21. Czy zasady i wymogi ESG nadają się dla sektora MSP?

A oryginalnie dyrektywy z CSRD to przecież przede wszystkim duże przedsiębiorstwa są objęte tzw. raportowaniem ESG, a małe przedsiębiorstwa, małe i średnie to tylko te, które są notowane na giełdach papierów wartościowych i one będą miały ten obowiązek raportowania od 2027 za 2026. Mimo tego jest tak wiele dyskusji wokół zagadnienia w ogóle raportowania zrównoważonego rozwoju przez małe i średnie przedsiębiorstwa. Karolina, jak ty to widzisz? Bo jest w tym drugie dno, nie tylko obowiązki wynikające bezpośrednio z dyrektywy, prawda? Jest w tym drugie dno. Przecież znakomita część polskiej gospodarki to są mikro, małe i średnie firmy. I to one bardzo często pracują wraz z tymi dużymi podmiotami, które są zobligowane do raportowania na podstawie dyrektywy, o której Jolu wspomniałaś.

Więc teraz trochę czekamy na to, aż obowiązki wynikające z dyrektywy CSRD rozdają się szerzej i wtedy zapewne znakomita część przedsiębiorców z sektora MSP zostanie pobudzona, mówiąc delikatnie, do tego, aby jednak zmierzyć się z kwestiami zważanego rozwoju. Myślę, że w pierwszej kolejności będą to kwestie związane z liczeniem śladu węglowego, być może z raportowaniem jakichś prostych informacji, prostych w tym rozumieniu specjalistów, którzy zajmują się ESG, bo wiemy, że już samo liczenie śladu węglowego może nastręczyć wiele problemów, zwłaszcza takiej mikro firmie. Przede wszystkim zrozumienie chociażby metodyki, prawda? Oczywiście i te dane, które trzeba udostępnić i skąd te dane wziąć i jak to zrobić, aby one były adekwatne, aby one były rzetelne.

I że tutaj bardzo dobrze, że KIK trzyma wraz z ekspertami rękę na pulsie, bo jednak są pewne zagrożenia w tych dokumentach, które my wskazaliśmy. Zresztą opiniowaliśmy też tą dyrektywę CSRD, jak jeszcze był na to czas. Więc to jest niezwykle ważna część naszej pracy. W tych dobrowolnych standardach wskazaliśmy m.in. na potencjalną trudność w badaniu istotności. I podwójnej istotności dla małych i średnich firm w tych dwóch modułach, które tam występują. To jest bardzo trudny proces dla dużych firm, a wyobraźmy sobie przeprowadzenie go w mikro lub małej firmie. To wydaje się w tej chwili niemal niemożliwe. Też powinniśmy prawdopodobnie przyjąć takie podejście, że te standardy w jakiś sposób ewoluują, one się będą zmieniać pewnie w czasie.

Zresztą patrząc na historię dotychczasową regulacji w obszarze ESG, to przecież Przed chwilą się przesiedliśmy z NFRD na CSRD, a w przyszłości tak naprawdę pokażę, w którym kierunku te legislacje będą dalej uszczegóławiane, będą dalej się zmieniały. Natomiast to jest bardzo duży pakiet aktywności, o których powiedziałaś. Które są realizowane nie tylko na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw, ale tak naprawdę beneficjentami tych wszystkich inicjatyw, można powiedzieć, że są wszystkie przedsiębiorstwa, które funkcjonują w Polsce. Mnie zastanawia to, na ile jesteśmy w furpoczcie, na ile wyprzedzamy, albo na ile nasze działania są porównywalne z tymi podejmowanymi przez inne kraje członkowskie Unii Europejskiej.