21. Czy zasady i wymogi ESG nadają się dla sektora MSP?

Dzień dobry, nazywam się Jolanta Turek i w dzisiejszym odcinku gościmy Karolinę Opielewicz, członkinię Zarządu Krajowej Izby Gospodarczej. Dzień dobry, cześć. Dzisiejszy odcinek jest poświęcony tematyce, albo może nawet odpowiedzi na pytanie, czy ESG jest dla MSP. I wiele już zagadnień tutaj w ramach różnych odcinków poruszaliśmy dla różnych grup przedsiębiorstw, ale MSP To chyba po raz pierwszy będziemy tutaj brać na tapetę i mam nadzieję, że to też jest pierwszy odcinek z cyklu kolejnych. Może na początek przypomnijmy o tym, że formalny obowiązek sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju nie dotyczy jakoś bardzo MSP, bo tak naprawdę to co wynika z polskiej ustawy o rachunkowości

To prawda, ale mówisz, że na razie się posługujemy takimi założeniami. Natomiast pozwolę sobie odnieść się do tego, że funkcjonują badania, że jednak powstały czy zostały opracowane jakieś już pierwsze badania, które miały na celu zdiagnozowanie Czy faktycznie przedsiębiorstwa MSP są gotowe na to, żeby wdrażać zasady zrównoważonego rozwoju? Tak to może ogólnie powiedzmy. Pierwsze takie badanie zostało przeprowadzone na zlecenie Ministerstwa Rozwoju i Technologii i dokładnie ono dotyczyło świadomości i gotowości na wdrażanie polityk zrównoważonego rozwoju w sektorze MSP w Polsce. Więc z tego badania Tak naprawdę można część wniosków wysnuć, bo było ono realizowane po prostu na próbie przedsiębiorstw z tego konkretnie sektora i wydaje mi się, że dosyć taka czarna perspektywa wynika, czy wyłania się z

Trochę wiemy jaki jest stan tego sektora, no bo właśnie powstają pierwsze badania, więc jakieś wnioski już są. Ale w związku z tym, czy my możemy powiedzieć, że ESG jest problemem dla MSP, dla tego sektora? Czy to jest jakieś duże wyzwanie? Czy to jest po prostu coś tak trudnego, że potrzeba i dyskusji takiej publicznej na ten temat i w ogóle jakiś specjalnych zachęt, programów? Myślę, że w wyniku tego braku świadomości trudno orzec, jak duży problem to jest, prawda? Zanim te firmy nie otrzymają konkretnych zapytań, to nie zdadzą sobie w ogóle sprawy z tego, że mogą się z takimi pytaniami spotkać.

Więc teraz trochę czekamy na to, aż obowiązki wynikające z dyrektywy CSRD rozdają się szerzej i wtedy zapewne znakomita część przedsiębiorców z sektora MSP zostanie pobudzona, mówiąc delikatnie, do tego, aby jednak zmierzyć się z kwestiami zważanego rozwoju. Myślę, że w pierwszej kolejności będą to kwestie związane z liczeniem śladu węglowego, być może z raportowaniem jakichś prostych informacji, prostych w tym rozumieniu specjalistów, którzy zajmują się ESG, bo wiemy, że już samo liczenie śladu węglowego może nastręczyć wiele problemów, zwłaszcza takiej mikro firmie. Przede wszystkim zrozumienie chociażby metodyki, prawda? Oczywiście i te dane, które trzeba udostępnić i skąd te dane wziąć i jak to zrobić, aby one były adekwatne, aby one były rzetelne.

I na koniec kto ma to zrobić, bo przypomnijmy sobie. I na koniec kto ma to zrobić i kto ma za to zapłacić. To są zawsze te pytania, do których właściwie wszystkie kwestie w prowadzeniu biznesu się sprowadzają, prawda? Dlatego ja zawsze, gdy sobie myślę o tych wyzwaniach, które tak naprawdę czekają MSP, to też myślę sobie o tej bardzo ważnej i dużej roli do odegrania przez duże firmy. To znaczy troszeczkę należałoby wziąć odpowiedzialność za tych swoich małych kontrahentów. Ta edukacja i informowanie o przyszłych obowiązkach mniejszych firm powinna zacząć się teraz, czyli zanim jeszcze to prawne obligo nastąpi Takie twarde i faktyczne. Myślę, że są takie firmy, które już te prace zaczynają w tym kierunku, bo zdają sobie doskonale sprawę z tego, że to też będzie ich przewaga w przyszłości, prawda?

I mówimy o tym, jak wiele wnosi ten sektor MSP generalnie do gospodarki, jak to jest istotny segment przedsiębiorstw, który tak naprawdę stanowi Prawie 99% całej populacji przedsiębiorstw w Polsce, a biorąc pod uwagę kontrybucje do PKB, no to jest to niemal dochodząca do 50%. To jest też taki europejski standard, prawda? Czyli w ogóle europejska gospodarka stoi tymi mikro, małymi i średnimi firmami. Absolutnie nie możemy ich zaniedbać, ale właśnie też bardzo ważny jest ten optymistyczny przekaz, prawda? Że to jest stawianie na naszą konkurencyjność, że to jest stawianie na innowacje, że to jest stawianie na nowe rozwiązania, na nowe produkty. I to jest niezwykle ważne.

Chciałabym też trochę odczarować ten zielony ład, który tak bardzo źle się ostatnio kojarzy w przestrzeni publicznej przez też niejednokrotnie jakieś polityczne uwarunkowania. Bo Zielony Ład to nie są tylko koszty i obciążenia, prawda? To wszystko jest mocno uzasadnione, dlaczego w ogóle Unia Europejska się z tym tematem zaczęła mierzyć i dlaczego uważamy, że to dla unijnej gospodarki jest bardzo ważne. Wiemy, że są te wyzwania, bo one są oczywiste, czyli budowa świadomości, budowa kompetencji, finansowanie i tak dalej. Natomiast nie możemy powiedzieć, że nie ma już teraz właśnie tych inicjatyw, takiego wsparcia, Które może jeszcze nie jest, tak jak powiedziałaś, usieciowione, ale mamy zalążki bardzo fajnych inicjatyw, które są właściwie skrojone na miarę MSP.

I chciałabym chwilę porozmawiać właśnie o tych inicjatywach, które oferuje Krajowa Izba Gospodarcza, która też bardzo dużo wysiłku wkłada w to, żeby właśnie tą wiedzę budować, rozprzestrzeniać, żeby dostęp do wiedzy na temat zrównoważonego rozwoju, na temat regulacji, na temat wymogów ESG Działalność KIG-u w obszarze zrównoważonego rozwoju jest w znakomitej mierze wsparta najlepszymi ekspertami i ekspertkami w tym właśnie obszarze w Polsce. Między innymi Jolu, tu jesteś członkinią Komitetu ds. ESG KIG. Dzięki tym osobom i wiedzy, która drzemie w tym gremium mogliśmy stworzyć podstawy programowe szkoły ESG, którą prowadzimy, która gdzieś tam w moim założeniu takim początkowym miała odpowiadać na potrzeby wiedzowe właśnie firm sektora MSP.

Od raportowania przez Gospodarkę o Obiegu Zamkniętym, po możliwości finansowania. I te webinary cieszą się bardzo dużą popularnością. Na niektórych z nich jest aktywnych ponad 1000 uczestników. Co też pokazuje, że jednak jest to niezwykle potrzebne, prawda? A wiemy, że w tych wszystkich różnych innych obszarach, gdzie można się czegoś nauczyć też jest bardzo duża potrzeba i dużo osób się nimi interesuje. Więc mamy to. Przetłumaczyliśmy dobrowolne, to jest draft tak naprawdę, dobrowolnych standardów raportowania zrównoważonego rozwoju dla MSP, które przygotował EFRAG. Pomyśleliśmy sobie, że to jest niezwykle istotne, aby środowisko mikro i małych i średnich firm wiedziało, że taki draft powstaje, ale z drugiej strony to jest bardzo istotne, aby duże firmy i instytucje finansowe wiedziały, że taki draft powstaje.

Więc postanowiliśmy we współpracy z Forum Odpowiedzialnego Biznesu przetłumaczyć, I ku naszemu zaskoczeniu mieliśmy chyba blisko 2000 jego pobrań w pierwszych dwóch tygodniach zamieszczenia na stronie internetowej, a dotyczy on jednak nienotowanych MSP. Więc gdzieś tam też widać tą oddolną potrzebę zapoznania się z tego typu dokumentami. Tworzymy taki one-stop-shop dla MSP pod nazwą ESG Standard. Mam nadzieję, że on ujrzy światło dzienne dla szerokiej publiczności już we wrześniu, wspólnie z partnerami, w którym będzie obszerna baza wiedzy, przewodników, wytycznych dotyczących wdrażania zrównoważonego rozwoju, tłumaczenia tym, czym jest Czym jest ESG? Będzie darmowy kalkulator śladu węglowego w zakresie 1 i 2 oraz inne możliwości dokonania samooceny w zakresie wdrożenia ESG w swojej firmie wspartej bądź to naszymi wytycznymi, bądź właśnie tymi wytycznymi e-fragowymi.

I mam nadzieję, że ta platforma w dużej mierze zaspokoi te luki kompetencyjne i te braki wiedzowe wśród MSP. Fakt, że ta platforma w znakomitej mierze będzie darmowa i dostępna dla wszystkich, myślę, że przyczyni się do budowania świadomości. Pośród działań Krajowej Izby Gospodarczej wynikających z działalności Komitetu ds. ESG bardzo ważna jest ta działalność Opiniowania dokumentów prawnych i projektów dokumentów prawnych, które dotyczą i aktów legislacyjnych, które dotyczą zrównoważonego rozwoju. Opiniowaliśmy tak zwane duże SRS-y, jak i ostatnio ten draft dobrowolnych SRS-ów dla mikro, małych i średnich firm. I myślę, że to jest bardzo dobrze wykonana praca, dlatego że nie ma dużo organizacji biznesowych w Polsce, które zajmują się tak dogłębnie zrównoważonym rozwojem.

Co być może akurat w przypadku tego, o czym wspomniałyśmy, polskich firm, byłoby też bardzo cenne, żeby im wskazać tak, że to już jest w obszarze ESG, a to na przykład nie jest i nigdy nie będzie, prawda? Czy coś zahacza o greenwashing, a coś jest faktycznie, może być policzone na poczet wdrażania ESG w firmie. W zależności od krajów, niektóre z tych inicjatyw są wsparte mocno przez administrację publiczną i odpowiednie ministerstwa. Tak ministerstwa finansów, jak ministerstwa odpowiedzialne za gospodarkę. Takim przykładem są choćby Dania czy Niemcy. Niemcy w ogóle mają dosyć dobrze już rozbudowany ten system do raportowania na bazie dużych SRS-ów, a teraz też budowują frameworki dla MSP. I jest to takie działanie właśnie NGO-sów wsparte finansowaniem państwowym i to jest taki dobry benchmark myślę dla innych krajów.