#093 Okresy warunkowe w angielskim na luzie

Witamy w kolejnym odcinku Podkastynacji o zabarwieniu językowym. O zabarwieniu gramatycznym. I jako, że bardzo ciepło przyjęliście odcinek o czasach i o rozpykiwaniu ich, jak to było na miniaturce na YouTube, to jeszcze opowiemy dzisiaj trochę o conditionalach, a tak technicznie to oczywiście Katarzyna opowie, a ja tu, Agata, będę wspominać, jak angielski wyglądał w szkole. O conditionalach, czyli o trybach warunkowych, jeżeli ktoś nie jest zaznajomiony z angielską nazwą. Tak, więc będziemy sobie mówić, co się stanie, gdy zrobimy coś innego. Albo jeśli zrobię to, to stanie się to, albo gdybym zrobiła tak w przeszłości, to byłoby inaczej. Będziemy dużo gdybać dzisiaj. I jak Agata wspomniała, będzie komentowała też to, jak została nauczona tego w szkole.

I wydaje mi się, że dla wielu z was, którzy przeszli tylko przez edukację szkolną, może się okazać, że nie macie pełnej wiedzy o conditionalach. I możecie mieć taki dźwięk tłuczonego szkła w głowie, jak ja powiem kilka rzeczy, bo niestety wiem, jak to, znaczy może nie, nie, że niestety wiem, dobrze, że wiem, jak to niestety wygląda w polskich szkołach. I bardzo często te conditionaly są tak traktowane po macoszemu, mechanicznie, musicie wkuć jakiś wzór, jak to tworzyć, a tak naprawdę nie rozumiecie, o co w tym chodzi, a wystarczy zrozumieć tą ideę każdego trybu warunkowego i nagle się okazuje, że one są bardzo proste. No to może zaczniemy od samej właśnie budowy i użycia każdego z nich i ja będę podawała przykłady.

No, jesteś na dobrym tropie. Tak, bo właśnie chciałam za chwilę zapytać, co jeśli w konkretnej sytuacji się nie napijesz, albo co jeśli nie napijesz się tej kawy dzisiaj, to wtedy już żyjesz pierwszego trybu warunkowego, do którego za chwilę przejdziemy. Tylko jeszcze właśnie chciałam wspomnieć przy tym zerowym taki ostatni komentarz, że są też tak właśnie nazywane gramatycznie niektóre zdania real conditionals. Czyli jakby prawdziwe tryby warunkowe. Chodzi właśnie o te sytuacje, które się zdarzają zawsze. I też możecie powiedzieć, jak wspominacie, o czymś z przeszłości. If the weather was snowy, we always went outside and played with our parents. Czyli jeżeli było śnieżnie, no to my, padał śnieg, my zawsze chodziliśmy na ziemię i bawiliśmy się w śniegu z naszymi rodzicami.

Czyli teraz przewidujemy, jak to będzie, znamy prawa natury, więc prawdopodobnie w przyszłości takie coś może się wydarzyć, jeżeli my będziemy ścinać te drzewa. I zazwyczaj właśnie jesteśmy nauczeni, że it's pretty simple. Conditionale są wspaniałym przykładem tego, jak często w szkole mamy mówione, albo nawet nie w szkole, po prostu uczymy się i ktoś nam mówi, książki nam mówią, że tylko może być tam present simple, że tylko ta sytuacja na przykład jest w tej strukturze możliwa taka. Bardzo jestem na to uczulona, jak słyszę, że tylko tak można. Nie można tak mówić, bo język Jest elastyczny, zależy od tego, co ja chcę wyrazić, mogę użyć innej struktury. Tryby warunkowe są często tą konstrukcją gramatyczną, podczas kiedy ja ją tłumaczę, to bardzo często słyszę takie pytania czy wątpliwości, ale jak to?

Przecież zawsze nas uczyli, że tylko to może być. I właśnie taki mój apel, jak ktoś słucha i się uczy, to zawsze jak natkniecie się na książkę jakąś albo usłyszycie taki komentarz na zajęciach, to dopytajcie, czy faktycznie tylko, czy są jakieś, czy po prostu na tym etapie wiedzy, którą ja przyswajam, jeszcze nie jest mi to potrzebne. Bo potem wiecie, to się utrwali, to jest tak już zakorzenione w głowie, tak jak te przysłówki, na przykład ever, never ktoś myśli, że tylko present perfect, nie? Albo always to tylko present simple. To tutaj właśnie tak jest z conditionalami. I wracając do tych czasów, to przecież może być present perfect po tej strukturze z if. Mogę powiedzieć, you can play outside when you have finished your homework. Czyli ja tutaj podkreślam dokonaność tej sytuacji.

Dlatego fajnie zachować sobie tą otwartość na naukę. Dobrze, dobrze. Co to za conditional bez ifa, no? No właśnie, co to za... Bo też jak widzicie, to jest jedna sprawa, widzicie if to od razu myślisz, że jest conditional i myślisz, że jak coś jest innego to już nie jest conditional. No właśnie przecież mogę mieć when. A teraz posłuchaj w dźwięku tych dwóch zdań, jak ja powiem. When you arrive, please call me. If you arrive, please call me. Widzisz? To drugie tak grozą, które zabrzmiało. No. Więc jest różnica, jak użyję if czy when. To wracając jeszcze do tego present perfect, jak chcecie pokazać, że akcja jest dokonana, to dajcie ten present perfect, bo tam musi być w tej części z warunkiem jakiś present tense, czyli present simple, continuous albo present perfect może być, tak?

No przecież ja nie będę ich wszystkich używała. Wiecie, mamy czasem takie chwile zwątpienia, czy jest mi to faktycznie potrzebne? I tutaj conditionale pokazują, że tak, bo te struktury wszystkie, których uczyli się na przykład poprzednie dwa lata, one nagle się pojawiają tutaj w tych wszystkich trybach warunkowych, więc te czasy nie mają tylko zastosowania, mówiąc o czasie, tylko właśnie też w tych trybach. No ale dobra, czyli powiedziałeś, że nie było problemu, no bo czujesz, że jest ten czas przeszły w tym drugim trybie warunkowym, czyli if I were you, I wouldn't trust them again. No bo to są takie sytuacje gdybające właśnie, tylko przypuszczasz, to jest, no gdybym była tobą. Tak jest. Gdybym była tobą. Niemożliwe jest to do wykonania, więc mamy jakąś hipotetyczną sytuację, która jest niemożliwa do wykonania, do spełnienia się raczej, no bo gdybym była tobą, no nigdy nie będę w twojej skórze.

No właśnie, przecież musiałaś do rozszerzenia to znać. Ale widzisz, zdałaś, no. No może po prostu nie pamiętam tego tak bardzo jak to, że ciągle był Present Simple i Past Simple. Continuous. Continuous. No. I materiały o zbrodniach, bo najłatwiej było wytłumaczyć czasy. No. No dobra, to słuchajcie. Dwa miksowania, które są najbardziej popularne, to jest 2 plus 3 i 3 plus 2. I co za tą matmą się kryje? 2 plus 3, uwaga. If he were a more responsible driver, he wouldn't have ended up in a hospital. Czyli trochę nawiązałam do tego przykładu z trzeciego Conditionala, że gdyby tak nie jechał jak szalony, to by nie skończył w szpitalu. A teraz zrobiłam if he were a more responsible driver, czyli dałam część pierwszą po if z drugiego trybu, czyli generalnie, tak, ale generalnie, ogólnie, czyli ogólnie nie jest odpowiedzialnym kierowcą.

O, widzicie, to jeszcze to zależy, co wy tam czujecie w środku, jakie macie przekonania i wierzenia. I to też ma wpływ na używanie conditionali. I nadal, aha, bo jeszcze powiedziałeś właśnie takie gdybanie w tej dwójce. Tak, oczywiście, to jest gdybanie, ale w trójce to też jest gdybanie cały czas. Dobrze, tylko właśnie o tych wydarzeniach z przeszłości. No dobra, więc to są te, powiedziałabym, najbardziej popularne struktury, jeżeli przygotowujemy się do, na przykład do matury, do takich poziomów B2+, już wchodzące w C1. I bardzo często 2, 3, 3 plus 2 to są te najbardziej popularne mieszanki. Ale słuchajcie, ja mogę też sobie pomieszać trochę inaczej. Mogę powiedzieć... If she was sleeping, she will feel better now. Czyli mam 2 plus 1.

If she were honest, gdyby była szczera. Generalnie uczciwa. Ale to już jest wydźwięk, no nie, raczej ona nie jest uczciwym człowiekiem. Zależy, co chcecie powiedzieć. Tak jest. Jeszcze takie przykłady, pomyślałam, że może Wam to pomoże w usystematyzowaniu i wyczuciu, który conditional. Dajmy sobie na przykład bilet na loterii, kupujecie bilet na loterii i powiecie w pierwszym trybie, if I win, I will buy an island, czyli jeżeli wygram, kupię sobie wyspę. Czyli macie już pewnie ten bilet, czekacie, sprawdzacie numery, jest duże prawdopodobieństwo, że wygracie. If I won, I would buy. Czyli gdybym wygrał, wygrała, to bym kupił. I tutaj gdybacie, a może nawet biletu na loterię jeszcze nie macie, tylko po prostu tak sobie leżycie na kanapie i sobie gdybacie, co by było.

The editors. Racing rats. Tam jest tylko bez inwersji, ale tam jest ta struktura where to do something, więc możecie sobie editors of the racing rats posłuchać i wam wejdzie ta struktura. I w trójce mamy past perfect, a past perfect sam potrafi sobie zrobić inwersję, czyli if you had listened to my advice, taki był przykład, had you listened to my advice. I reszta conditional jest taka sama. So had you listened to my advice, you wouldn't have been in trouble. Czyli czasownik może być na początku. Tak jest. Inwersja generalnie to jest szersze zagadnienie, bo też możemy to robić z innymi strukturami, ale jak jesteśmy, nie będę to się rozwijała przecież o inwersji, jesteśmy w conditionalach i Żebyście wiedzieli, że coś takiego istnieje i możecie się z czymś takim spotkać. W ogóle jak oglądacie newsy, czytacie gazety albo książki w oryginale, to coś takiego się często pojawia.

Nie, ja po prostu zastanawiam się, czy oni mi pomogą. Więc jak mówicie i jest takie czy, no to tam nie ma conditionala. Albo let me check if she like it. Poczekaj, ja sprawdzę, czy jej się to podoba, spodoba. Jak takie pieski Pawłowa reagujemy, nie? Tak. I wy czujecie różnicę. Let me check if she likes it. Czyli teraz jest jakaś opcja, pomysł i ja muszę zobaczyć czy jej się to podoba. Let me check if she will like it. Czy jej się to spodoba? I don't know if we'll be able to show you all the photos from our trip. Czyli nie wiem, zastanawiam się czy będziemy w stanie pokazać wam wszystkie zdjęcia z naszej wycieczki, bo jest ich tyle tyle, a spotykamy się tylko na przykład na godzinę.

Albo I doubt if we will, albo mogę też powiedzieć we're going to have fruit this season. Bo na przykład była susza, sezon może nie być bardzo owocny. Bo zastanawiam się teraz i wątpię o przyszłości, czyli po tym ifie dałam will, dałam też going to, dlaczego nie? I to nie jest tryb warunkowy. Także bez paniki, bo może się okazać, że wcale nie chodzi o to. A nawet jak macie flow, gadacie, jest super i czujecie, że się zbliża, ale wiecie co, no naprawdę, to jest bardzo częste w ogóle podczas zajęć z konwersacji. Ludzie, uczniowie, którzy mają w ogóle zajebiste flow, ale też chcą być, bo mają z tyłu w głowie, ja muszę być super poprawny, nie? No i wtedy jest, kurde, conditional, co ja powinnam powiedzieć?

I bardzo często jest tak, że się okazuje, że to nie jest conditional. No bardzo często jest tak, że też to jest i zależy w jakim powiemy, no to może mi się zmienić kontekst. Ale do czego zmierzam? Do tego, czy zmierzam bardzo często Przy jakimkolwiek podcaście czy na jakichkolwiek zajęciach, jeżeli ja i rozmówcy z twojej grupy nadal są w stanie ciebie zrozumieć, to dlaczego masz spauzować i się zaciąć i nie wyrazić się do końca i nie przekazać tego, co chciałeś, chciałaś. Znowu podkreślam, bycie stuprocentowo poprawnie gramatycznym nie jest potrzebne do bycia komunikatywnym. Bardziej jak sobie pomyślimy też o języku polskim, bo ja sobie często tak wyobrażam, że chcę tak ładnie powiedzieć po angielsku, bo przecież po polsku bym umiała, ale nawet jakbym po polsku umiała, to czy ja z tego korzystam?

Przecież nie wiem, wystarczy potem posłuchać swojego podcastu albo rozmowy, którą się nagrało z kimś, zobaczyć transkrypcję tej rozmowy i potem myślisz, Jezu, ja naprawdę tak mówię? Przecież to nie ma składu i ładu, jak zobaczysz to na papierze. No a mówienie na konwersacjach to nie jest transkrypcja. A jeszcze masz tak, że jak chcesz, jak się skupiasz, żeby w ogóle super brzmieć i tak o-ę, to wtedy wychodzi z tego prrr. Jeżeli ten odcinek o conditionalach ci się podobał, wam, a nie słuchaliście jeszcze o angielskich czasach, to też jest. Całkiem niedawno się ukazał i można sobie w tym samym stylu o tych strasznych angielskich czasach posłuchać i też się dowiecie stamtąd, że to wcale nie jest takie ciężkie, jak się wydaje. Wiesz, że właśnie użyłaś trybu warunkowego? Właśnie miałam nadzieję na to, że mi to wyjdzie, a w ogóle o tym nie myślałam.

Więc widzisz, tak jak o czasach się udało odcinek ładnie zakończyć, tak o conditionalach też się udało, więc mówiły Katarzyna Muszyńska i Agata Borowska i kolejny odcinek Podcasty nadjęzykowe za nami. A jak jeszcze nas w Spotify nie daliście paru gwiazdek, to będzie nam bardzo miło. Tak. Do usłyszenia. Pa!