S08E14 Rytuały XXI w. – O Zmierzchu

Pozytywnych działań w płaszczyźnie symbolicznej. Ja teraz mówiąc to przeszukuję. Tak, też teraz tak szukam i ciężko coś znaleźć, bo polityka to wygorsztuje wiedząc, że to bardzo silnie wpływa na emocje człowieka. Jak uzyskaliśmy dostęp do morza w dwudziestoleciu międzywojennym, to były zaślubiny Polski z morzem. Jest dużo takich rzeczy, które Niby już jesteśmy tacy cywilizowani i duzi i mamy prąd i nie wierzymy w diabła, ale jednak robimy taki malutki ruch, żeby pokazać, że w tej sferze też panujemy i to też musimy obsługiwać. I wracając na chwilę do ubytków tożsamości, bo ja nie wiem czy Durkheim czy Eliade, czy to jest tak, że my tworzymy,

Czy to jest immanentne? Eliade mówił, że nasza potrzeba i zdolność tworzenia rytuałów jest immanentna i w ogóle po prostu przeniesieni gdzieś tam będziemy je robić. Koniec. To jest część naszego oprzyrządowania. Durkheim mówił, że to konstrukt społeczny, ale że go jednak konstruujemy, bo jest nam bardzo potrzebny do wyrażania różnych treści. Być może gdzieś tam się w ogóle spotykają, jakby to tak teraz rozważyć, ale niezależnie od tego, który ma rację, no to widzimy, że takie laickie społeczeństwa, którym się wydaje, że tymi racjonalnymi metodami, umysłem, nauką tak trochę posprzątały te wszystkie

Drzewo dla jednej osoby, dla botanika będzie po prostu organizmem. Dla jakiejś pary zakochanej może być pamiątką, pamięcią jego spotkania. A na przykład dla pielgrzyma może być czymś świętym. Może tam się ukazała Matka Boska mu albo coś innego. Druidzi też święty... Więc to sacrum jest może nie... takie obiektywne, tylko my je wytwarzamy. I Eliade w ogóle patrzył uniwersalnie bardzo, był religioznawcą, Durkheim bardziej patrzył tak racjonalnie i oddzielał biologię od Próbował patrzeć, co jest przez nas wytwarzane jako konstrukt społeczny właśnie, bo faktem jest, że na całym świecie każda kultura posiada rytuały, ale nie można powiedzieć, że one wynikają z jakiejś biologii, ponieważ u zwierząt nie widzimy takich rytuałów.