Sztuka kompromisu | Nasłuch

Będzie streaming. To nie wszystko. Zapraszamy też na Igrzyska Wolności, na których w sobotę 24 października współtworzymy scenę podcastową. Będzie tam można spotkać i posłuchać najfajniejszych podcasterów. Na koniec dnia o 19.15 w składzie nasłuchowym zajmiemy się anatomią afery. Co to znaczy? Sami nie wiemy. Przekonamy się wspólnie już w najbliższą sobotę w Łodzi na Igrzyskach Wolności. Program Igrzysk znajdziecie w opisie odcinka. A jeżeli chcecie dostać wejściówki na Igrzyska, to przyjdźcie we czwartek na Studio Nasłuch. Dla najbardziej zagorzałych i najwierniejszych nasłuchowiczek i nasłuchowiczów mamy 30 bezpłatnych biletów. Chodźcie! Jest środa, 21 października. Wczoraj Sejm przyjął dwie ustawy liberalizujące prawo do aborcji.

Rząd triumfował, opozycja się piekliła, ruchy proaborcyjne są nieusatysfakcjonowane, a prezydent jest w blokach startowych do zawetowania kolejnych ustaw. W najbliższym czasie pęknie mu pięćdziesiątka. Dziś z Janną Sawicką, Michałem Piedziukiem i Wojtkiem Szackim opowiemy Państwu wczorajszy wieczór. Zastanowimy się, jakie są dalsze losy prawa aborcyjnego w Polsce oraz zmierzymy się z pytaniem, czy obecny kompromis daje paliwo polityczne koalicji. Przy okazji zmierzymy się też z pytaniem, w jakiej formie jest strona rządowa, a w jakiej opozycja. Zapraszam na nasłuch. Michale, może zaczęlibyśmy od Ciebie. Byłeś wczoraj w Sejmie. Czy mógłbyś nam opowiedzieć, co się wydarzyło? Powiedz mi tutaj z jednej strony o te ustawy, głosowania, o niepewność i o poczucie sukcesu, nie wiem czy zasłużone, koalicji.

Wiedzieliśmy już to od ubiegłego tygodnia, że Sejm będzie głosować dwie ustawy dotyczące liberalizacji prawa do przerywania ciąży. Jedna z tych ustaw autorstwa Polskiego Stronnictwa Ludowego i Polski 2050 Przewidywała powrót do tak zwanego kompromisu aborcyjnego, tego jeszcze sprzed orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego Julii Przyłębskiej z 2020 roku. Druga z ustaw autorstwa Koalicji Obywatelskiej i Nowej Lewicy przewidywała częściową dekryminalizację aborcji oraz zniesienie kar za pomoc w aborcji. Wiedzieliśmy, że te ustawy będą głosowane wczesnym wieczorem, natomiast przez cały dzień w Sejmie trwały jeszcze kuluarowe rozgrywki, przede wszystkim posłanek KO i Lewicy, aby przede wszystkim ta druga ustawa, czyli ta ustawa zmieniająca kodeks karny, również uzyskała poparcie większości sejmowej.

Ostatecznie wszyscy powtarzali nam przez cały dzień, że to głosowanie będzie na żyletki i nikt tak naprawdę z posłów Nowej Lewicy ani Koalicji Obywatelskiej do momentu głosowania nie był pewien, czy ta ustawa idąca trochę dalej niż powrót do tak zwanego kompromisu znajdzie w końcu większość w Sejmie. Okazało się, że znalazła i ta ustawa właśnie KO i Nowej Lewicy Przeszła ostatecznie głosami 217 posłów, 213 głosowało przeciw. No tutaj na ten wynik złożyły się różne czynniki, bo z jednej strony ewidentnie chociażby posłowie Polskiego Stronnictwa Ludowego Zmienili swoje podejście do kwestii dekryminalizacji.

Pamiętamy lipiec 2024 roku, kiedy podobny projekt, choć nie tożsamy, był głosowany w Sejmie. Wówczas tylko cztery posłanki Polskiego Stronnictwa Ludowego zdecydowały się poprzeć ten projekt. A ponad dwadzieścioro posłów ludowców opowiedziało się przeciw tej ustawie. Wówczas projekt upadł i był rozpatrywany jako jednak porażka tej koalicji rządowej. Wczoraj te proporcje się zmieniły, bo już aż dziesięcioro posłów w PSL-u poparło projekt KO i Nowej Lewicy. Czternaścioro zagłosowało przeciw, natomiast pomogła też absencja niektórych posłów prawicy, o czym pewnie jeszcze powiemy. Ostatecznie przeszły dwa projekty, które koalicja rządowa wypchnęła z tej nadzwyczajnej komisji aborcyjnej, a jeszcze gdy dodamy do tego wczorajsze głosowanie nad wotum nieufności dla ministra finansów Andrzeja Domańskiego, no to tak jak powiedział na koniec wczorajszych obrad marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty, rzeczywiście było 3-0 dla koalicji rządowej w tym pojedynku z opozycją.

Natomiast wszyscy moi rozmówcy, z którymi rozmawiałam w ciągu dnia, byli niepewni co do tego. Mówili, że Jak zdecyduje Sejm, kto będzie miał większość, dowiemy się tak naprawdę wieczorem, że nikt nie może być tego pewien, że namawiani są poszczególni posłowie, że bardzo wiele, jeśli nie wszystko, będzie zależało od mobilizacji czy demobilizacji na prawicy i faktycznie ta demobilizacja na prawicy tutaj mocno pomogła, więc ja się przychylam do tego, że Tutaj nie było pewności co do tego, jaki ostatecznie będzie efekt tego głosowania i tym większe chyba jest poczucie sukcesu po stronie koalicji rządowej. Czyli wiemy, co się wydarzyło wczoraj i teraz pytanie do ciebie brzmi, jaki jest faktyczny stan prawa aborcyjnego w Polsce? To znaczy, jeżeli prezydent podpisałby obie te ustawy, prawdopodobnie niech nie podpisze, ale jeżeli by je podpisał, to co to by oznaczało dla kobiet?

Tego prawa ustawowo nie udało się zliberalizować. W lipcu 24 roku upadła w Sejmie ustawa dekryminalizująca aborcje w Polsce, a dwie inne procedowane przez Sejm ustawy w tej sprawie, czyli ta ustawa trzeciej drogi znosząca de facto wyrok Trybunału oraz trzecia ustawa Nowej Lewicy i Koalicji Obywatelskiej, Sztuka kompromisu Nasłuch.

Wczoraj okazało się, że jest inaczej, że Sejm był w stanie przyjąć dwie ustawy, o których opowiadał wcześniej Michał. I jeżeli prezydent by je podpisał, w co raczej nie wierzymy, to nie tylko mielibyśmy powrót do tak zwanego kompromisu, który pewnie nie był zadowalający dla żadnej ze stron, Ale mielibyśmy niewielki, ale jednak krok do przodu, czyli dodatkowo przynajmniej częściowe zniesienie penalizacji dokonywania aborcji przez kobiety oraz praktycznie zupełne zniesienie penalizacji pomocy przyniesionej kobietom przez osoby najbliższe i lekarzy. Tymczasem Wojtku, wszystko wskazuje na to, że prezydent jednak zawytuje te dwie ustawy.

Ten wczorajszy sukces rządu, polegający przede wszystkim na przyjęciu przez Sejm ustawy dekryminalizującej aborcję, to ma naprawdę duże znaczenie w sytuacji, w której pomimo tego, że myślę, że większość kobiet nie może być usatysfakcjonowana z prac i decyzji rządu w tej sprawie, to ich gniew według mnie przeniesie się przede wszystkim na prezydenta, który zawetuje nawet te Nie dające satysfakcji zmiany. W sytuacji, w której rząd przepycha cokolwiek i daje nadzieję na przynajmniej mały kroczek w kierunku oczekiwanych zmian, a i tak prezydent staje na drodze i mówi nie i wetuje nawet te drobne zmiany, no to nie wyobrażam sobie, że protest, który jest organizowany w sprawie aborcji, jest skierowany wyłącznie przeciwko rządowi, w momencie, w którym to prezydent tutaj będzie tym głównym blokerem.

Jest to też bardzo mocne uderzenie właśnie w Nawrockiego, który do tej pory wojował z rządem, ale jednocześnie występował jako ten sympatyczny, otwarty na ludzi prezydent, któremu się po prostu rząd nie podoba, zapewnia im komfort psychiczny. A tutaj będzie się musiał mierzyć z hasłami o piekle kobiet jakie gotuje i trudno będzie z tego wybrnąć. Będzie debata w Sejmie, będą może protesty pod Sejmem, może będą protesty przed Pałacem Prezydenckim zamiast przed Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Koalicja sprytnie uruchomiła pewne procesy polityczne, a może nawet społeczne, które dla Nawrockiego nie będą korzystne, bo ewidentnie większość Polaków po stronie złagodzenia prawa antyaborcyjnego.

To widać siłę tej koalicji i widać większą jedność i widać chęć do współpracy i widać Że być może ta współpraca może być lepsza niż kłócenie się ze sobą, niż pokazywanie różnorodności, odrębności, niż granie mniejszych partnerów na siebie. To był przede wszystkim jakiś tam dobry moment dla premiera Donalda Tuska i Koalicji Obywatelskiej, ale na pewno lewica jest też z tego bardzo zadowolona. Pewnie najmniej zadowolony jest PSL. Ale nie sądzę, żeby to, że udało się te dwie ustawy aborcyjne przegłosować w Sejmie jakoś bardzo PSL zabolało i być może to może być dla nich moment, w którym zobaczą, że nawet na agendzie są kwestie światopoglądowe, nie do końca zgodne z ich poglądami, to być może nie jest to dla nich bolesne w momencie, kiedy to jest jakiś tam większy sukces generalnie koalicji rządzącej.