S08E14 Rytuały XXI w. – O Zmierzchu

I też święte i świeckie, równie wymieszane. Tak, tak. Tylko że człowiek potrzebuje cały czas tego sacrum i musi je w jakiś sposób wytwarzać. No i też wytworzył coś takiego jak nacjonalizm, który stał się taką XIX-wieczną religią trochę, ponieważ zaczęliśmy wierzyć we wspólnotę narodową. Mającą swój hymn jako świętość, flagę jako świętość, więc te sakrum z Boga przeniosło się troszeczkę, mówię o tych świeckich ludzi, właśnie w stronę bardziej tej wspólnoty, bo człowiek potrzebuje wspólnoty i potrzebuje sakrum, w stronę właśnie narodów, które cały czas muszą odtwarzać... I też mają swoje rytuały. I mają swoje rytuały właśnie. Wybory... Tak, tak, tak.

Więc to sakrum się w tą stronę przesunęło, tak antropologia to postrzega. No ale takie sacrum rozumiane jako Jednostka czy wspólnota obcująca z jakimiś duchowymi doświadczeniami, ono się też poprzesuwało, zaraz to sobie złapiemy, ale myślę, że o tyle słabnie, że słabnie religia instytucjonalna, więc nie mamy takiego wejścia, coraz mniej osób w niedzielę idzie na mszę, żeby razem śpiewać na przykład czy się modlić i doświadczać takiego rytmicznego, W planie roku zawsze był określony na miejsca, w planie tygodnia czy rytmicznego Ustrukturalizowanego, o bardzo określonym porządku rytuału, który zbliża mnie do jakiegoś Boga, do innych ludzi, którzy też w niego wierzą i pozwala poczuć się tą częścią wspólnoty religijnej.

Też nie można na przykład deptać flagi, bo to jest też świętość. Więc tu ta świętość się przesunęła, tu te sacrum mamy. No i jeżeli mówimy o eventach, tam też się wytwarza pewnego rodzaju rytualizacja, ponieważ też jest hierarchizacja, no bo jeżeli mamy event, to ktoś gra dla kogoś, albo ktoś występuje, albo kogoś się czci, jak wielkich influencerów, celebrytów i tak dalej. Mamy swoich bogów współczesnych, troszeczkę inaczej to wygląda, ale dalej te reguły Rytualne, reguły rytualne są widoczne, czyli ta powtarzalność pewnych schematów, to, że właśnie ktoś jest widzem, ktoś nie, ktoś

Legitymizuje się coś, czyli celebryta jest na danym evencie, na danym pokazie, czyli jest akceptowany przez większość, przez mainstream i dalej może być tym celebrytą w kolejnym roku, tak? Do kolejnego eventu. Więc też mamy takie rytuały, tylko one zupełnie inaczej wyglądają niż my sobie tak romantycznie wyobrażamy, że składamy ofiarę Bogu i żeby na przykład spadł deszcz jak jest susza. No ale dobra, to z tej strony minusów bym powiedziała, że pozbawienie nas pewnego typu rytuałów przynosi taki głęboki deficyt przynależności. Mamy kryzys tożsamości w ogóle. I przykładem jest, ja strasznie nie lubię pojęcia kryzys męskości, bo uważam, że żeńskość i męskość są w kryzysie permanentnym i dekonstrukcji.

Festiwalami. Właśnie pojechaniem na twój weekend w spa. Takimi, takimi... Bo my cały czas, bo właśnie, bo chciałem powiedzieć, że antropologia postrzega to przesunięcie sacrum właśnie w tę stronę, że wszystko, co bierzemy z tego codziennego życia, wyłączamy je i wokół niego organizujemy Nową przestrzeń, taką niecodzienną, bo też możemy się inaczej zupełnie ubrać, jesteśmy zupełnie poza czasem tym takim zwykłym i tutaj to sacrum nam się ujawnia. No niekoniecznie to jest związane ze świętością, z Bogiem i tak dalej, tylko z czymś wydzielonym ze zwykłego, codziennego życia, z profanum. Te wakacje są tym sakrum właśnie, bo zupełnie jesteśmy innymi ludźmi na wakacjach.

No, ale takie świąteczne wakacje, bardziej uduchowione może, bo mają ten element tego sacrum takiego jeszcze z przeszłości, który znamy, romantyzujemy, że właśnie, że się Bóg narodził tam, coś tam jeszcze... No jest obietnica, jest nadzieja. Tak, jest nadzieja i jest to, co Eliade pisał o tym powtarzaniu czasu początku, o tym powrocie do czasu mitycznego, tego początku naszego życia. Człowieczeństwa. Który odnawia dosłownie i w przenośni i powoduje, że następny rok jest jakoś możliwy, bo... Tak, składamy sobie życzenia, obietnice, znaczy postanowienia jakieś mamy na kolejny rok i tak dalej, że to jest dla nas ważne, że te takie małe rytuały, dobrze, to następnego, w następny rok będę taka i taka i tak dalej.