Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Drony poza kontrolą | Z dystansu

13.11.2026 ·38 min 54 s · 11 rozdziałów

Tanie i coraz bardziej dostępne drony rewolucjonizują współczesne konflikty zbrojne. Pozwalają atakować z odległości tysięcy kilometrów, trafiają w ręce organizacji przestępczych i coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję do samodzielnego wyboru celów. Leon Pińczak rozmawia z prof. Patrycją Grzebyk z Uniwersytetu Warszawskiego o tym, czy międzynarodowe prawo humanitarne nadąża za zmianami na polu walki, kto ponosi odpowiedzialność za działania autonomicznej broni i dlaczego Stany Zjednoczone, Rosja i Chiny utrudniają tworzenie nowych regulacji.Zapraszamy!

6:37 · Rola Międzynarodowego Trybunału Karnego 2

Czy my się na to godzimy? Musimy zadać sobie to pytanie i odpowiednio zareagować. Zaraz jeszcze wrócimy na pewno w tej rozmowie do tej sytuacji frontowej, a właściwie tego, jak drony zmieniają współczesne pole walki. Natomiast chciałem się odnieść do tej woli politycznej, która jest niezbędna, żeby nowe prawo, także zwyczajowe, powstało. Jaka tu jest rola supermocast? Bo ostatnio obserwujemy, między innymi na przykładzie Międzynarodowego Trybunału Karnego, To była inicjatywa oddolna, która zaangażowała zdecydowaną większość naszego świata, a przynajmniej państw, którzy są członkami Organizacji Narodów Zjednoczonych. Natomiast ani Chiny, ani Rosja, ani Stany Zjednoczone statutu rzymskiego, jeśli podpisały, no to na pewno nie ratyfikowały, a teraz żadna ze stron nie jest jego stroną. Więc MTK z jednej strony rodził się jako pewne dziecko epoki liberalnej, funkcjonującej na świecie po upadku Związku Sowieckiego.

Natomiast dzisiaj, po trzech pakietach sankcji ze strony Stanów Zjednoczonych wobec MTK, co nam to mówi o świecie, w którym żyjemy obecnie i w którym będziemy żyć za kilka lat? Dobrze, że pan powiedział właśnie o takim momencie, w którym powstał Międzynarodowy Trybunał Karny, bo to jest konferencja w Rzymie w 98 rok. To był na pewno zupełnie inny czas niż mamy teraz. To jeszcze było przed ATK-ami na Watch-Late Center, gdzie w ogóle zredefiniowano sposób reagowania na zagrożenia przez państwa. Pojawiły nam się kolejne takie luki w prawie, kiedy można używać siły, jak można używać tej siły i tak dalej. Natomiast to był rzeczywiście wyjątkowy moment i ja zwrócę uwagę, że na tej konferencji w niej brały udział w zasadzie wszystkie państwa świata, w tym te wielkie mocarstwa, które pan wymienił. I akurat właśnie instancje, znaczy Rosja, one podpisały statut, ale potem jasno ogłosiły, że nie zamierzają stać się stroną tego statutu i będą wręcz tą instytucję zwalczać.

12:53 · Drony i zmiany na polu walki 2

No to w Stanach Zjednoczonych byli bardzo szczęśliwi z tego powodu i cieszyli się z tej decyzji. Gdy był wydawany nakaz aresztowania na Władimira Putina, to Joe Biden też wyrażał ogromny entuzjazm. Stany Zjednoczone, Chiny czy Rosja nie sprzeciwiały się, kiedy Rada Bezpieczeństwa przekazywała sytuację w Darfurze albo w Libii do Międzynarodowego Trybunału Karnego, co było szczególnie skandaliczne. Jednocześnie zaznaczyły, że nie dadzą ani jednego dolara na te postępowania w Międzynarodowym Trybunale Karnym. To była też taka trochę ucieczka polityczna. Niewiele zrobimy w sprawie, przekazaliśmy sytuację do MTK, niech on się teraz martwi, prawda? Więc te państwa dostrzegały, że ta instytucja jest potrzebna, jest ważna. Żadne z nich przecież nie podważa zakazu ludobójstwa, zakazu zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych czy zbrodni agresji, bo to są akurat zakazy, te są normami just cogens, czyli takimi normami peremptoryjnymi, mającymi najważniejszy status w prawie międzynarodowym.

Więc dla nich wydanie tego nakazu naresztowania, na Beniamina Netaniahu, to była kwestia wiarygodności Trybunału. Ale jednocześnie to był dokładnie ten strzał, który naraził Międzynarodowy Trybunał Karny na sankcje. I oczywiście, krótko mówiąc, to są podwójne standardy. One zawsze były i zawsze będą, bo wielkie mocarstwa chcą mieć szczególnego statusu. Stosują dane normy, póki im się to opłaca. A jeżeli im się to nie opłaca, będą próbować zniszczyć instytucje czy podważyć dane normy. Właśnie pozostając w tym duecie niejako amerykańsko-rosyjskim, z jednej strony Stany Zjednoczone wprowadzają sankcje wobec Międzynarodowego Trybunału Karnego, w tym instytucjonalne, jak pani profesor przed chwilą powiedziała. Z drugiej strony Rosjanie ścigają sędziów MTK za to, że w 2023 roku wydali nakaz aresztowania Putina i jednej z jego urzędniczek odpowiedzialnej za deportację ukraińskich dzieci z terenów przez Rosję okupowanych.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.