Polityka klimatyczna dwóch prędkości | Energia do zmiany

Korytarz cenowy jest oczywiście dużo lepszy, bo ta cena jest zdecydowanie bardziej przewidywalna niż takie działania ad hoc, które są tylko nakierowane na pilnowanie, żeby te skoki cenowe nie były jakieś takie raptowne. Nie wiem, gdzie skończymy z tym pakietem. Na pewno korytarz cenowy jest wciąż na stole, wciąż niektóre stolice o tym pamiętają. My też jako Polska postulowaliśmy, żeby wprowadzić coś takiego jak Carbon Bank, czyli bank CO2, tak bym to nazwał, bo bank węglowy w Polsce od razu się źle kojarzy. I to ciekawe, bo także Francuzi podnosili podobny pomysł kilka lat temu. Tak, i to jest w dużym skrócie instytucja, która mogłaby działać na zasadzie banku centralnego, czyli bank centralny kontroluje inflację, w naszym przypadku bank CO2 kontrolowałby cenę uprawnień.

I to jest to, o co chodzi w tym Carbon Banku. Zobaczymy, czy komisja skłoni się do tego, żeby się nad tym pomysłem pochylić. Jest kilka państw członkowskich, Francja też mruga w tę stronę, że ten pomysł banku węglowego czy banku CO2 jest interesujący. Co jeszcze może zmienić się w systemie ETS w przyszłorocznej dyrektywie? Początkowo ona miała być taką drobną korektą dowartościowującą rozwiązania przyrodnicze, pochłanianie dwutlenku węgla przez przyrodę. Teraz mówimy o znacznie dalej idących zmianach. Czy tutaj spodziewa się Pan, w szczególności ja na to zwracam uwagę, spowolnienia procesu wygaszania darmowych uprawnień także dla... Dużego przemysłu, czy duży przemysł w przyszłej dekadzie, czy już w kolejnych latach może liczyć na jakąś ulgę w ETS-ie pierwszym?

Oryginalnie ta rewizja ETS-1 była zaprojektowana jako ta mająca się przyjrzeć dwóm rzeczom. Pochłanianie, żeby jakoś te negatywne emisje, czyli usunięte CO2 z atmosfery i permanentnie złapane gdzieś tam albo pod ziemią, albo w rozwiązaniach naturalnych, czyli pochłanianiu przez lasy. żeby to jakoś trafiło jako wygenerowane dodatkowo pozwolenia WTS1. Drugim takim elementem rewizji ma być przyjrzenie się temu, czy dodajemy do systemu spalarnie śmieci. To są takie dwie rzeczy, które wiedzieliśmy, że będziemy się temu przyglądać. Natomiast wchodzą zupełnie nowe rzeczy, między innymi bezpłatne pozwolenia dla przemysłów, które ciężko się dekarbonizuje.

Środek ciężkości przesunął się od tych państw ambitnych i te regulacje stały się bardzo trudne do uzgodnienia. Dlatego wydaje mi się, że ten optymizm, że linearnie jesteśmy w stanie iść do przodu przy obecnych regulacjach jest nieuzasadniony. Nie tak dawno, kilka dni temu, wrócił pan z Brazylii, gdzie uczestniczył pan w XXX konferencji stron ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu i współprowadził pan ścieżkę negocjacyjną dotyczącą sprawiedliwej transformacji. Dlatego chciałam zadać kilka pytań o COP. Może na początek o tej sprawiedliwej transformacji. Jak to pojęcie jest rozumiane na tej wielkiej arenie międzynarodowej klimatycznej w porównaniu do tego, Co myślimy, kiedy mówimy sprawiedliwa transformacja w Europie?

Często też potrzebują tych technologii emisyjnych, które my uważamy już za zdecydowanie passé. Więc ta dyskusja to jest naprawdę duże zderzenie różnych punktów widzenia, różnych punktów rozwoju gospodarek i trudno jest uzgodnić jedną definicję sprawiedliwej transformacji. To te negocjacje pokazały. My uzgodniliśmy w BLM podczas COP-u, że powstanie mechanizm sprawiedliwej transformacji. To będzie takie miejsce, czy platforma, czy toolbox, jak to się w tym żargonie podczas COP mówiło. Czyli takie miejsce, gdzie będzie się odbywać wymiana najlepszych praktyk, doradztwo techniczne być może, rzeczy, które będą pomagały tym państwom, które mają jakieś problemy, żeby iść do przodu.

Natomiast na pewno nie jest to jedno, zero-jedynkowe pojęcie, które można zamknąć w kilku zdaniach w encyklopedii. Bardzo jestem ciekawa, jakie było stanowisko Chin w tym wątku negocjacji klimatycznych na kopie, bo Chiny są bardzo zainteresowane właśnie sprzedażą swoich technologii, inwestycjami za granicą, szczególnie w krajach globalnego południa. Dla Chin dyplomacja klimatyczna jest właśnie sposobem na wzmacnianie tej swojej pozycji na globalnym południu w kontekście eksportu technologii. Co Chiny mają do powiedzenia na temat sprawiedliwej transformacji w tym kontekście? Główna linia tego, co mówiły podczas COP Chiny, i to nie dotyczy tylko tego konkretnego obszaru, ale w ogóle, to jest w dużym skrócie. Musicie jako świat rozwinięty robić więcej, redukować szybciej i absolutnie nie stawiać żadnych barier dla handlu.

Czyli nasza technologia, wasze redukcje. I naprawdę to było dosyć raskrawo obecne. Bardzo duża koncentracja wokół CBAM-u, czyli tej opłaty granicznej wyrównawczej. Chiny przy poparciu swoich sojuszników bardzo mocno atakowały Europę za to, że wprowadzamy tę ochronę europejskiego przemysłu. Na końcu udało się tą dyskusję odłożyć, ale ona na pewno wróci ze zdwojoną siłą przy kolejnym kopie w Turcji. Tym bardziej, że za chwilę w Europie siadamy do zaostrzania CEBAM-u i rozszerzania go na nowe branże. Do takiego uszczelniania. Tak, więc ta dyskusja na pewno wróci i my jako Europa musimy podjąć bardzo ważną decyzję.

No bo obawiamy się, że jeżeli nie zatroszczymy się o ich adaptację klimatyczną, o ich potrzeby klimatyczne, to w przyszłości będziemy mieć zalew uchodźców, przy którym 2015 rok będzie wyglądał jak zbawa w piaskownicy na plaży. I teraz chciałam zapytać, jakie są pana refleksje na temat przyszłej polityki klimatycznej Unii Europejskiej właśnie w kontekście budowania tej pozytywnej oferty, która mogłaby kontrować to, co Chiny oferują globalnemu południu? Wydaje mi się, że musimy szukać europejskiego pomysłu na politykę klimatyczną poza globalnym porozumieniem paryskim, które trochę wyczerpuje swój format. Ale będzie trwało. Będzie trwało, ale to jest taki pomnik zbudowany dla wielostronnych stosunków międzynarodowych i pewnie będzie trwało.