Czy czeka nas emerytalna katastrofa? - B. Marczuk i P. Borys

Otwarte Studio Magdaleny Szefernaker. Dobry wieczór. Witam bardzo serdecznie po wakacyjnej przerwie. Chcielibyśmy, żeby te wakacje trwały jeszcze dłużej, no ale cóż, 1 września już za chwilę. O 1 września będziemy jeszcze rozmawiać. Natomiast w pierwszej części naszej rozmowy witam gości. Dziś ze mną Bartosz Marczuk i Paweł Borys. Witam bardzo serdecznie. Witamy, dobry wieczór. Tak krótko, żeby słuchacze wiedzieli, czym panowie się zajmują, to dziś będziemy rozmawiać głównie o książce, która będzie miała premierę 18 września. O tym, jak uniknąć emerytalnej katastrofy. Bartosz Marczuk, były wiceprezes PFR-u, obecnie Instytut Sobieskiego, ale też były wiceminister rodziny.

Dużo tego jest... Przedstawiania i Paweł Borys z kolei były prezes PFR-u, a obecny prezes MCI Capital. I też panowie pracowaliście nad wdrożeniem PPK. Ja o tym PPK mówię, bo to gdzieś nam na pewno mocno wybrzmi w dzisiejszej rozmowie. Ale wracając już do tytułu książki, jak uniknąć emerytalnej katastrofy? Czy naprawdę grozi nam emerytalna katastrofa? Oczywiście, kiedy piszesz taką książkę i myśli się o tytule, to zawsze ten tytuł musi w jakiś sposób przyciągnąć uwagę, ale jeśli się zastanowić z perspektywy zarówno indywidualnej, jak i systemowej, to mamy potężne wyzwanie w systemie emerytalnym, stąd nasz wspólny

Będziemy o niej rozmawiać. Dziś rozmawiamy w ogóle przedpremierowo o naszej książce, o Państwa książce, o Panów książce. Natomiast mówisz o tych kobietach, ja jeszcze tak dopytam, co to znaczy, że kobiety nie mają wyjścia i są zmuszone do tego, żeby Pracować dłużej, bo wiemy, że naturalnie kobiety są na urlopach macierzyńskich, wychowawczych, co automatycznie skraca ten czas zasiłków, ale także też przechodzą na wcześniejszą emeryturę. Więc nie wiem, jak z tego wybrnąć. O tych rekomendacjach możemy długo mówić, natomiast co do zasady twoja intuicja jest słuszna. To znaczy sytuacja, w której kobietom grożą te bardzo niskie emerytury, no to powinny zastanowić się przede wszystkim nie unikać opłacania składek do ZUS.

ZUS nie zbankrutuje, wypłaci świadczenia. Inaczej zbankrutowałoby nasze państwo. Dodatkowo oszczędzać, dodatkowo odkładać. Tutaj pojawiają się Oczywiście te pracownicze plany kapitałowe. Być aktywnym również na rynku pracy i również na rynku edukacyjnym. I być może zastanowić się nad tym, czy koniecznie przechodzić na świadczenie. Oczywiście to są indywidualne przypadki. Od razu w momencie ukończenia 60 lat, gdyż nasz system niezwykle wręcz Wynagradza za dłuższą pracę. Naprawdę bardzo mocno wynagradza. Każdy rok dodatkowej pracy to jest świadczenie wyższe o 7-12%. Ostatnio było o takiej wypowiedzi wiceprezesa ZUS-u Pawła Jaroszka, który pokazał wyliczenia, że 5 lat dłuższej pracy oznacza emeryturę wyższą w przypadku kobiet i mężczyzn odpowiednio 49,51%.

Znaczy i to, że my się koncentrujemy tu i teraz, trochę mało myślimy o tym, co będzie w przyszłości, odkładamy te decyzje, no chętnie planujemy, tam wiele godzin spędzamy nad planowaniem wycieczki gdzieś, no ale żeby tak usiąść i pomyśleć sobie, okej, co tam będzie za 30 lat. To nie, to prędzej będziemy screenowali tam w internecie zakupy, nowy telewizor, tego typu. No i to jest właśnie problem, prawda, bo bardzo mało uwagi przykładam do tego, co będzie za 30 lat. Młode pokolenie prawie w ogóle, w dodatku nie ufa jakby systemowi. Jak się ja porozmawiam też ze swoją córką, to ona mówi, no nie, ale to co to w ogóle jest ten ZUS, no czy mi wypłacą, czy nie.

I tu trzeba zrozumieć, to co też Bartosz podkreślał, że ZUS nie zbankrutuje i to jest jedyna instytucja, która zagwarantuje nam jeden poziom bezpieczeństwa, to znaczy da nam gwarancję strumienia pieniędzy do końca naszych dni, do kiedy żyjemy, czyli przejmie to ryzyko do życia, bo My tak naprawdę, jak uzbieramy jakąś kwotę, niech to będzie 200 tysięcy złotych, to przechodząc na emeryturę, my nie wiemy, czy będziemy żyli 15 lat, czy 25. Nie wiemy, jak tą kwotę rozłożyć na ten okres. ZUS jest jedyną instytucją, która bierze to ryzyko i będzie nam wypłacało te pieniądze do momentu, kiedy tak długo jak będziemy żyli. To jest olbrzymi komfort. Tylko ciekawe na jakim one będą poziomie.

Jeszcze w Polsce nie jest standardem, ale mamy nadzieję, że dzięki PPK To się zmieni, ponieważ u pracodawcy jest najlepsze miejsce do tego, aby właśnie w taki sposób gromadzić pieniądze, bo wtedy pracodawca za nas organizuje firmę, która tymi środkami zarządza. Mamy tam w dziale HR dostęp do tych wszystkich informacji. Jest to ładnie zorganizowane. Jeżeli nie mamy umowy o pracę albo umowy o zlecenie, to musimy samodzielnie zacząć szukać takich możliwości innych niż PPK. No i oczywiście to wymaga już trochę większej samodyscypliny, no ale to też nie jest naprawdę trudne. Można uzyskać zwolnienie podatkowe w indywidualnych kontach emerytalnych z podatku, odzysków kapitałowych.

W IGZE z kolei, to jest indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego, można uzyskać odpis od podatku. To są pieniądze, które leżą na ulicy, tylko właśnie trzeba po nie tak naprawdę Sięgnąć wystarczy czasami godzinka tak naprawdę, żeby się odnaleźć, pójść do swojego doradcy, ewentualnie do banku. Na jedną rzecz jeszcze bym zwrócił uwagę, bo Zwłaszcza młodych ludzi zniechęca to, jak się nazywa wpłaty do ZUS-u albo czasami te wpłaty, nie wiem, do PPK. Mówi się na to często, że to są podatki, prawda, że płacimy coś na rzecz państwa albo składki. A bardzo ważne jest, żeby myśleć o składkach na ZUS, które nie są małe.

I każdy wie, że jak mało mowa o pracę, dostanie trochę mniej na rękę. Ale w tle wykupione jest to ubezpieczenie emerytalne, tak? To jest tak naprawdę nasze ubezpieczenie, które my wykupujemy w ZUS-ie, czyli państwo jest tutaj gwarantem, że ta nasza składka, która przez lata później, właśnie ta wpłata na ubezpieczenie jest waloryzowana, w przyszłości będzie stanowiła nasz dochód gwarantowany na emeryturze. On może będzie niski, bo niestety będzie niski. Musimy myśleć, żeby dodatkowo jeszcze gromadzić oszczędności, Ale będzie przynajmniej pewny. To, na co wy też zwracacie uwagę, to nie jest same finanse. Emerytura to nie tylko finanse. To też rodzina, środowisko, w którym funkcjonujemy.

Dlaczego to jest takie istotne? Dlaczego warto też myśleć do przodu o tym? No my podejmujemy ten wątek właśnie tak trochę bardziej holistycznie niż tylko jak wydawać by się mogło te kwestie związane z finansami. Oczywiście jak myślimy i proponujemy tam w książce 5 rekomendacji indywidualnych, takich mocnych indywidualnych rekomendacji dla człowieka, również proponujemy 5 mocnych rekomendacji dla systemu. No to w tych pięciu indywidualnych są oczywiście kwestie finansowe, czyli płać składki do ZUS-u. ZUS nie zbankrutuje, nie bój się tego, bo zbankrutowałoby nasze państwo. Przygotuj się na dłuższą pracę i w ogóle bądź aktywny zawodowo, no bo z tego bierze się de facto emerytura. I druga taka rekomendacja oszczędzaj.

Nie róbmy sobie finansowej krzywdy, wypisując się z PPK. Nie słuchajmy tego, że ZUS zbankrutuje i nie opłaca się tam płacić składek na emeryturę. Tak nie będzie. No i te rzeczy, o których mówiliśmy. Miejmy dzieci. Dbajmy o zdrowie, uczmy się, bądźmy aktywni, dlatego że to wszystko zaprocentuje pozytywnie na nasze stare lata. Natomiast jeżeli chodzi nam o te giełdy, to naprawdę, tak jak mówi Paweł, nie jest to specjalnie skomplikowane, żeby prawie ten 1,3 bln zł, które Polacy, uwaga, trzymają albo w depozytach, gdzie tracą realnie, albo w gotówce, Przerzucić na te tak zwane przysłowiowe ETF-y, czy kupić nawet obligacje detaliczne, to naprawdę nie wymaga nadzwyczajnego wysiłku, ani wielkich znajomości rynków finansowych, żeby wejść sobie na odpowiednią stronę internetową i można to wszystko online załatwić.