykańskie w rejonie,
Mało tego, dosłownie z ostatnich godzin wiadomość, że jest podejrzenie, że Iranowi udało się skutecznie ostrzelać amerykański myśliwiec F-35, który co prawda wylądował. On miał być niewykrywalny chyba, prawda? Oraz posiadający takie systemy, które uniemożliwiają czemukolwiek zbliżenie się do niego, a jednak. A jednak, co więcej, ja dość regularnie śledzę to, co pisze izraelska prasa, bo to jest bardzo istotne. Na przykład były informacje o tym, że Irańczykom udało się skutecznie uderzyć w amerykańskie bazy, w których są radary, które pomagają w wykryciu odpalenia na przykład rakiety. Na przykład w Katarze, w Jordanii, w Arabii Saudyjskiej. To miało ogromne konsekwencje dla Izraela. Już w pierwszym tygodniu wojny, jednego dnia w piątek, okazało się, że taki tradycyjny czas na tak zwane wczesne ostrzeżenie w Izraelu, to jest średnio między 4 a 8 minut, spadło do między 1 a 3 minuty.
Bo też Iran, jego władze znajdują się w sytuacji egzystencjalnego zagrożenia swojej przyszłości, swojego bytu, czasem po prostu życia i w związku z tym... Idą na całość. Absolutnie. Jeszcze na samym początku może to się nie wydawało takie oczywiste. Oczywiście był odwet, bo musiał być odwet, ale mieliśmy nadzieję, że jednak ta wojna zostanie utrzymana w pewnych ryzach. Natomiast Izraelczycy korzystają też zresztą z tej polityki, którą stosowali wobec Palestyńczyków, tej polityki eliminacji przywódców w nadziei, że to osłabi daną organizację na tyle, że ona się po prostu zawali. W przypadku Iranu okazuje się, że to zupełnie tak nie działa, to znaczy Ta mocna struktura, jasne procedury przekazywania władzy, no zabezpieczenie w pewnym sensie tego reżimu jest tak duże, że tutaj akurat tego się spodziewać... Ale czy dokładnie tak nie było z Hamasem, że pomimo eliminacji przywódców trzeba było wejść, prawda, z okrutną w zasadzie interwencją lądową?
Czy tak samo nie było z Hezbollahem, gdzie pomimo spektakularnej zupełnie akcji, prawda, z tymi pagerami, która spowodowała też śmierć przywództwa, kampania lądowa okazała się konieczna, oczywiście nie w takiej skali. Czy to tak samo będzie z Iranem? Jeżeli patrzy się na te wydarzenia, o których wspomniałeś, historyczne, to wygląda na to, że historia niestety mająca tendencję do powtórek powtórzy się i tym razem. Niestety, bo to oznacza tylko jeszcze większą wojnę, jeszcze większą eskalację i jeszcze większe skutki tej wojny, za którą zapłacimy wszyscy. Agnieszka Zagner, Tygodnik Polityka. Bardzo ci dziękuję. Dziękuję bardzo. Na dziś to wszystko. Na kolejny odcinek zapraszam za tydzień. Posłuchajcie również naszych innych audycji.
Pokazano wszystkie 12 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W dzisiejszym odcinku Agnieszka Zagner, dziennikarka "Polityki", opowiada, jak wojna, którą wywołał Izrael wpływa na codzienne życie obywateli tego kraju. I jak odnajdują się w państwie, które jednocześnie jest agresorem i ofiarą konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Rozmowę prowadzi Marek Świerczyński.
Zapraszamy!