Drony poza kontrolą | Z dystansu
Tanie i coraz bardziej dostępne drony rewolucjonizują współczesne konflikty zbrojne. Pozwalają atakować z odległości tysięcy kilometrów, trafiają w ręce organizacji przestępczych i coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję do samodzielnego wyboru celów. Leon Pińczak rozmawia z prof. Patrycją Grzebyk z Uniwersytetu Warszawskiego o tym, czy międzynarodowe prawo humanitarne nadąża za zmianami na polu walki, kto ponosi odpowiedzialność za działania autonomicznej broni i dlaczego Stany Zjednoczone, Rosja i Chiny utrudniają tworzenie nowych regulacji.Zapraszamy!
I ten ruch doprowadził do takiej presji na rządzących, zwłaszcza tych, którzy byli wybierani w wyborach demokratycznych, że jednak musieli odpowiedzieć na te potrzeby społeczeństwa i spróbować ograniczać czy to sytuacje, w których można było prowadzić wojnę, ale także sposoby prowadzenia tejże wojny. I to jest charakterystyczne, że wraz z przyjęciem Paktu Ligi Narodów po zakończeniu I wojny światowej, myśmy przeszli z takiej dyskusji o wojnie, czy ona jest sprawiedliwa, czy niesprawiedliwa, na etap dyskusji, czy wojna jest legalna, czy nielegalna. I przyjęcie Paktu Brianda-Kellogga w 1928, to był taki moment, który jest interpretowany przez sądy międzynarodowe jako ten moment, w którym państwa wyrzekły się wojny jako narzędzia polityki zagranicznej. Natomiast to nie do końca tak było odbierane wtedy, w latach dwudziestych i trzydziestych, bo wówczas też można było prowadzić wojnę legalnie w wielu przypadkach, na przykład z państwem, które nie jest członkiem Ligi Narodów.
To było całkowicie legalne i te państwa, które przystąpiły do paktu Brianda Kelloga, wyraźnie mówiły, że ten pakt niewiele zmienia, że te wyjątki, które istnieją, w których one mogą prowadzić działania zbrojne, nadal mają zastosowanie. I dlatego też oskarżeni w procesie norymberskim, a przecież niedawno obchodziliśmy 80. rocznicę wydania tego wyroku, mieli największy problem właśnie z tą zbrodnią, ze zbrodnią przeciwko pokojowi, bo tak określano ją w trakcie procesu norymberskiego, że uważali, że nie było jasnych reguł, które zakazywałyby Niemcom rozpocząć wojnę przeciwko Polsce czy przeciwko innym państwom i wina Niemców polega tylko na tym, że tą wojnę po prostu przegrali. Natomiast już ten rozwój po II wojnie światowej, czyli przyjęcie Karty Narodów Zjednoczonych, Już poszedł w tą stronę, że mamy ogólny zakaz użycia siły zbrojnej. Mamy tylko formalnie dwa wyjątki, w których tej siły można użyć według Karty Narodów Zjednoczonych.
Jest taka narracja w wielu gremiach, że właśnie ta ludność jest prześladowana. że ona powinna mieć prawo do samostanowienia ze względu na to, jak jest traktowana i ma mieć prawo do secesji. I zwróćmy uwagę, tak było w przypadku czy to konfliktu Gruzja-Rosja, czy tego konfliktu Ukraina-Rosja i to ta odsłona 2014 i 2022, gdzie mamy najpierw właśnie te przygotowania, potem ogłoszenie samostanowienia, secesji, uznania i włączenia danego terytorium do Rosji. I to wszystko jest świetnie uzasadnione prawnie. Mówię świetnie w sensie, że tyle argumentów prawnych jest tam użytych, Wszelkie możliwe wyjątki jakie możemy sobie wyobrazić. Władimir Putin w 2014-2022 w swoich przemówieniach powołuje się na samobronę, na wsparcie samostanowienia, na ochronę ludności przed zbrodniami międzynarodowymi, na też naruszenie prawa przez państwa zachodnie, bo pojawia się tam i Kosowo i Irak i pięknie punktuje
Ale tu ciekawostka, bo kiedy po II wojnie światowej chciano skodyfikować prawo konfliktów zbrojnych, wtedy ONZ jako taki, w tym Komisja Prawa Międzynarodowego, zupełnie nie były tym zainteresowane, uznając, że skoro celem organizacji Narodów Zjednoczonych jest wyeliminowanie wojen z naszego życia, Tu nie będziemy regulować, jak walczyć w czasie tych wojen. I ta kodyfikacja tego prawa humanitarnego, ona odbyła się poza ONZ-em w ramach specjalnie zwołanych konferencji międzynarodowych i w 1949 roku przyjęto konwencje genewskie, a potem mieliśmy taką odsłonę dyskusji na temat rozwoju prawa humanitarnego, czyli lata 70., uwieńczone w 77. przyjęciem protokołów dodatkowych. Czyli to jest zazwyczaj jakiś taki proces, za którym bardzo zaangażowany jest w tym przypadku Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, w ogóle Ruch Czerwonego Krzyża, który umożliwia taką dyskusję, jest bardzo zaangażowany i zresztą MKCK jest określany jako strażnik prawa humanitarnego i nie tylko monitoruje stan przestrzegania prawa humanitarnego, ale stara się inicjować dyskusję na temat lepszego przestrzegania prawa czy też rozwoju tego prawa.
Ale potem potrzebna jest też inicjatywa państw i zazwyczaj zawiązuje się taka koalicja kilku państw, dla których jest to niezwykle ważne. I one taki proces budują. Jeżeli w tym procesie znajdzie się wystarczająca liczba państw zainteresowanych, to to kończy się takimi negocjacjami dyplomatycznymi, przygotowawczymi. Na przykład mamy takie spotkania przygotowawcze, a potem mamy konferencję właściwą, na której przyjmuje się tekst nowej konwencji. Tylko ta konferencja, na której przyjmuje się konwencję, to jest naprawdę już etap końcowy. Żeby tę konwencję móc przyjąć, to są lata spotkań, dyskusji, negocjacji, zachęcania państw, żeby brały udział w tego typu procesie wypracowania jakiegoś projektu, żeby na tą konferencję już pójść z pewnym projektem, co do którego czujemy, że możemy wypracować konsensus, prawda? Więc to są lata przygotowań.
Dlatego też to prawo humanitarne, niestety ten rozwój prawa humanitarnego nie następuje zbyt szybko. To tworzenie prawa biznesowego to jest proces dosyć długi. Więc nie polegajmy tylko na traktatach, czy na różnego rodzaju takich soft law, czy takich dokumentach wypracowanych przez państwa, które niekoniecznie są prawnie wiążące, ale są relevantnie prawne, to znaczy bierzemy je pod uwagę przy interpretacji i właśnie takie jakieś formuły wypracowane w różnego rodzaju gremiach. Ale przecież źródłem prawa międzynarodowego jest też prawo zwyczajowe. Prawo zwyczajowe to się tworzy w wyniku obserwowania pewnej powszechnej praktyki, Ta praktyka to nie znaczy, że ona musi być powszechna w tym sensie, że wszystkie państwa muszą się zachowywać tak samo, tylko przede wszystkim patrzymy na praktykę tych państw, które są szczególnie zainteresowane, szczególnie dotknięte danymi normami, czyli na przykład w sytuacji prawa konfliktów zbrojnych, to będą przede wszystkim państwa zaangażowane w konflikt zbrojny.
I wtedy one są w stanie nam narzucić pewne nowe normy, to znaczy narzucić pewne standardy zachowania. I inne państwa, jeśli milczą, to to akceptują. Więc paradoks polega na tym, że to prawo zwyczajowe może nam się stosunkowo szybko wykształcić. I dlatego tak ważne jest obserwowanie, co się dzieje na polu walki, żeby reagować na to, czego nie akceptujemy. Jeżeli na przykład wprowadzany jest nowy rodzaj broni albo nowy sposób atakowania czy Oceny tego, co jest dopuszczalne, no to reakcje państw, komentarze, dyskusje, głosowania w organizacjach międzynarodowych, to jest ten drugi element, oprócz praktyki, który jest potrzebny, czyli to wyrażenie przekonania, że dana praktyka stała się prawem. Wojna to jest coś, co dotyka każdego z nas. Nawet jeżeli nie toczy się w naszym państwie, to wbrew pozorom ma wpływ na nasze życie.
Widzimy to chociażby na stacjach benzynowych. Ale wojna to jest też sytuacja, jeżeli ona dzieje się na naszym terytorium, gdzie zginąć może każdy. Nawet jeżeli ktoś jest osobą cywilną, nie bierze udziału w działaniach sprojnych i tak może zostać zabity i to legalnie. Legalnie jako taka przypadkowa ofiara, collateral damage, właśnie jako taka ofiara proporcjonalna w stosunku do korzyści wojskowej, albo na przykład jej działania zostaną zinterpretowane jako bezpośredni udział w działaniach zbrojnych. Więc w interesie każdego z nas jest to, że gdy widzimy jakieś niesprawiedliwości, jakieś zbrodnie, praktykę, którą uważamy za zbrodniczą, to żeby reagować. Bo milczenie oznacza przyzwolenie. I milczenie może być zinterpretowane, że na przykład Polska wyraża zgodę na to, żeby na przykład korzystać z broni w pełni autonomicznej, która sama decyduje o tym, kto ginie na polu walki.
Natomiast dzisiaj, po trzech pakietach sankcji ze strony Stanów Zjednoczonych wobec MTK, co nam to mówi o świecie, w którym żyjemy obecnie i w którym będziemy żyć za kilka lat? Dobrze, że pan powiedział właśnie o takim momencie, w którym powstał Międzynarodowy Trybunał Karny, bo to jest konferencja w Rzymie w 98 rok. To był na pewno zupełnie inny czas niż mamy teraz. To jeszcze było przed ATK-ami na Watch-Late Center, gdzie w ogóle zredefiniowano sposób reagowania na zagrożenia przez państwa. Pojawiły nam się kolejne takie luki w prawie, kiedy można używać siły, jak można używać tej siły i tak dalej. Natomiast to był rzeczywiście wyjątkowy moment i ja zwrócę uwagę, że na tej konferencji w niej brały udział w zasadzie wszystkie państwa świata, w tym te wielkie mocarstwa, które pan wymienił. I akurat właśnie instancje, znaczy Rosja, one podpisały statut, ale potem jasno ogłosiły, że nie zamierzają stać się stroną tego statutu i będą wręcz tą instytucję zwalczać.
No i dlaczego jest takie podejście tych wielkich mocarstw? Nie wszystkich, bo jednak wśród stałych członków mamy Francję i Wielką Brytanię. One są stroną statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego. Ale możemy zgrzeźliwie też zaznaczyć, że nie wiemy, czy one są już mocarstwami, czy raczej nie powinny być kwalifikowane do kategorii średnich państw, prawda? A tylko historycznie zachowują ten swój szczególny status w Radzie Bezpieczeństwa, z czego chyba sobie zdają sprawę, bo przecież to są akurat państwa, które od 1990 roku nie sięgają po prawo weta. To jest też bardzo charakterystyczne w Radzie Bezpieczeństwa. No i teraz te sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego i podejście do Międzynarodowego Trybunału Karnego. No to jest ta bardzo dobrze ugruntowana praktyka stosowania podwójnych standardów. I na to się nie ma co obrażać, bo te podwójne standardy w prawie międzynarodowym zawsze istniały, tzn. wielkie mocarstwa chętnie narzucały pewne normy, ale niekoniecznie chciały się do nich dostosować.
Ale jednocześnie uruchamia się w nich mechanizm obronny, kiedy tylko przedstawicieli tych państw albo ich sojuszników, bo w przypadku USA to jest bardzo ważna też kwestia wydania nakazu aresztowania na premiera Izraela Benjamina Netanyahu i byłego ministra obrony Galanta. Wtedy uważają, że to jest skandaliczne. One oczekują takich konsultacji, takiego uzyskania zgody na to, żeby dane postępowania prowadzić. Chciałyby takiego też szczególnego statusu w tymże Trybunale, no a to jest nie do pogodzenia zasadą niezależności sądownictwa, prawda? Tak, że jednak sędziowie muszą podejmować te decyzje niezależnie, bez względu na jakiś polityczny kontekst. Sędziowie są tego kontekstu oczywiście świadomi. Ja zapewniam Państwa, że kiedy Niedawno Tymnał Karny wydawał nakaz aresztowania na izraelskich urzędników, to nie był z tego powodu szczęśliwy.
Więc dla nich wydanie tego nakazu naresztowania, na Beniamina Netaniahu, to była kwestia wiarygodności Trybunału. Ale jednocześnie to był dokładnie ten strzał, który naraził Międzynarodowy Trybunał Karny na sankcje. I oczywiście, krótko mówiąc, to są podwójne standardy. One zawsze były i zawsze będą, bo wielkie mocarstwa chcą mieć szczególnego statusu. Stosują dane normy, póki im się to opłaca. A jeżeli im się to nie opłaca, będą próbować zniszczyć instytucje czy podważyć dane normy. Właśnie pozostając w tym duecie niejako amerykańsko-rosyjskim, z jednej strony Stany Zjednoczone wprowadzają sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego, w tym instytucjonalne, jak pani profesor przed chwilą powiedziała. Z drugiej strony Rosjanie ścigają sędziów MTK za to, że w 2023 roku wydali nakaz aresztowania Putina i jednej z jego urzędniczek odpowiedzialnej za deportację ukraińskich dzieci z terenów przez Rosję okupowanych.
No ale wracając też do tej konferencji, o której Pan mówił, do tego spotkania a propos wypracowania jakichś metod dotyczących stosowania broni w pełni autonomicznej, też właśnie sztucznej inteligencji. Te państwa już tej broni używają na polu walki. Dlatego im jest trudno z tego zrezygnować. To jest dla nich coś nie do pomyślenia, bo widzą, jak ta broń jest ważna, skuteczna i decyduje o wygranej, to znaczy choćby chwilowej wygranej, prawda? Dlatego oczywiście one odwołują się do bardzo ogólnych zasad prawa humanitarnego, które mają zastosowanie do każdej nowej broni. Co więcej, każde państwo, które zakupuje nowy rodzaj broni albo pracuje nad nową bronią, ma prawny obowiązek przeprowadzenia prawnej analizy, Czy ta broń spełnia standardy prawa humanitarnego? To znaczy, czy ona może być zastosowana w taki sposób, że będzie kierowana wyłącznie w cele wojskowe, wyłącznie w walczących, a nie w cywilów?
Czy czasami nie wywoła takiego nadmiernego, zbędnego cierpienia, prawda? Bo prawo humanitarne pozwala na zabijanie, ale nie pozwala na przedłużanie cierpienia czy wywoływanie takiego cierpienia, które jest po prostu zbędne i niepotrzebne. I taką analizę każde państwo musi wykonać. Ja pamiętam ten taki entuzjazm niektórych prawników, kiedy pojawiły się te pierwsze drony takie i zwiadowcze, i bojowe, no te takie dużego typu, prawda, te predatory, gdzie one o tyle były dla nas łatwiejsze do analizy, bo łatwo było śledzić ich lot, łatwiej było stwierdzić, jakich ataków one dokonują. I wtedy, pamiętam, wielu prawników wskazywało, że to może być właśnie rozwiązanie na korzyść prawa humanitarnego. A, bo taki dron może dłużej czekać nad celem, że może zdecydować o najlepszym momencie, kiedy na przykład im dzieci odbiegną i dopiero wtedy eliminujemy dany cel.
Albo właśnie, że one będą bardziej precyzyjne. Jaka się okazała praktyka? Ponieważ te drony pozwoliły nam na ograniczanie strat własnych, To coraz częściej ich używano i coraz łatwiej było ich używać. W związku z tym atakowano coraz więcej celów i coraz więcej ludności cywilnej ginęło. I badania wskazały, że paradoksalnie więcej cywilów ginęło w wyniku ataków przeprowadzonych za pomocą dronów bojowych, niż przy użyciu tradycyjnego lotnictwa wojskowego, gdzie przecież wiadomo, że pilot nie jest w stanie ocenić, gdzie on dokładnie tą bombę zrzuca. Więc niestety wprowadzanie różnego rodzaju dronów, a dzisiaj mamy ten problem, że te drony są coraz mniejsze, coraz trudniej jest stwierdzić, gdzie te drony lecą. Mamy roje dronów, mamy drony, które są miniaturyzowane, prawda?
Gdzie też jest to niebezpieczeństwo, że z tych dronów zaczynają też korzystać grupy przestępcze, nie tylko w sytuacji konfliktów zbrojnych, ale w sytuacji takich po prostu teoretycznie zwykłego czasu pokoju, gdzie ta przestępczość prowadzi ze sobą walki czy atakuje różne osoby. I to jest kłopot, że nam jest coraz trudniej monitorować użycie tych dronów. Jest ich tak dużo używanych, że też te straty cywilne są coraz większe. I co jeszcze budzi niepokój, często te drony już nie są nawet sterowane przez człowieka, one są tylko programowane, a są takie typy amunicji krążącej dronów, które są tak zaprogramowane, żeby same wybierać cele. No i teraz musimy sobie zadać pytanie, to znaczy jak się je programuje? Czy rzeczywiście taki algorytm jest w stanie prawidłowo ocenić proporcjonalność?
Ale jak one są programowane? Przez kogo? Czy to można skakować? A jeżeli one same decydują o celach, to kto będzie pociągnięty do odpowiedzialności? Czy my się godzimy na to, że wprowadzamy na pole bitwy maszyny, które same decydują o tym, kogo i co niszczą, zabijają i nikt za to nie poniesie odpowiedzialności? To jest pytanie, które zadają organizacje humanitarne, które zadaje Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, który strasznie podkreślał, że jednak zachowanie tej decyzji człowieka jest kluczowe, że to człowiek jednak powinien brać odpowiedzialność i decydować. Ale jak pan słusznie przytoczył, państwa, wielkie mocarstwa się na to nie zgadzają. One nie chcą sobie wiązać rąk. A wie pan dlaczego one mają takie swobodne podejście do tych zasad prawa humanitarnego?
Bo jeśli one nie czują tych strat po swojej stronie, na swoim terytorium, to łatwiej jest im oczywiście zaakceptować te straty na terytorium państwa innego. To się bardzo kojarzy to z pierwszą częścią Shreka, gdzie właśnie książę Farquaad mówi, że jestem gotowy na tą waszą ofiarę, bo on jej nie ponosi. No jak to kiedyś Władimir Putin powiedział, granicy Rosji się nigdzie nie kończą, a więc to można rozszerzać i rozszerzać to stosowanie, ale też myślenie. A więc jeszcze na chwilę, wracając na ten łańcuch taktyczny działań zbrojnych, chciałbym poruszyć wątek rywalizacji wojny i tego, jak to wpływa na międzynarodowe prawo humanitarne, no bo wszyscy już byliśmy świadkami tego, jak na przykład pady od konsoli są wykorzystywane w działaniach zbrojnych, co jeszcze może o niczym nie przesądza. Natomiast czy fakt tego, że operator może sterować dronem i nieważne, czy to jest dron lądowy, morski czy powietrzny,
No, co najmniej 50 kilometrów od linii styczności, a zdarzają się też sytuacje, że one są sterowane po prostu z tysięcy kilometrów od punktu walk. Czy to nas doprowadza do wniosku, że w ten sposób możemy dehumanizować wroga w pewien sposób? No i tu się pojawia ta grywalizacja, niektórzy to porównują z grami komputerowymi. Czyli siedzisz gdzieś w bezpiecznym miejscu i właściwie nie wiesz, czy zabijasz człowieka, Żołnierze nie zabijają człowieka, tylko zabijają wroga, absolutnie legalny cel kombatant. Natomiast czy to prawo skodyfikowane w 1949 roku z konwencjami dodatkowymi, protokołami dodatkowymi, czy ono jest adekwatne dzisiejszym realiom? Bo są tam zasady, które są uniwersalne, ale czy te drony jednak wprowadzają jakieś novum, którego jeszcze nie mamy napisanego na papierze, tak na tym prawie?
Drony są odpowiedzią na potrzeby państw, które przede wszystkim przejmują się swoimi stratami, a nie tym, ile osób zginie po drugiej stronie, bez względu na to, czy mówimy o cywilach, czy kombatantach. Takie są realia wojny. Więc ta możliwość ochrony swojego człowieka, że on nie będzie narażony na atak, bo jest właśnie oddalone od tego miejsca, gdzie dochodzi do użycia dronu, to jest bardzo komfortowe dla państw. I ja rozumiem pana wątpliwości, a to są wątpliwości, które były wyrażane Mniej więcej dwadzieścia lat temu, prawda, kilkanaście lat temu, kiedy właśnie, a, że to są takie gry komputerowe, że to jest niedopuszczalne i w ogóle. No dzisiaj mamy sytuację, w której państwa, w Wielkim Odstawstwa przede wszystkim, tworzą osobne cyberoddziały, prawda, gdzie osoby włączone do sił zbrojnych, one skupiają się wyłącznie na prowadzeniu działań zbrojnych w cyberprzestrzeni, prawda, bo my doceniamy wagę tej przestrzeni, jeśli chodzi o działania zbrojne.
O jakim konflikcie mówimy? O globalnym, bo oni wszyscy są ze sobą powiązani. Więc niestety państwa też często, korzystając z tych dronów, czy korzystając właśnie, atakując inne państwa oddalone o tysiące kilometrów, niekoniecznie czują, że ta wojna może przyjść do ich domu, że te wszystkie centra, te oddziały, one mogą być zaatakowane, a gdy to się dzieje, to jest wielkie zaskoczenie. Tak jest. My tutaj z panią rozmawiamy o supermocarstwach, o państwach, o czynnych wojskach, które są kontrolowane przez rządy, ale mamy też aktorów niepaństwowych, którym ta demokratyzacja tych środków wrażenia, drony są bardzo tanie, są bardzo dostępne, można zamówić elementy na Aliexpress chińskim i sobie złożyć takiego drona. To jest właśnie bardzo ważne, bo wcześniej te drony bojowe, jak zostały wprowadzane, w dużym stopniu używano ich za prezydenturę Obamy.
One były bardzo drogie. Na nie mogły sobie pozwolić tylko naprawdę zamożne państwa. I mogliśmy na palcach jednej ręki wymienić, które państwa używają dronów bojowych. Dzisiaj, tak jak wcześniej pan powiedział, Kupienie drona to nie jest duży koszt, a takiego nawet drona lecącego kilkaset kilometrów i mogącego dokonać ataku, to już jest, nie wiem, koszt kilku tysięcy dolarów. To nie jest dużo, jeżeli porównamy, że na przykład, nie wiem, rakieta, taki pocisk bojowy może kosztować miliony. Więc to jest bardzo duża zmiana jakościowa, że to się zrobiło bardzo tanie i coraz więcej podmiotów może sobie na nie pozwolić, a nawet jeżeli skupiamy się na państwach, to państwo może sobie pozwolić, żeby kupić ich setki, tysiące, prawda? I wtedy te ataki są jeszcze bardziej śmiercionośne. Widzimy to na wielu teatrach, poczynając od Huty, kończąc Myanmar na przykład, gdzie na tym teatrze są obecni pewnie z tysiąc różnych ugrupowań, które te drony stosują i to są właśnie te lessons learned z Ukrainy.
Natomiast też jak wielkie zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego tworzy ta technologia. Absolutnie tak. To znaczy rozlew tego na cały świat, właśnie na te komórki terrorystyczne potencjalne. Czy państwo jest się w stanie obronić przed rojem dronów FPV? No bardzo wątpię. No właśnie o to chodzi, że każda jakaś taka infrastruktura, każda jakieś takie rozwiązania, które są najpierw stosowane przez wojsko, one później przenikają też do tego sektora cywilnego i niestety często właśnie te nowe rodzaje broni, nowe techniki, one są przyjmowane przez grupy przestępcze. My to już obserwujemy i tak jak mówię, no też bardzo niebezpieczny jest ten etap miniaturyzacji różnego rodzaju broni. Na to zwracał też uwagę Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża. Bo to jest coś, co jest nie do wytropienia. Oczywiście policja też używa dronów, ma takie drony zwiadowcze, prawda, żeby sprawdzić kto jest w budynku i tak dalej.
Czy musi stworzyć jakąś katastrofę, którą przeżyjemy i dopiero później będziemy myśleć o tym, Jak to uregulować? Bo tak to było po wojnach światowych. Czy zatem pani zdaniem możemy się spodziewać jakichś prewencyjnych ruchów w tym zakresie ze strony społeczeństwa międzynarodowego? Właśnie problem polega na tym, że trochę nie mamy czasu na refleksję, bo w związku z agresją Rosji na Ukrainę i próbami rozszerzania tego pola walki, bo tutaj mówię też o tych takich działaniach określanych jako hybrydowe, czyli taką dywersję, takie Testowanie różnego rodzaju, czy to atak na jakieś lotnisko, czy to atak przy granicy, czy to wlatywanie w przestrzeń powietrzną. Wiele państw zrozumiało, że one muszą mieć w swoim arsenale drony, że to właśnie nie czołgi są kluczowe, niekoniecznie helikoptery, bo one są duże, łatwo je zidentyfikować i łatwo je unieruchomić.
Powstają różnego rodzaju firmy, które produkują różnego rodzaju nowe produkty. I teraz tak, ja myślę, że mamy ten problem, że musi dojść do naprawdę jeszcze większej tragedii niż obserwujemy teraz, żeby państwa się opamiętały co do tego, w jaki sposób stosują sztuczną inteligencję, stosują w pełni autonomiczną broń, bo póki co one widzą przede wszystkim zalety albo czasami widzą brak innej możliwości. To znaczy, jeżeli inni stosują na tak masową skalę drony, No to my też musimy w tą stronę pójść. I zobaczmy, że wojna pomiędzy Rosją a Ukrainą to jest przede wszystkim wojna na drony. To jest przede wszystkim tworzenie takich stref śmierci, prawda? To jest taki kolejny wear down. Myśmy mieli wtedy takie tradycyjne okopy, gdzie żołnierze byli po dwóch stronach i nie byli w stanie Ruszycie w jedną czy w drugą stronę, a teraz no tą masę robią właśnie drony.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Prof. Patrycja Grzebyk, ekspertka Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, omawia regulacje międzynarodowego prawa humanitarnego i rolę supermocnych państw.
Prof. Grzebyk omawia początki regulacji wojny, przejście od regulacji o legalność wojny do regulacji sposobów prowadzenia działań zbrojnych.
Prof. Grzebyk analizuje rolę Międzynarodowego Trybunału Karnego w regulacji zachowania prawa humanitarnego i krytycznie omawia podejście supermocnych państw.
Prof. Grzebyk omawia wpływ dronów na pola walki i kwestie prawne związane z ich użyciem, w tym role sztucznej inteligencji.
Prof. Grzebyk analizuje kwestie proporcjonalności w stosowaniu dronów i role ludzkiego dyskretorza w decyzjach dotyczących celów.
Rozmowa skupia się na rywalizacji wojny i wpływie na międzynarodowe prawo humanitarne, podkreślając zastosowanie dronów w konfliktach zbrojnych.
Analiza dehumanizacji wojny przez użycie dronów i jej wpływ na decyzje wojenne oraz psychikę operatorów.
Wzmianki o zmianie strategii bezpieczeństwa i zastosowaniu dronów przez różne państwa, w tym niepaństwowe aktorzy.
Porównanie kosztów dronów bojowych z tradycyjnymi bronią i podkreślenie roli dronów FPV w nielegalnych zastosowaniach.
Analiza zagrożeń bezpieczeństwa wewnętrznego z powodu rozmianizacji technologii dronów i jej wpływ na sytuację pokojową.
Podsumowanie i pytania dotyczące przyszłości dronów, w tym potencjalne zagrożenia i konsekwencje dla bezpieczeństwa.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Tanie i coraz bardziej dostępne drony rewolucjonizują współczesne konflikty zbrojne. Pozwalają atakować z odległości tysięcy kilometrów, trafiają w ręce organizacji przestępczych i coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję do samodzielnego wyboru celów.
Leon Pińczak rozmawia z prof. Patrycją Grzebyk z Uniwersytetu Warszawskiego o tym, czy międzynarodowe prawo humanitarne nadąża za zmianami na polu walki, kto ponosi odpowiedzialność za działania autonomicznej broni i dlaczego Stany Zjednoczone, Rosja i Chiny utrudniają tworzenie nowych regulacji.
Zapraszamy!