Mentionsy Mentionsy
OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich
OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich

Trump, Putin i Xi. Nowa Jałta?

18.11.2026 ·36 min 22 s · 13 rozdziałów

Trump, Putin i Xi Jinping przy jednym stole. Spotkanie w chińskim Shenzhen może mieć znaczenie nie tylko dla relacji między największymi mocarstwami, ale również dla przyszłości wojny w Ukrainie i bezpieczeństwa Europy.Rosja wraca do postulatów przedstawionych jeszcze w grudniu 2021 roku, domagając się zmian w europejskim systemie bezpieczeństwa, ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance i uznania swoich interesów w regionie.Podczas ostatniej rundy rozmów w Abu Zabi Moskwa ponownie podniosła kwestię stworzenia nowej architektury bezpieczeństwa w Europie. Czy mamy do czynienia z powrotem do rosyjskiego ultimatum sprzed pełnoskalowej inwazji? Jakie znaczenie ma włączenie kwestii bezpieczeństwa europejskiego do rozmów z udziałem Stanów Zjednoczonych i czy rozmowy największych mocarstw mogą doprowadzić do porozumienia ponad głowami Ukraińców i Europejczyków?O rosyjskiej strategii, amerykańskim podejściu do negocjacji i konsekwencjach dla europejskiego bezpieczeństwa rozmawiamy z Ernestem Wyciszkiewiczem i Andrzejem Kohutem.

0:00 · Wprowadzenie i przedstawienie ekspertów 1

A jutro rozmowy trójstronne również z Donaldem Trumpem. I o tym będziemy dziś tu w studiu rozmawiać. O tym, co Rosja planuje i jaką architekturę bezpieczeństwa Europy nową tutaj stawia. I będziemy o tym rozmawiać z naszymi ekspertami. Ernestem Wyciszkiewiczem, dzień dobry. Dzień dobry. I Andrzejem Kohutem, dzień dobry Andrzeju. Dzień dobry, cześć. To jest podcast Ośrodka Studiów Wschodnich. Czy to, co Rosja mówiła w Abu Zabi przy stole negocjacyjnym, to jest faktyczny powrót do ultimatum z grudnia 2021 roku? Czy coś nowego jeszcze tutaj doszło? Ernest Wyciszkiewicz. W większości mamy podobne postulaty, zwłaszcza jeżeli chodzi o kwestie rozszerzenia NATO, wycofania infrastruktury natowskiej z naszego regionu, czyli cofnięcia się w czasie do lat 90., tak aby sytuacja bezpieczeństwa w regionie wyglądała tak,

1:17 · Analiza postulatów Rosji 1

Czyli wracamy do tego, co było w połowie lat 90. Wtedy Rosja chciała oficjalnego weta na rozszerzenie NATO. Tego się nie udało. To teraz owija to w taką nomenklaturę trochę prawną, międzynarodową zasady niepodzielnego bezpieczeństwa i próbuje to przeforsować jako znów rodzaj weta na jakiekolwiek działania, które ona uzna, że jej zagrażają. A jakie to działania, to Rosja będzie decydować sama. Dlaczego administracja Trumpa zgodziła się włączyć do rozmów właśnie kwestie szerszej architektury bezpieczeństwa europejskiego? Czy to jest element takiego pragmatycznego podejścia do negocjacji, czy właśnie zmiana w amerykańskim myśleniu o Europie? Ja bym powiedział, że to jest element pewnej strategii administracji Trumpa, jaka została przyjęta w negocjacjach z Rosją właściwie od samego początku.

4:38 · Rola administracji Trumpa w negocjacjach 2

I różnica po stronie amerykańskiej jest taka, że tej kwestii rozszerzenia dyskusji na architekturę bezpieczeństwa w Europie po zakończeniu tego konfliktu strona amerykańska, przynajmniej negocjatorzy Donalda Trumpa, nie przypisują aż tak dużej wagi, jak my to robimy w tej części Europy. Ta strategia, o której mówię z grubsza polega w takim zwulgaryzowanym obrazie metodzie prób i błędów. To znaczy administracja Trumpa, sam Trump zakłada, że do tego porozumienia dojdzie. Oczywiście to wydłużyło się w czasie w stosunku do tych pierwszych prognoz czy zapowiedzi, które Trump sobie stawiał, że potrwa to ledwie 24 albo 48 godzin. I w ciągu tych ostatnich wielu miesięcy mamy do czynienia z taką sinusoidą. I to jest właśnie z perspektywy administracji amerykańskiej, tak to czytają ludzie, którzy są jej blisko, z których wypytywałem o to, dlaczego tak, a nie inaczej administracja Trumpa postępuje, że jest to próba testowania przez Trumpa różnych rozwiązań.

Czasami jest to presja, czasami jest to wsparcie dla Ukrainy, by mocniej uderzała w obiekty na terenie Rosji, czasami są to dodatkowe sankcje gospodarcze, czasami wręcz przeciwnie. To jest luzowanie tej struktury sankcyjnej, otwieranie się na pewne postulaty rosyjskie, sugerowanie, że pewne porozumienie korzystne również dla Rosji jest możliwe. I trochę w tym duchu negocjatorzy Donalda Trumpa przedstawiają również tą zmianę zakresu negocjacji. Jest to założenie z ich strony, że aby ten konflikt udało się trwale załagodzić, aby on nie powracał w przyszłości, jest potrzebna jakaś rozmowa o tym, jak w przyszłości Europa będzie Jakie będzie miejsce Rosji w tej Europie? Na to jest pewna zgoda, natomiast to nie oznacza też automatycznie zgody na rosyjskie postulaty.

10:54 · Reakcja USA na postulaty Rosji 1

To co Andrzej powiedział jest słuszne, że jakby nie akceptują w pełni oczywiście wizji, która stoi za tymi pojęciami. Może nawet ich nie rozumieją do końca, ale Rosjanie trochę infekują tę debatę takimi pojęciami po to, żeby się potem do nich odwoływać. Bo jeżeli połączymy tę retorykę rosyjską, że trzeba przede wszystkim poradzić sobie z pierwotnymi przyczynami wojny, przez które oni rozumieją błędy Zachodu i politykę Zachodu. I połączymy teraz to z dyskusją na temat sekwencji, jak ich zdaniem i dzisiaj zdaniem administracji Trumpa powinno wyglądać rozwiązanie konfliktu, czyli najpierw architektura, a więc naprawienie błędów Zachodu de facto, a potem rozmawiamy o pokoju. To jest to rodzaj przemycenia do naszej debaty szkodliwej sekwencji wydarzeń i niektóre media niestety w Europie czy na Zachodzie też idą tym tropem, więc to jest pewien sukces.

15:50 · Strategia amerykańska wobec Rosji 4

W strategii bezpieczeństwa narodowego mieliśmy takie zdanie mówiące o tym, że Rosja jest postrzegana jako zagrożenie przez europejskich partnerów, a nie, że jest zagrożeniem. Krótko mówiąc, wnioski jakie administracja Trumpa wyciągnęła z tego konfliktu na Ukrainie są takie, że Rosja nie jest w stanie militarnie narzucić swojej woli nawet Ukrainie pomimo pięcioletniego W związku z tym zagrożenie jakie może tworzyć dla innych państw europejskich, państw natowskich jest przeszacowane. Natomiast istnieje pewne ryzyko konfliktu ze względu na nieufność obydwu stron, że to w pierwszej kolejności należy załagodzić i może to tworzy pewne miejsce dla rozmów o zmianach w architekturze bezpieczeństwa. No i przede wszystkim, że tym czynnikiem, który wszystko

Wygładzi będą wzajemne relacje biznesowe, zarówno korzystne dla Stanów Zjednoczonych, jak i korzystne bezpośrednio dla otoczenia Donalda Trumpa. Natomiast problem moim zdaniem po stronie amerykańskiej powodujący, że wciąż Amerykanie rozbijają się o ścianę w tych próbach negocjacji z Rosjanami jest taki, że mylnie odczytują hierarchię i priorytety po stronie rosyjskiej. Znaczy z perspektywy amerykańskiej sytuacja wygląda w ten sposób, Znaczy, że Rosja przeszacowała swoje siły, ugrzęzła w konflikcie, który kosztuje ją życie żołnierzy oraz narzuca poważne koszty gospodarcze, że szuka wyjścia z twarzą z tego konfliktu i jeżeli tylko takie wyjście z twarzą uda się zapewnić, to kuszące okażą się te korzyści biznesowe,

Które gdzieś majaczą na horyzoncie, o których zresztą sama Rosja mówi, bo to przecież jest rosyjska taktyka od samego początku. Dziś wiemy, że jeszcze zanim administracja Trumpa rozpoczęła swoje urzędowanie, zanim prezydent Trump wrócił do gabinetu owalnego, Rosjanie już snuli wizję tej biznesowej kooperacji. Z perspektywy amerykańskiej dlatego dzisiaj sytuacja dojrzewa do porozumienia. Rosja ich zdaniem odczuła na swojej skórze bardzo dotkliwie konsekwencje tej wojny, w tym rosyjskie społeczeństwo. Myślę tutaj o tych atakach na rafinerię, problemach z dostępnością. Z drugiej strony te propozycje współpracy z Amerykanami, powrotu do handlu surowcami na szerszą skalę mają być na tyle kuszące, że przytrzymają Rosję przy stole i skłonią ją do pewnych ustępstw.

To zdają się sugerować te ostatnie posunięcia amerykańskie. Zresztą ta umowa dieslowa, którą Trump ogłaszał, a z której niewiele, jak się okazuje, wyszło, jeżeli chodzi o korzyści dla samych Stanów Zjednoczonych, Też była pomyślana w tej logice, to znaczy z jednej strony oczywiście to miał być przedwyborczy sukces dla Donalda Trumpa i pewien argument za głosowaniem na republikanów w tych wyborach połówkowych, które już za nami, ale z drugiej strony to miała być demonstracja pewnej dobrej woli amerykańskiej względem Rosji, żeby Unaocznić Moskwie, że te korzyści biznesowe są rzeczywiście w zasięgu ręki i w ten sposób przyspieszyć proces negocjacyjny. Więc myślę, że obserwując działania amerykańskie na tym polu trzeba mieć w głowie tą logikę, która po stronie amerykańskiej stoi.

19:33 · Jutrzejsze rozmowy w Shenzhen 1

Dzisiaj to jest niejasne. Trump mówił, że będzie rozmowa. Kilka słów padło chyba wczoraj, ale z kolei, gdy wczytamy się w jakieś formalne agendy, nie ma nic na ten temat, ale być może to się zmieni dzisiaj. Rosja chciała do tego doprowadzić. Chiny nie do końca były też chętne, żeby rozmawiać o Ukrainie, ale to poczekajmy na komunikat końcowy. Z tego co wiem, trwają teraz prace właśnie nad uzgodnionym przez trzy strony jakimś oświadczeniem i to będzie ciekawe. Andrzej, czy w takim razie Amerykanie mogą rozmawiać z Chinami o kwestiach handlowych, technologicznych i strategicznych podczas tych rozmów? To założenie jest takie, że te tematy pojawią się na stole. Dalszy rozejm, jeżeli chodzi o wojnę celną i jej pochodne, czyli między innymi chińskie restrykcje na metale ziem rzadkich, przedłużenie tego rozejmu to jest istotny punkt.

23:16 · Rola Chin w negocjacjach 2

Amerykanie chcieli podejmować również kwestie limitów, jeżeli chodzi o broń nuklearną, a więc wprowadzenie jakiegoś systemu porozumienia ograniczającego wyścig zbrojeń w tym zakresie. Być może również kwestie związane z wojną w Iranie się pojawią, natomiast rzeczywiście wcześniejsze stanowisko było takie, Że nie będziemy mieli dyskusji dotyczącej wojny toczącej się na Ukrainie. Natomiast to też myślę i tutaj zgadzam się z Ernestem, że głównie jeżeli chodzi o uzysk z tego szczytu, tego spotkania w Shenzhen, to będą zdjęcia, to będą obrazki. Obrazki przede wszystkim korzystne z perspektywy rosyjskiej. Donald Trump ceni sobie spotkania z najważniejszymi przywódcami na globie, więc może

Natomiast ona sama miała też, takie jest zdanie amerykańskich służb, współpracować z wywiadem chińskim. Mamy więc taką aferę szpiegowską, która, potencjalną aferę szpiegowską, no bo nie wiemy czy jakieś sekrety np. tą drogą się wydostawały, czy jakieś wpływy były w ten sposób. Wywierane, możemy się tego tylko domyślać. Natomiast to powoduje, że ożyła debata w samej administracji Trumpa, jaka powinna być postawa wobec Chin, czy to powinna być postawa właśnie polubowna, poszukująca wzajemnych korzyści, czy jednak nadszedł czas nieco ostrzejszych kroków, te napięcia Wybrzmiewały nawet w przestrzeni publicznej. W związku z tym też pojawiają się pytania, czy jakaś korekta kursu wobec Chin nie nastąpi, jak będą przebiegały te wzajemne rozmowy. Sam Donald Trump sugeruje, że to nie będzie miało wpływu i raczej bagatelizuje znaczenie tego incydentu, ale to niewątpliwie jest jakiś temat, który nad wzajemnym spotkaniem chińsko-amerykańskim wisi.

33:30 · Perspektywy dalszych negocjacji 2

Natomiast jeżeli chodzi o udział Europejczyków, tutaj mamy do czynienia, mam wrażenie, z ciekawą sytuacją, to znaczy na jakimś etapie negocjatorzy Donalda Trumpa, o czym Ernest mówił, to nie są profesjonalni dyplomaci, to nie są ludzie z ogromną wiedzą na temat materii, którą próbują rozwikłać, a dodatkowo dosyć wyizolowani, jeżeli chodzi o kompetentnych ludzi po amerykańskiej stronie, bo ich nie brakuje, natomiast nie są często dopuszczani do tych procesów. Przynajmniej w tej administracji jest ten problem. Zorientowali się na pewnym etapie, że jakiekolwiek porozumienie z Rosją wykraczające poza Ukrainę, również to dotyczące Ukrainy, ale zwłaszcza gdyby miało ono wykroczyć poza Ukrainę, musi się odbyć również przy akceptacji Europejczyków. Jeżeli zostanie przez Europejczyków zawetowane, to tego porozumienia nie będzie.

No i ogromnym problemem tych przedstawicieli Donalda Trumpa w tym momencie jest próba włączenia Europy w jakiś sposób do tych negocjacji tak, aby ich nie wysadzić, aby Rosja nie odeszła od stolika, aby te perspektywy na to, że ten konflikt uda się zakończyć były zachowane, a jednocześnie tej rosyjskiej zgody nie udaje się uzyskać, jest to trudne. Mieliśmy te konsultacje z Europejczykami przy okazji rozmów w Abu Dhabi. Teraz jest amerykańska próba włączenia europejskich przedstawicieli w rozmowy. To przecież strona amerykańska informowała o tym, że Europejczycy mają się pojawić przy okazji następnych rozmów. No i mamy opozycję ze strony Także Amerykanie widzą konieczność włączenia Europejczyków w te negocjacje, przynajmniej w jakimś zakresie, tak aby przyszła europejska zgoda bądź jej brak nie pogrążyły tego planu pokojowego czy tego rozwiązania pokojowego, które starają się wypracować.

Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.