Niechciany Caravaggio | s03 e14

No, aurze jesiennej, tak sobie myślę. Ponieważ dzisiaj chciałabym Wam opowiedzieć o obrazie Michelangelo Merisida Caravaggio, Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny, nazywane również Śmiercią Najświętszej Marii Panny. A co do tych dwóch tytułów, to jeszcze poświęcę temu dużo uwagi, ponieważ związane jest to z taką wymową doktryny katolickiej. Obraz można oglądać w lurze, chociaż to też nie jest pierwotne miejsce, do którego był on przeznaczony. A wybór tematu dzisiejszego odcinka podyktowany jest cyklem wykładów, które będę miała w maju i tutaj uwaga, będą one poświęcone twórczości Petera Paula Rubensa,

Trochę na zasadzie, dlaczego jest takim ważnym artystą i dlaczego tak często o nim mowa, kiedy mowa o malarstwie barokowym, kiedy mowa o malarstwie XVII wieku. I tak, wiem, to trochę przewrotne, że tutaj opowiadam Wam o tej serii wykładów przy okazji obrazu Caravaggio, ale jeśli posłuchacie dalej, to dowiecie się, co łączy tych dwóch wielkich artystów, a również co łączy Rubensa Z zaśnięciem Najświętszej Marii Panny. Wykładów będziecie mogli posłuchać, jeśli zajrzycie na stronę Fundacji Art Transfer i tam wykupicie albo karnet, albo pojedyncze bilety, jak kto woli, jak ma ochotę, albo czas.

I wyobraźcie sobie, że dzieło to, kiedy zostało odrzucone, nie weszło do kościoła, zostało zakupione przez księcia Mantui, przez Vincenzo Gonzaga w 1607 roku, czyli dosłownie tuż po tym, jak można powiedzieć trafiło na rynek. I jak myślicie, kto powiedział księciu, że warto kolekcjonować Caravaggio, warto kupić ten obraz, ponieważ jest to jeden Z najciekawszych i najważniejszych obrazów w Rzymie. Właśnie Peter Paul Rubens, o którym będę Wam opowiadała już od przyszłej środy. I właśnie będę opowiadała o tym czasie, kiedy Rubens był we Włoszech. Kraju, które go zachwyciło, które niewątpliwie go zmieniło, które uczyniły z niego wręcz dworzanina gdzieś tam w duchu.

Chociaż myślę, że zawsze miał predylekcje do tego. Natomiast tam też spełniał się nie tylko jako artysta, który się uczy, nie tylko jako artysta, który szkicuje to, co jest wokół. I tutaj Caravaggio był dla niego bardzo ważnym nauczycielem. Oczywiście nie wprost, ale ta sztuka, którą Caravaggio ośmielił się wprowadzać właśnie do kościołów. Z jednej strony bardzo realistyczna, te słynne brudne stopy, które się przewijają też u krytyków sztuki Caravaggio, ale pewien splendor, taka dynamika, emocje. Wszystko to oczywiście odpowiednio podane i przetworzone przez Rubensa, który lubił schlebiać jednak gustom swoich

I trochę jednak mniej ich drażnić niż Caravaggio miał to w zwyczaju, ale wszystko to wpłynęło na ukształtowanie się Rubensa jako artysty. Ale Rubens też działał jako dworzanin, można powiedzieć, działał na usługach owego księcia Mantui, owego Vincenzo Gonzagi, który wysłał go do Rzymu, Również z takim zleceniem, ażeby rozglądał się wokół i donosił mu, jeżeli cokolwiek jest warte zakupienia do kolekcji. I tak właśnie było w przypadku śmierci Marii. Rubens dał szybko znać swojemu patronowi, a on za pośrednictwem ambasadora, którego sam wysłał do Rzymu, Giovanni Mani,

Czyli dzisiaj byśmy zrobili zdjęcie, a oni wówczas mieli swoje szkicowniki i przenosili albo całe kompozycje, albo jakieś postaci, które wydawały im się szczególnie atrakcyjnie oddane. I tutaj zdaje się, że wprowadzenie takiego zakazu, czy też takiej reguły, że nie wolno kopiować, Można powiedzieć, że w pewnym sensie jest taką obroną, ochroną praw autorskich właściciela. Bardzo jest to ciekawe, a też pokazujące, że artyści po prostu nagminnie korzystali właśnie z takich okazji. I myślę, że tutaj warto wspomnieć o tym guście artystycznym Rubensa, że miał on świetne wyczucie do tego, co jest dobrą sztuką, nawet właśnie taka awangardowa, zaburzająca dekorum,