Co to znaczy Ukraina?

W punkty wyjścia do naszej rozmowy możemy uczynić początek dziejów naszego kraju. Władztwo Mieszka I już z góry tysiąc lat temu za swoją wschodnią granicą miała Ruś, a nie Rosję. To charakterystyczna i bardzo istotna i bardzo ważna różnica. Centrum tego tworu politycznego nie było w Moskwie, bo żadnej Moskwy jeszcze nie było. Było w Kijowie, który dzisiaj jest ostrzeliwany przez wojska rosyjskie. Agresję rosyjską na Ukrainę poprzedziły bardzo agresywne wystąpienia przywódcy rosyjskiego Władimira Putina, który w jednym ze swoich telewizyjnych przemówień, takich wystąpień bardzo agresywnych wyrażał przekonanie, że Ukraina jest tworem sztucznym.

Oczywiście państwowość... w okolicznościach trochę nam znanych, bo trochę podobnych do naszych początku państwowości. Pod koniec IX, na początku X wieku kształtują się pierwsze formacje quasi-państwowe, które jeszcze bardziej są księcim i jego drużyną, panującą jakimś szlakiem handlowym niż państwowością w rozumieniu nawet dojrzale średniowiecznym, ale Niewątpliwie te pierwsze ośrodki w miarę trwałej państwowości na obszarach, nazwijmy to na wschód od Wielkiego Wododziału, na obszarach nadnieprzańskich i daleko na północny wschód, to jest Kijów. I Kijów jako pierwszy pod rządami wspomnianego Włodzimierza, który jest nie tylko na pomniku w Moskwie, ale i na dziesiątkach pomników ukraińskich, na banknotach jest taką ikoniczną postacią ukraińską.

Pod rządami Włodzimierza i jego następców Kijów przyjmuje chrzest. Kijów wchodzi w bardzo poważne relacje dyplomatyczne i gospodarcze, stając się ważnym elementem w takiej rozgrywce strategicznej na tej płycie Eurazji między... między Haganatem Kazarskim, Bizancjum z ludami północy, a właśnie trasą, wielkim szlakiem handlowym prowadzącym znad Bałtyku nad Morze Czarne. Tu może postawię kropkę. Powiem, że znów w sposób nieodległy od naszych dziejów, choć jeszcze bardziej dramatyczny, trudno jest utrzymać to dziedzictwo w jednym ręku, dochodzi do podziałów, dochodzi też do, powiedzmy sobie, pączkowania państwowości swego rodzaju, kilkunastu różnych Rusi, Suzdalskiej, Wołyńskiej, Włodzimierskiej, kilkunastu ośrodków państwowych toczących między sobą mniej lub bardziej bratobójcze wojny, a jednocześnie pozostających w pewnej symbiozie kulturowej.

Wspólnotę, dla której Kijów jest taką matką wszystkich miast, nawet jeśli lokalnie usiłuje się od niego uzyskać niezależność, nie płaci trybutu, albo wręcz sprzymierza się przeciwko niemu. I To jest panorama X-XI wieku, kiedy, jak pokazywało parę złośliwych, ale niebezzasadnych memów, nad rzeką Moskwą ciągle jeszcze rosną strzeliste sosnowe lasy. Badacze wskazują na to, że nie tylko podział Rusi geograficzny, ale również procesy narodowotwórcze wewnątrz etnosu rusińskiego czy ruskiego To jest w dużej mierze konsekwencja wydarzeń z wieku XII-XIII. Mam na myśli przede wszystkim inwazję mongolską i wielowiekowe mongolskie panowanie na ziemiach ruskich.

koronizację, czyli na budowę, odsłała korzeń, na budowę i umacnianie lokalnych tożsamości. I wtedy możemy to powiedzieć, że w latach 20-tych autonomia kulturowa ukraińska w Charkowie, który był wtedy stolicą, dziś jest bombardowany, a wtedy był stolicą sowieckiej Ukrainy, a potem w Kijowie, była znacznie dalej posunięta niż autonomia ukraińska w II Rzeczpospolitej, co było kłopotem dla lojalnych wobec II Rzeczypospolitej Ukraińców, wyzwaniem dla polskich elit politycznych, że jednak ci Sowieci tworzą masowo szkoły, ukraińskie akademia nauk, etc. To wszystko się zmienia w takim przypływie wielkoruskiego nacjonalizmu i dziesiątkowania elita Stalina jeszcze w latach 30. Z jednej strony to jest hołdo maro, a z drugiej strony to jest likwidacja